Autor: SenValos

O Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións abriu un proceso de audiencia e información pública sobre un Proxecto de real decreto que modifica o Regulamento de estranxeiría (Real decreto 1155/2024). Traducido a unha linguaxe clara: hai un borrador de norma xa redactado e, durante uns días, a cidadanía e as entidades poden enviar comentarios para melloralo.

A data de publicación do trámite é o 28 de xaneiro de 2026. Ao tramitarse por vía de urxencia, o prazo é curto: do 28 de xaneiro ao 6 de febreiro de 2026.

Que significa “audiencia e información pública” e por que importa?

Cando o Goberno prepara unha norma, hai un momento no que publica un borrador e abre un período para recoller opinións. Este é ese trámite.

Serve para:

• Escoitar as persoas afectadas (quen ten dereitos ou intereses lexítimos en xogo).
• Recoller achegas de organizacións e asociacións que acompañan as persoas migrantes ou traballan na integración.
• Incorporar propostas de calquera persoa ou entidade con experiencia ou coñecementos útiles.

Que norma se quere modificar?

O proxecto pretende axustar o Regulamento da Lei orgánica 4/2000, que regula aspectos clave da vida administrativa de moitas persoas estranxeiras en España: autorizacións, trámites, requisitos e procedementos.

Segundo a memoria xustificativa, o obxectivo é concretar e reforzar as vías de acceso a autorizacións por circunstancias excepcionais para persoas que xa están en España, e achegar maior seguridade xurídica para que o exercicio dos dereitos non dependa de interpretacións diferentes.

Unha parte importante do borrador desenvolve dúas disposicións “transitorias” (medidas temporais con datas límite):

1. A disposición transitoria quinta, pensada para persoas que solicitaron protección internacional antes do 31 de decembro de 2025.
2. A nova disposición transitoria sexta, que crea unha autorización excepcional “única” para persoas que estaban en España antes do 31 de decembro de 2025 e cumpran determinados requisitos.

O esencial do borrador

A continuación resumimos o máis relevante, poñendo o foco no práctico: que abre, a quen podería afectar e que puntos adoitan xerar dúbidas.

1) Disposición transitoria quinta: unha vía de residencia para determinadas persoas solicitantes de asilo

O borrador prevé que quen presentase unha solicitude de protección internacional antes do 31 de decembro de 2025 poida pedir unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais (arraigamento) se cumpre os requisitos xerais (estar en España, non ter prohibida a entrada, aboar as taxas e cumprir as condicións relativas aos antecedentes nos termos previstos).

Un punto clave é a data límite: poderíase solicitar ata o 30 de xuño de 2026.

Que pasa mentres se tramita?

O texto formula que, unha vez admitida a trámite a solicitude, a persoa podería contar cunha autorización provisional de residencia e, se está en idade laboral, tamén cunha autorización provisional para traballar (por conta allea ou propia) en todo o territorio e en calquera sector. Se a solicitude se denega, esa autorización provisional decae.

Tamén se regulan os efectos sobre posibles procedementos de retorno en determinados supostos, con regras específicas durante a tramitación.

2) Menores e familia na disposición transitoria quinta: solicitudes “en paralelo” e regras máis flexibles

O borrador inclúe unha previsión con impacto directo na estabilidade de moitas familias: se a persoa solicitante ten fillas ou fillos en España (menores ou maiores con discapacidade ou dependencia), prevese que poidan presentar simultaneamente a súa solicitude de autorización de residencia conforme aos artigos 159 e 160, con flexibilización de requisitos.

A idea de fondo é evitar situacións que, na práctica, xeran moita inseguridade: que nenas, nenos e adolescentes dependan administrativamente de situacións cambiantes das súas persoas referentes.

A memoria de impacto subliña ademais un aspecto especialmente relevante: estas autorizacións para fillas e fillos terían unha vixencia de cinco anos e serían independentes da da persoa proxenitora, o que favorece a estabilidade administrativa da infancia e da adolescencia.

3) Nova disposición transitoria sexta: autorización excepcional “única” para persoas presentes en España antes do 31/12/2025

O borrador crea unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais única para persoas estranxeiras que se atopasen en España antes do 31 de decembro de 2025, se cumpren os requisitos xerais.

Entre os elementos que aparecen no texto, menciónase a necesidade de acreditar unha permanencia continuada durante un período mínimo (o borrador refírese a polo menos cinco meses no momento da solicitude), ademais doutras condicións habituais (taxas, criterios de antecedentes e non representar unha ameaza para a orde pública, nos termos previstos).

Ademais, esixe cumprir polo menos un destes bloques:

• Ter traballado durante o período de permanencia ou presentar un contrato.
• Permanecer en España xunto coa unidade familiar (segundo a definición do propio texto).
• Estar en situación de vulnerabilidade, acreditada por servizos competentes ou por entidades do Terceiro Sector inscritas no rexistro correspondente (con presuncións vinculadas á irregularidade).

De novo aparece unha data límite: o borrador prevé solicitala ata o 30 de xuño de 2026.

Duración e traballo: a autorización sería por un ano e habilitaría para residir e traballar (se se cumpre a idade mínima de acceso ao traballo). O texto tamén contempla unha autorización provisional mentres se resolve a solicitude.

4) Unidade familiar e protección de menores tamén na disposición transitoria sexta

A norma busca facilitar que, cando unha persoa está en España coa súa unidade familiar, ese contexto se poida ter en conta. A memoria e o borrador describen supostos como:

• Fillas e fillos escolarizados ou cursando estudos.
• Fillas ou fillos maiores con discapacidade ou dependencia.
• Ascendentes de primeiro grao.

E volve aparecer a posibilidade de solicitudes simultáneas e a énfase en autorizacións con maior estabilidade para nenas, nenos e adolescentes.

Como participar agora mesmo

Podes participar premendo no botón seguinte:

• Tamén podes enviar as túas achegas a través do seguinte correo de envío: rloex24@inclusion.gob.es
  mailto:rloex24@inclusion.gob.es
• Prazo: do 28 de xaneiro ao 6 de febreiro de 2026

Este trámite é breve, pero pode ter efectos importantes. Se es unha persoa potencialmente afectada, se acompañas procesos migratorios ou se traballas en integración, emprego, educación, saúde, asesoramento ou mediación comunitaria, a túa experiencia é valiosa.

Unha regulación máis clara e garantista non é só unha cuestión técnica: é unha aposta de futuro pola cohesión social, a convivencia e o exercicio real dos dereitos.

Esta entrada está pensada para ti se es unha persoa migrante en España e che interesa prepararte para a regularización extraordinaria de 2026, que se está articulando mediante un Proxecto de real decreto que modifica o Regulamento de estranxeiría (RD 1155/2024). No borrador créanse dúas vías principais, cun prazo de solicitude ata o 30 de xuño de 2026.

A idea é sinxela: se cumpre determinados requisitos e preparas ben a túa documentación, poderás presentar a solicitude con máis garantías e menos atrasos.

Nota importante: o que explicamos aquí baséase no texto do Proxecto e na súa memoria de impacto. Ata que se publique a versión definitiva no BOE, pode haber axustes.

Paso 1. Identifica o teu caso: que vía che corresponde?

Caso A: solicitaches protección internacional (asilo) antes do 31/12/2025

Podes encaixar na disposición transitoria quinta: unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais por razóns de arraigamento para persoas que solicitaron protección internacional antes do 31/12/2025.

Caso B: estabas en España antes do 31/12/2025, aínda que estiveses en situación irregular

Podes encaixar na disposición transitoria sexta: unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais “única” para persoas que xa estaban en España antes do 31/12/2025 e cumpran os requisitos.

En ambos os casos: o borrador fixa que a solicitude poderá presentarse ata o 30 de xuño de 2026.

Paso 2. Documentación “base” que precisas en calquera vía

Aínda que despois cambie segundo o teu caso, hai un núcleo de expediente que sempre convén preparar:

1. Identificación

• Pasaporte (se o tes) e copias de todas as páxinas.
• Calquera documento identificativo adicional que teñas.

2. Probas de que estás en España

• O texto permite acreditar a residencia ou presenza con calquera proba válida en dereito.
  Exemplos habituais (orientativos): empadroamento, citas médicas, informes escolares, billetes nominativos, xustificantes bancarios, envíos de diñeiro, contratos de alugueiro, facturas, certificados de ONG, etc.

3. Antecedentes penais

• En ambas as vías esíxese carecer de antecedentes penais (nos termos previstos) e regúlase que pasa se o certificado do país de orixe tarda.
  Máis abaixo explicámosche como preparalo sen bloquear o teu expediente.

4. Taxas

• En ambos os procedementos esíxese ter aboada a taxa de tramitación.

5. Situacións que poden impedir ou complicar

• Ter prohibida a entrada en España ou figurar como persoa rexeitable en países con convenio.
• Estar dentro dun compromiso de non retorno (se regresaches voluntariamente no seu momento).
  Se che pasa, non o ignores: é mellor sabelo canto antes e buscar orientación.

Paso 3. Se estás no caso A (solicitaches asilo antes do 31/12/2025)

Requisitos principais (segundo o borrador)

Debes:

• Estar en España.
• Non ter antecedentes penais (segundo o previsto).
• Non representar unha ameaza para a orde pública, a seguridade ou a saúde pública.
• Non ter prohibida a entrada nin figurar como persoa rexeitable.
• Non estar dentro do prazo do compromiso de non retorno (se procede).
• Ter aboada a taxa.
• E, moi importante: ter presentado a solicitude de protección internacional antes do 31/12/2025.

Que preparar no teu expediente:

1. Proba da túa solicitude de asilo

• Xustificante de presentación, número de expediente, citas, notificacións e calquera documento que probe a data (antes do 31/12/2025).

2. Proba de permanencia ou residencia habitual

• O borrador permite acreditar con calquera proba válida en dereito e ademais indica que pode facerse “en calquera unidade de documentación do territorio español”.
  Prepara un paquete ordenado por datas (mes a mes, se podes).

3. Antecedentes penais (España e países previos)

• Esíxese que non existan antecedentes en España nin nos países onde residises nos últimos cinco anos anteriores á entrada.
  Se o certificado do teu país tarda, o texto prevé solucións (ver o apartado “Antecedentes” máis abaixo).

E lembra: o borrador indica expresamente que non poden esixirche documentación que xa estea en poder da Administración. Isto reforza a idea de incluír referencias claras ao teu expediente de asilo, se procede (número, xustificantes, etc.).

Se tes fillas ou fillos en España (menores ou con discapacidade ou dependencia)

O borrador permite presentar á vez a túa solicitude e a das túas fillas ou fillos polos artigos 159 e 160, con requisitos flexibilizados:

• Se é polo artigo 159: non se esixe presentala nos seis meses posteriores ao nacemento.
• Se é polo artigo 160: exímese da permanencia previa de dous anos e de acreditar os medios económicos e o aloxamento esixidos para a reagrupación.

A lóxica é clara: evitar a inestabilidade administrativa na infancia e na adolescencia, e que a súa autorización poida ter unha vixencia de cinco anos (segundo explica a memoria).

Se tes familiares en España (casuística adicional)

O borrador contempla que, se tes familiares en España que cumpran os requisitos do artigo 127 c), poderían solicitar o arraigamento social simultaneamente en determinados termos (con excepcións para requisitos concretos). Este punto é máis técnico, pero a clave para ti é: pode existir unha vía “en paralelo” para familiares se encaixan nese artigo.

Que pasa se estás nun procedemento ou decisión de retorno

Se o teu retorno se basea en:

• Estar en situación irregular por non ter autorización ou tela caducada, ou
• Estar traballando sen autorización cando non tes unha residencia válida,
  o borrador prevé que presentar a solicitude suspenda o procedemento ou a execución do retorno durante a tramitación (coas condicións indicadas).

Vantaxe clave: autorización provisional para traballar

Unha vez que a túa solicitude sexa admitida a trámite, o borrador prevé unha autorización provisional para residir e, se estás en idade laboral, traballar por conta allea ou propia, en todo o territorio e sector. Se se denega, esa autorización provisional pérdese automaticamente.

Paso 4. Se estás no caso B (situación irregular, pero estabas en España antes do 31/12/2025)

Esta é a vía da autorización “única”.

Requisitos principais (segundo o borrador)

1. Estar en España antes do 31/12/2025.
2. Acreditar que permaneciches de forma continuada polo menos cinco meses no momento da solicitude (pódese acreditar con documentos públicos, privados ou cunha combinación).
3. Carecer de antecedentes penais (nos termos previstos), non ser unha ameaza para a orde pública, a seguridade ou a saúde pública, non ter prohibida a entrada, non estar nun compromiso de non retorno e pagar a taxa.
4. Ademais, cumprir polo menos un destes tres bloques:

• Traballo: ter traballado durante a túa permanencia ou presentar un contrato.
• Unidade familiar: permanecer en España coa túa unidade familiar (fillas ou fillos escolarizados ou cursando estudos; fillas ou fillos maiores con discapacidade ou dependencia; ou ascendentes de primeiro grao).
• Vulnerabilidade: acreditala mediante os servizos competentes ou entidades do Terceiro Sector inscritas; o texto engade que se presume a vulnerabilidade se estás en situación administrativa irregular.

Que preparar no teu expediente (lista de comprobación por bloques)

A) Para probar que estabas en España antes do 31/12/2025 e que levas cinco meses continuados

• Ordena as probas por datas (o ideal: unha liña temporal).
• Serve calquera documento público ou privado, ou unha combinación.

B) Se a túa porta de entrada é o “traballo”

• Probas de actividade laboral (se as tes).
• Se vas cun contrato: téñeo preparado e revisado, porque é un dos posibles requisitos.

C) Se a túa porta de entrada é a “unidade familiar”

• Probas da familia e da convivencia.
• Escolarización ou estudos das fillas ou fillos (se procede).
• Documentación de dependencia ou discapacidade (se procede).
• Se hai ascendentes de primeiro grao contigo, o borrador permite que tamén soliciten unha autorización por esta vía e que se resolva de forma simultánea.

E, de novo, se hai fillas ou fillos menores ou maiores con discapacidade ou dependencia: deben presentar simultaneamente a súa solicitude polos artigos 159 ou 160, con flexibilizacións (as mesmas exencións que no caso A).

D) Se a túa porta de entrada é a “vulnerabilidade”

• Podes acreditar a vulnerabilidade mediante entidades competentes en asistencia social ou entidades do Terceiro Sector inscritas.
• O texto engade unha presunción: se estás en situación administrativa irregular, presúmese a vulnerabilidade.
  Na práctica, aínda con esa presunción, convén que prepares probas da túa situación (económica, familiar, habitacional ou sanitaria, etc.) para reforzar o expediente e evitar interpretacións restritivas.

Vantaxe clave: autorización provisional para traballar

Do mesmo xeito que no caso A, unha vez admitida a trámite, prevese unha autorización provisional para residir e, se estás en idade laboral, traballar por conta allea ou propia, en todo o territorio e sector.

Se tes outros trámites en curso (asilo ou outros expedientes)

O borrador indica que presentar esta solicitude pode supor a paralización, coa suspensión dos prazos, doutros procedementos pendentes (protección internacional, residencia ou residencia e traballo) ata que haxa unha denegación firme, se a houbese. Isto pode ser importante para planificar a túa estratexia sen perder prazos por descoñecemento.

Paso 5. Antecedentes penais: como preparalos sen quedar bloqueado/a

Este punto adoita ser o que máis atasca os expedientes. O borrador introduce dúas ideas prácticas:

1. Se os teus antecedentes en España se poden cancelar
   A Administración pode comunicalo para que se cancelen antes de resolver; e tamén pode requirirche que ti fagas a cancelación antes da resolución. Tradución: se sabes que podes cancelalos, móvete canto antes.
2. Se solicitaches o certificado do teu país e tarda
   Se acreditas que o solicitaches e pasa un mes sen recibilo, o Goberno (logo da solicitude) pode intentar obter a información directamente. Se non chega nun mes máis, a Administración comunícachelo e poderías presentar unha declaración responsable de inexistencia de antecedentes; para estes efectos entenderíase que careces de antecedentes neses países.

Consello práctico: garda sempre os xustificantes de solicitude do certificado (xustificante, correos electrónicos ou comprobantes). Son o teu “seguro” para activar esta vía.

Paso 6. Despois da concesión: non esquezas a TIE

O borrador di que, durante o mes posterior á concesión, debes solicitar a Tarxeta de identidade de estranxeiro (TIE), que se expedirá polo prazo de validez da autorización.

Prepararte con tempo é unha vantaxe real

Esta regularización extraordinaria, tal como se formula no borrador, apóiase en dúas ideas: estar xa en España cun vínculo real e dar seguridade xurídica para favorecer a inclusión e o acceso ao mercado laboral.

Se comezas agora a:

• ordenar as probas da túa presenza,
• preparar os antecedentes,
• e reunir o bloque específico que che corresponde,

chegas á solicitude con máis control e menos estrés.

Se estás en situación administrativa irregular en España e queres prepararte para a regularización prevista para 2026, esta entrada explica de forma clara e práctica que requisitos formula o borrador e como organizar o teu expediente para chegar á solicitude con máis garantías.

O primeiro: o que existe agora é un Proxecto de real decreto que modifica o Regulamento de estranxeiría (RD 1155/2024) e introduce unha vía temporal chamada “autorización de residencia por circunstancias excepcionais única”. Pode haber cambios cando se aprobe o texto definitivo, pero a preparación documental que propoñemos aquí servirache igualmente porque se basea en probas básicas: identidade, presenza continuada, vida familiar, traballo e/ou vulnerabilidade.

Que é a regularización de 2026 para persoas en situación irregular

O proxecto introduce unha disposición transitoria sexta que permitiría solicitar, por tempo limitado, unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais única ás persoas estranxeiras que xa estaban en España antes do 31 de decembro de 2025 e cumpran requisitos concretos.

A propia memoria do proxecto explica o obxectivo desta medida cun enfoque directo: dar seguridade xurídica ás persoas xa presentes en España e facilitar a súa integración e inclusión, tamén no mercado laboral.

Datas clave que debes ter presentes

• A autorización “única” poderíase solicitar ata o 30 de xuño de 2026 (segundo o borrador).
• Entraría en vigor o día seguinte á súa publicación no BOE (cando se aprobe).

Isto significa que a túa vantaxe real está en non esperar ao último momento: se ordenas xa a túa documentación, reduces o risco de atrasos, requirimentos e denegacións por falta de probas.

Requisitos principais para acollerte á autorización “única” en 2026

O borrador establece dúas capas de requisitos: uns xerais (obrigatorios para todas as persoas) e, ademais, polo menos un de tres “camiños” (traballo, unidade familiar ou vulnerabilidade).

1) Requisitos xerais (obrigatorios)

Para poder solicitar esta autorización, o texto esixe:

1. Estar en España antes do 31 de decembro de 2025.
2. Ter permanecido de forma continuada polo menos cinco meses no momento da solicitude. Pódese acreditar con documentos públicos, privados ou cunha combinación.
3. Carecer de antecedentes penais nos termos do artigo 31.5 da Lei orgánica 4/2000, durante os últimos cinco anos por delitos tipificados no ordenamento xurídico español. O borrador tamén regula que ocorre se os teus antecedentes en España se poden cancelar.
4. Non representar unha ameaza para a orde pública, a seguridade ou a saúde pública.
5. Non ter prohibida a entrada en España nin figurar como persoa rexeitable en países con convenio.
6. Non estar dentro do prazo do compromiso de non retorno, se o asumiches ao regresar voluntariamente no pasado.
7. Ter pagada a taxa do procedemento.

2) Ademais: debes cumprir polo menos un destes tres camiños

O borrador esixe que, ademais do anterior, se cumpra polo menos un destes requisitos:

• Traballo: ter traballado durante a túa permanencia en España ou presentar un contrato de traballo.
• Unidade familiar: estar en España xunto coa túa unidade familiar (cunha definición concreta).
• Vulnerabilidade: estar nunha situación de vulnerabilidade acreditada por entidades de asistencia social ou por entidades do Terceiro Sector inscritas nun rexistro específico; ademais, o texto di que se presume a vulnerabilidade se estás en situación administrativa irregular.

Como preparar o teu expediente: guía práctica

Aquí está o máis importante: non se trata de ter “moitos papeis”, senón de ter os papeis correctos, ordenados e fáciles de entender.

Paso 1: prepara a túa “carpeta base” (a que serve para calquera caso)

Esta carpeta debería ter, como mínimo:

A) Identidade

• Pasaporte (se o tes) e copia.
• Calquera documento identificativo adicional que teñas.

B) Proba de que estabas en España antes do 31/12/2025
O teu obxectivo é que quede claro, con documentos datados, que xa estabas aquí antes desa data. Non fai falta un único documento “perfecto”: adoita funcionar mellor unha combinación coherente.

C) Proba de permanencia continuada (mínimo cinco meses)
O borrador permite probala con documentos públicos, privados ou combinados.
Na práctica, o máis eficaz é construír unha liña temporal: mes a mes, que proba demostra que estabas aquí?

D) Antecedentes penais
Este punto é crítico, porque moitas solicitudes bloquéanse aquí. Máis abaixo explico como preparalo ben e que facer se o teu certificado tarda.

E) Taxa
Garda o xustificante do pagamento cando chegue o momento de presentar.

Como demostrar que estabas en España e que permaneciches de forma continuada

O borrador é claro nunha idea que che axuda: permite acreditar a residencia ou presenza con calquera proba válida en dereito e sinala que pode presentarse en calquera unidade de documentación do territorio español.

En linguaxe sinxela: non existe un único “papel máxico”. O que conta é que a túa historia sexa crible, continua e documentada.

Exemplos de probas que adoitan axudar (escolle as que teñas e ordénaas por data): documentos sanitarios, bancarios e educativos, empadroamento se existe, alugueiro, comunicacións oficiais, xustificantes de envíos ou recepcións, certificados de entidades sociais, etc. O propio proxecto tamén lembra que non deberían esixirse documentos que xa están en poder da Administración.

Escolle o teu “camiño” principal: traballo, unidade familiar ou vulnerabilidade

Aínda que poidas ter máis dun camiño, convén que o teu expediente teña unha mensaxe clara: “cumpro os requisitos xerais e, ademais, cumpro este requisito principal”.

Camiño 1: Traballo (se traballaches ou podes presentar un contrato)

O borrador permite cumprir por dúas vías: ter traballado durante a túa permanencia ou presentar un contrato de traballo.

Que preparar:

• Se vas por contrato: reúne o contrato e os documentos de apoio que correspondan cando chegue o momento (o importante aquí é que o contrato sexa realista e defendible).
• Se vas por actividade laboral previa: garda todo o que poidas que demostre que traballaches ou tiveches actividade (sen inventar nada; a coherencia é clave).

Camiño 2: Unidade familiar (se a túa vida en España está ligada á túa familia)

O texto considera unidade familiar, para este procedemento, cando está composta por:

• fillas e fillos escolarizados ou cursando estudos;
• fillas ou fillos maiores de idade con discapacidade que requira apoio ou que non poidan prover as súas necesidades por razón de saúde;
• ou ascendentes de primeiro grao.

Aquí o teu expediente debe probar dúas cousas: o vínculo familiar e a realidade da vida familiar en España (convivencia, estudos, dependencia, etc.).

Un punto moi relevante se tes fillas ou fillos: o borrador prevé que presenten a súa solicitude de forma simultánea (artigos 159 e 160) e ademais flexibiliza requisitos (por exemplo, non esixir prazos estritos desde o nacemento ou unha permanencia previa de dous anos en determinados supostos, nin os medios económicos e o aloxamento típicos da reagrupación noutro suposto).
Tamén contempla que os ascendentes poidan solicitar esta autorización “única” e que se resolva de forma simultánea cando encaixe pola unidade familiar.

Camiño 3: Vulnerabilidade (se precisas reforzar o teu caso pola situación social)

Este camiño pode acreditarse:

• por entidades competentes en asistencia social;
• ou por entidades do Terceiro Sector inscritas no rexistro correspondente.

E o borrador engade algo importante: en todo caso, presúmese a vulnerabilidade nas persoas estranxeiras en situación administrativa irregular.

Na práctica, aínda que exista esa presunción, é intelixente non quedar só na presunción: se podes, reúne documentos que mostren a túa situación (económica, habitacional, familiar ou sanitaria, etc.) para evitar interpretacións restritivas e reducir requirimentos.

Antecedentes penais: como evitar que o teu expediente se bloquee

O borrador inclúe regras moi útiles:

1. Se os teus antecedentes penais en España se puidesen cancelar, a Administración prevé mecanismos para impulsar a cancelación antes de resolver e tamén pode requirirche que canceles. Tradución: se sabes que se poden cancelar, comeza canto antes, porque isto pode decidir o resultado.
2. Se solicitaches o certificado de antecedentes do país de orixe (ou do lugar onde viviches nos últimos cinco anos) e pasa un mes sen recibilo, o Goberno podería solicitar a información directamente se o pides. Se pasa outro mes sen resposta, poderían permitirche presentar unha declaración responsable de inexistencia de antecedentes, e entenderíase que careces de antecedentes para estes efectos.

Consello práctico: garda sempre o xustificante de que solicitaches o certificado (xustificante, correo electrónico ou comprobante). Ese xustificante é a túa “proba” para activar este mecanismo.

Que pasa se tes un procedemento ou unha decisión de retorno

Se estás afectado/a por un procedemento ou unha decisión de retorno baseado en:

• estar en España de forma irregular (por non ter autorización ou tela caducada durante máis de tres meses sen pedir a renovación no prazo), ou
• estar traballando sen autorización cando non tes unha residencia válida,

o borrador indica que presentar a solicitude pode supor a suspensión do procedemento e da execución mentres se tramita. Se a resolución é favorable, arquívase o procedemento e revógase a decisión de retorno.

En termos sinxelos: se estás nunha situación así, o teu expediente debe estar especialmente ordenado e convén non improvisar.

Unha vantaxe clave: autorización provisional para residir e traballar mentres se tramita

O borrador prevé que, unha vez admitida a trámite a solicitude, se autorice provisionalmente a residir e, se estás en idade laboral, a traballar por conta allea ou propia, en todo o territorio e en calquera sector. Se denegan a solicitude, esa autorización provisional pérdese automaticamente.

Este punto é importante porque conecta coa idea de “pasar da precariedade á estabilidade”: a memoria sinala o impacto positivo esperado pola incorporación ao mercado laboral e a seguridade xurídica.

Duración, prórroga e pasos despois da concesión

Segundo o borrador:

• A autorización “única” tería unha vixencia dun ano e habilitaría para residir e traballar (se superas a idade mínima de acceso ao traballo).
• Podería prorrogarse se se manteñen as condicións e non podes modificar a outra autorización conforme ao Regulamento.
• No mes posterior á concesión, deberías solicitar a TIE (Tarxeta de identidade de estranxeiro).

Como presentar un expediente “sólido” (o que realmente funciona)

Aquí tes unha forma sinxela de organizalo, sen abusar das listas:

1. Probas ordenadas por data. O ideal é que calquera persoa que o lea entenda a túa historia sen ter que adiviñar nada.
2. Separadores claros. Identidade, presenza, antecedentes, vía elixida e familia (se procede).
3. Copia de todo. E, se presentas no rexistro, garda o xustificante e o número de rexistro.

O propio borrador establece algo ao teu favor: non deberían esixirche documentos que xa estean en poder da Administración. Isto non significa “non levar nada”, senón que convén referenciar ben o que xa exista e non duplicar por duplicar.

Erros frecuentes que convén evitar

• Presentar probas “soltas” sen orde: o problema non é ter poucos documentos, senón que non conten unha historia clara.
• Non preparar os antecedentes a tempo: é o pescozo de botella máis habitual.
• Mesturar vías sen explicar cal é o teu requisito principal: se cumpres pola unidade familiar, que se vexa; se cumpres polo traballo, que se vexa.
• Deixar fóra documentos familiares clave (escola, convivencia e dependencia) cando a túa vía é a unidade familiar.

Preguntas frecuentes

Se non teño padrón, non podo solicitar?
O borrador permite acreditar a permanencia con documentos públicos ou privados, ou cunha combinación, polo que o padrón axuda, pero non é a única proba.

Teño que demostrar cinco meses exactos?
O texto fala de polo menos cinco meses de permanencia continuada no momento da solicitude, acreditable con documentos. A clave é a continuidade e a coherencia documental.

A vulnerabilidade sempre hai que demostrala con informes?
O texto permite a acreditación por entidades competentes ou do Terceiro Sector inscritas e ademais presume a vulnerabilidade na situación irregular. Aínda así, se podes achegar probas adicionais, adoita axudarche.

Para pechar: prepararte agora sitúate nunha mellor posición

Esta regularización prevista para 2026 non se gaña “o día que abren o prazo”. Gáñase antes: cando tes a documentación ordenada, a túa liña temporal clara, os antecedentes encamiñados e a túa vía principal ben preparada (traballo, unidade familiar ou vulnerabilidade).

Se solicitaches protección internacional (asilo) en España —por exemplo, se tes unha tarxeta vermella ou estás pendente de resolución— é importante que coñezas unha vía específica que se está deseñando para 2026 no Proxecto de real decreto que modifica o Regulamento de estranxeiría (RD 1155/2024). O borrador prevé que determinadas persoas solicitantes de protección internacional poidan pedir unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais por razóns de arraigamento, cun procedemento e unhas regras claras.

Nesta entrada explicámoscho de forma divulgativa, directa e orientada á práctica: quen podería acollerse, que requisitos se piden, que pasa mentres se tramita e como preparar a documentación para non perder tempo cando se abra o prazo.

Aviso necesario: falamos dun borrador (proxecto) e pode cambiar cando se aprobe a norma definitiva. Aínda así, preparar xa o teu expediente axúdache porque se basea en elementos estables: probas de presenza, antecedentes, familia e documentación administrativa.

Que é esta “regularización 2026” para persoas solicitantes de asilo?

O borrador modifica a disposición transitoria quinta e establece unha vía para que as persoas estranxeiras que presentasen unha solicitude de protección internacional antes do 31 de decembro de 2025 poidan pedir unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais por razóns de arraigamento, se cumpren os requisitos previstos.

A memoria de impacto do proxecto explica que o obxectivo é reforzar as vías de acceso a autorizacións por circunstancias excepcionais para persoas que xa están en España e achegar seguridade xurídica, facilitando a integración e a inclusión, tamén a través do acceso ao mercado laboral.

Datas clave para non despistarte

Segundo o borrador:

• Poderías solicitar esta autorización ata o 30 de xuño de 2026.
• O real decreto entraría en vigor o día seguinte á súa publicación no BOE (cando se aprobe).

Isto significa que o momento intelixente para prepararte é antes: cando se abre o prazo, moitas persoas intentan conseguir os papeis á vez e as xestións vólvense máis lentas.

Quen podería acollerse? (Criterio principal)

A condición clave é esta: ter presentado unha solicitude de protección internacional antes do 31/12/2025.

En linguaxe clara: se o teu expediente de asilo (ou de protección internacional) ten unha data de presentación anterior a esa, esta vía está pensada para ti, sempre que cumpras o resto dos requisitos.

Requisitos que formula o borrador

Para solicitar a autorización por esta vía, o borrador enumera requisitos que convén comprender ben:

1. Atoparte en España.
2. Non ter antecedentes penais en España nin nos países onde residises durante os cinco anos anteriores á túa entrada en España, por delitos previstos no ordenamento xurídico español.
3. Non representar unha ameaza para a orde pública, a seguridade ou a saúde pública.
4. Non ter prohibida a entrada en España nin figurar como persoa rexeitable en países con convenio.
5. Se procede, non estar dentro do prazo do compromiso de non retorno (se regresaches voluntariamente no seu momento e asumiches ese compromiso).
6. Ter aboada a taxa do procedemento.

Non te asustes pola lista: a maioría dos expedientes gañan ou perden por dúas cousas moi concretas: demostrar ben a túa situación e non deixar o tema dos antecedentes penais para o final.

Que pasa mentres se tramita: residencia e traballo “provisionais”

Este punto é dos máis importantes do borrador.

Unha vez que a solicitude sexa admitida a trámite e ata que se resolva, o texto prevé autorizar provisionalmente a persoa solicitante a residir e, se está en idade laboral, a traballar por conta allea e por conta propia, en todo o territorio nacional e en calquera ocupación ou sector.

Tamén aclara que, se se denega a solicitude, esa autorización provisional para traballar perde automaticamente a súa vixencia, sen necesidade dun trámite adicional.

Ademais, o borrador contempla que o prazo máximo de resolución pode suspenderse en determinados supostos e que, durante esa suspensión, a autorización provisional seguiría sendo válida.

Se tes un procedemento ou unha decisión de retorno: que di o borrador

O texto prevé unha medida relevante se a persoa solicitante está afectada por un procedemento ou unha decisión de retorno, sempre que se fundamente en determinados supostos. Nese escenario, a presentación da solicitude suporía a suspensión do procedemento de retorno e da súa execución mentres se tramita.

Se a resolución fose estimatoria, procederase ao arquivo do procedemento de retorno e á revogación da decisión de retorno.

Se este é o teu caso, o máis sensato é que prepares o teu cartafol con dobre coidado: non por medo, senón porque aquí a documentación debe estar especialmente ordenada.

Como preparar o teu expediente: o que realmente funciona

A norma fala de requisitos, pero a túa prioridade práctica é outra: construír un expediente que se entenda en cinco minutos. Isto reduce requirimentos, atrasos e erros.

1) Proba da túa solicitude de protección internacional (o “corazón” do expediente)

Tes que poder demostrar dúas cousas:

• que presentaches unha solicitude de protección internacional, e
• que foi antes do 31/12/2025.

Que convén reunir: xustificante, número de expediente, documentos das citas, notificacións e calquera comunicación oficial con data. Se tes tarxeta vermella, adoita axudar como elemento de contexto, pero o determinante é a data e a trazabilidade administrativa da túa solicitude.

2) Proba de que estás en España e da túa residencia habitual

O borrador indica que a residencia habitual poderá acreditarse con calquera proba válida en dereito e en calquera unidade de documentación do territorio español.

Na práctica, isto tradúcese nunha estratexia sinxela:

• prepara unha liña temporal, mes a mes,
• e acompáñaa con documentos datados que mostren continuidade.

Para que te fagas unha idea, adoitan servir como proba (escolle o que teñas e ordénao por datas): certificados ou volantes de empadroamento; citas, informes ou xustificantes sanitarios (centro de saúde, urxencias e receitas); matrículas, informes ou comunicacións de centros educativos (se estudas ou se as túas fillas ou fillos están escolarizados); extractos bancarios e movementos (ingresos, pagamentos e transferencias); contratos de alugueiro ou cesión de vivenda, recibos e facturas (luz, auga e internet) ao teu nome; billetes nominativos ou xustificantes de viaxes internas; inscricións e asistencia a cursos (formación, idiomas e certificados de entidades); notificacións ou comunicacións oficiais (citas, resolucións e cartas da Administración); e certificados ou informes de entidades sociais que che acompañen.

Non precisas “mil papeis”, pero si coherencia: que a túa historia non teña grandes ocos sen explicación.

3) Antecedentes penais: como evitar o bloqueo

Aquí vai o máis concreto do borrador, explicado paso a paso.

a) Se os teus antecedentes penais en España se poden cancelar

O texto prevé mecanismos para impulsar a cancelación antes de resolver e tamén pode requirirche que a tramites antes de emitir a resolución.

Tradución: se tes antecedentes antigos e cancelables, móvete canto antes.

b) Se o certificado do teu país tarda

O borrador contempla unha saída: se acreditas que o solicitaches e pasa un mes sen recibilo, o Goberno (se o pides) podería solicitar a información directamente. Se noutro mes a información non chega, a Administración comunícachelo e poderías presentar unha declaración responsable de inexistencia de antecedentes; para estes efectos entenderíase que careces de antecedentes.

Tradución práctica: garda como ouro o xustificante de ter solicitado ese certificado.

4) Taxa e xustificante

A taxa é un requisito do borrador. Garda sempre o xustificante de pagamento dentro do expediente, cun separador claro.

Casos familiares: que pasa se tes fillas ou fillos en España

O borrador indica que, se a persoa solicitante ten fillas ou fillos menores ou maiores con discapacidade que non poidan prover as súas necesidades por razón de saúde, admítese a presentación da súa solicitude de autorización de residencia conforme aos artigos 159 e 160 de forma simultánea á do proxenitor, e resolveranse simultaneamente.

Ademais, inclúe flexibilizacións concretas:

• Se se solicita en base ao artigo 159, exímese do requisito de presentala nos seis meses posteriores ao nacemento.
• Se se solicita en base ao artigo 160, exímese da permanencia previa de dous anos e de acreditar os medios económicos e o aloxamento esixidos para a reagrupación familiar.

A memoria reforza o sentido desta medida: estas autorizacións terían unha vixencia de cinco anos e serían independentes das dos seus proxenitores, para protexer o interese superior das nenas, nenos e adolescentes e evitar a inestabilidade administrativa.

Se este é o teu caso, o teu expediente debe incluír, ademais da túa documentación, un cartafol familiar ordenado: identidade das túas fillas e fillos, escolarización ou informes do centro se procede, documentación sanitaria se existe discapacidade ou dependencia e probas de convivencia.

Outros familiares en España: posibilidade de solicitudes simultáneas

O texto indica que, se tes familiares en España que cumpran os requisitos do artigo 127 c), poderían solicitar unha autorización por arraigamento social simultaneamente, cumprindo os requisitos do capítulo correspondente con excepcións específicas.

Esta é unha sección máis técnica, pero a idea práctica é esta: nalgúns casos, a norma prevé que os expedientes vinculados se tramiten de forma coordinada. Se cres que se che aplica, o recomendable é revisalo con acompañamento xurídico ou social para identificar ben o encaixe.

Como se presenta a solicitude: rexistro e facilidades previstas

O borrador prevé que a presentación de solicitudes e documentación se poida facer mediante un formulario elaborado pola Administración competente e por calquera dos medios de rexistro válidos en dereito.

Tamén abre a porta a habilitar outras oficinas públicas para a presentación en todo o territorio mediante un procedemento específico, preferente e diferenciado.

E engade dúas garantías importantes:

• A residencia habitual pode acreditarse con calquera proba válida en dereito.
• Non será esixible achegar documentación que xa estea en poder da Administración pública.

Despois da concesión: a TIE

Se che conceden a autorización, o borrador indica que, durante o mes inmediatamente posterior, deberás solicitar a Tarxeta de identidade de estranxeiro (TIE), que se expedirá polo prazo de validez da autorización.

Para pechar: prepararte agora dáche estabilidade e marxe

A clave desta vía, tal como está deseñada no borrador, é que busca achegar seguridade xurídica e facilitar a transición cara a unha situación máis estable, coa posibilidade de incorporarse ao mercado laboral durante a tramitación, se se cumpren os requisitos.

Se tes tarxeta vermella ou estás nun proceso de asilo, a túa mellor decisión hoxe é sinxela: reunir probas, ordenar a túa historia documental e resolver canto antes o punto dos antecedentes. Iso sitúate nunha posición moito máis forte cando se active o procedemento.

Se presentaches un arraigamento sociolaboral ou un arraigamento socioformativo e o teu expediente segue pendente de resolución na Oficina de Estranxeiría, é normal que teñas dúbidas: espero?, presento tamén a regularización extraordinaria de 2026?, podo “cambiar de vía”?, perdo o que xa avancei?

Esta entrada, pensada para persoas migrantes e familias que necesitan claridade, explica que permite o borrador do novo Real decreto, que efectos ten sobre os expedientes xa presentados e como decidir (con criterios prácticos) se che convén manter a solicitude en curso ou apostar pola regularización extraordinaria.

Importante: o que explicamos baséase no Proxecto de real decreto e na súa Memoria de impacto normativo publicados para audiencia pública (28/01/2026). O texto definitivo pode cambiar.

1) Que é a “regularización extraordinaria 2026” no borrador

O borrador introduce unha disposición transitoria sexta que crea unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais única, que se pode solicitar durante un tempo limitado (ata o 30 de xuño de 2026, segundo o proxecto).

Esa autorización “única” formúlase cunha lóxica clara: dar seguridade xurídica ás persoas xa presentes en España e facilitar a súa inclusión, incluída a incorporación ao mercado laboral.

Para moitas persoas cun arraigamento sociolaboral ou socioformativo pendente, o máis relevante non é só “se cumpres os requisitos”, senón isto:

O borrador indica que, ao presentar a solicitude de regularización extraordinaria, se paraliza (se pon en pausa) calquera outra solicitude de residencia ou de residencia e traballo presentada anteriormente para esa mesma persoa, ata que exista unha denegación firme (se a houbese) da solicitude extraordinaria.

Esta frase cambia o taboleiro: non é “presento dúas cousas e avanzan á vez”, senón “se presento a regularización, o meu expediente anterior queda en pausa”.

2) Que pasa co teu arraigamento sociolaboral ou socioformativo se presentas a regularización

Se xa tes un expediente aberto (arraigamento sociolaboral ou socioformativo) e presentas a regularización extraordinaria prevista na disposición transitoria sexta, o proxecto establece:

• A solicitude extraordinaria tramítase con carácter preferente.
• E, sobre todo: a presentación da solicitude extraordinaria supón a paralización, coa suspensión de calquera prazo pendente, de calquera outra solicitude de residencia ou de residencia e traballo presentada anteriormente para esa mesma persoa, ata a denegación firme (se a houbese) da extraordinaria.

En linguaxe sinxela: o teu expediente de arraigamento queda “conxelado” mentres se decide a regularización extraordinaria.

Isto ten dúas consecuencias prácticas:

1. Non convén presentar a regularización “por se acaso” se o teu arraigamento está moi ben preparado e esperas unha resolución favorable a curto prazo, porque poderías estar freándoo ti mesmo.
2. Pode ter sentido se o teu arraigamento presenta riscos (documentación débil, cambios de contrato ou curso, requirimentos difíciles ou prazos que non controlas) ou se a vía extraordinaria che ofrece un encaixe máis sólido.

3) Requisitos da regularización extraordinaria que máis afectan a quen ten un arraigamento pendente

O proxecto fixa requisitos xerais e, ademais, esixe cumprir polo menos unha de varias condicións. Para unha persoa cun arraigamento sociolaboral ou socioformativo pendente, estes puntos adoitan determinar a decisión.

A) Presenza e permanencia continuada

O borrador esixe ter permanecido de forma continuada durante un mínimo de meses no momento de solicitar, e permite acreditalo cun documento público, privado ou cunha combinación de ambos.

Isto importa porque, aínda que o teu arraigamento xa estea presentado, a regularización extraordinaria non se “activa” por ter un expediente aberto: actívase por cumprir o que esixe a disposición transitoria.

B) Piar laboral (clave para o sociolaboral)

Entre as condicións do borrador, unha é ter traballado durante a túa permanencia en España ou presentar un contrato de traballo.

Para quen ten un arraigamento sociolaboral, normalmente este piar é o máis natural. Se o teu sociolaboral se basea nun contrato, a extraordinaria pode ser unha alternativa lóxica, sempre que o resto dos requisitos tamén encaixen.

C) Piar familiar e piar de vulnerabilidade (claves frecuentes no socioformativo)

O borrador tamén permite cumprir por unidade familiar (cunha definición específica) ou por situación de vulnerabilidade acreditada polos servizos sociais ou por entidades do Terceiro Sector inscritas nun rexistro concreto.

Isto é relevante para moitas persoas cun arraigamento socioformativo, porque o seu expediente non sempre se apoia nun contrato inmediato e pode necesitar outro piar para encaixar na vía extraordinaria.

D) Vantaxe práctica importante: autorización provisional para residir e traballar se se admite a trámite

O proxecto prevé que, unha vez admitida a trámite a solicitude extraordinaria, se autorice provisionalmente a residir e, se estás en idade laboral, a traballar por conta allea ou propia, en todo o territorio e sector; se se denega, esa autorización provisional decae automaticamente.

Este punto pode ser determinante para decidir, porque afecta a túa capacidade de estabilizar a túa vida laboral durante a tramitación.

4) As túas opcións se o teu arraigamento está pendente

Opción 1: esperar a que Estranxeiría resolva o teu arraigamento (sen presentar a regularización)

Ten sentido se o teu expediente está moi ben preparado, se xa respondiches aos requirimentos ou se o teu caso depende de manter condicións (contrato, formación e informes) que xa están ben encamiñadas e estables.

A idea é sinxela: se a túa solicitude actual ten unha alta probabilidade de saír adiante, pode non compensar mover ficha.

Opción 2: presentar a regularización extraordinaria e deixar o teu arraigamento en pausa

Esta é a opción de “cambio de canle”. Presentas a regularización extraordinaria e a túa solicitude anterior queda paralizada ata que a extraordinaria se denegue de forma firme (se se denega).

Pode ter sentido se:

• O teu arraigamento presenta puntos débiles ou incertezas importantes.
• Preocúpache perder condicións do arraigamento (por exemplo, que cambie a túa situación laboral ou formativa).
• Buscas o efecto práctico da autorización provisional de residencia e traballo tras a admisión a trámite (se se cumpre).

Opción 3: desistir do arraigamento pendente e optar pola regularización extraordinaria

Atención: o borrador non di que teñas que desistir para presentar a extraordinaria. Xa prevé a suspensión automática do expediente anterior.

Entón, por que desiste alguén? Porque pode querer:

• evitar manter un expediente “aberto” que xa non lle interesa;
• concentrar os esforzos nunha soa vía;
• ou reducir o risco de confusión se espera requirimentos e non quere estar respondendo a dúas lóxicas diferentes.

Desistir pode ser recomendable, pero só nalgúns escenarios (ver o apartado 6).

5) Vantaxes e desvantaxes de “pasarte” á regularización extraordinaria

Vantaxes potenciais

A principal vantaxe, segundo o borrador, é que a vía extraordinaria se tramita preferentemente e pode conceder unha autorización provisional de residencia e traballo desde a admisión a trámite.

Isto, na vida real, pode traducirse en menos incerteza sobre se poderás traballar mentres esperas.

Desvantaxes e riscos

A desvantaxe máis clara é estrutural: ao presentar a extraordinaria, o teu arraigamento queda en pausa (paralización coa suspensión dos prazos) ata que haxa unha denegación firme, se a houbese.

Isto significa:

• podes perder tempo se a extraordinaria non sae adiante,
• e o teu expediente anterior non avanzará mentres tanto.

Outro risco é práctico: se o teu encaixe na vía extraordinaria depende dun piar que non tes sólido (por exemplo, un contrato ou a acreditación familiar ou de vulnerabilidade), poderías estar deixando “conxelado” un expediente que si tiña percorrido.

6) Cando pode estar recomendado desistir do arraigamento e optar pola regularización extraordinaria

Non existe unha resposta universal. A decisión depende do teu expediente e do momento vital no que te atopes. Aínda así, co texto do borrador na man, hai criterios razoables.

Escenarios nos que adoita ser razoable valorar o desistimento

1) O teu arraigamento ten unha alta probabilidade de denegación por un motivo estrutural.

Exemplo típico: un requisito que non podes completar ou un elemento esencial que non podes manter (e sabes que non poderás mantelo a curto prazo). Se o teu arraigamento está “coxo” de base, mantelo aberto só consume enerxía.

2) O teu arraigamento está “parado” e non podes achegar o que che piden.

Se estás recibindo requirimentos difíciles de cumprir ou se a carga probatoria che resulta inviable, a regularización extraordinaria pode ser unha vía máis directa, sempre que encaixes nela.

3) A vía extraordinaria encaixa mellor contigo e precisas estabilidade con urxencia.

Aquí o elemento diferencial é a previsión do borrador sobre a autorización provisional para residir e traballar tras a admisión a trámite. Se a túa prioridade vital agora é estabilizar o traballo e a vida cotiá, este punto pode pesar.

Escenarios nos que NON adoita ser recomendable desistir (ou convén pensalo dúas veces)

1) O teu arraigamento está moi ben preparado e preto da resolución.

Se o teu expediente está completo, sen fisuras e xa avanzado, desistir pode ser “cambiar un aprobado probable por unha aposta”.

2) Non tes claro que cumpras os requisitos da vía extraordinaria.

Porque, se presentas a extraordinaria sen un encaixe sólido, conxelas o teu arraigamento para despois atoparte cunha denegación e unha perda de tempo.

7) Recomendación práctica: como decidir sen perderte

Unha forma sinxela e útil de decidir é responder a estas tres preguntas (por escrito, nunha folla):

1. O meu arraigamento (sociolaboral ou socioformativo) está completo e é coherente, ou depende de “cousas que poden caer”?
2. Cumpro claramente os requisitos da regularización extraordinaria, e con que piar principal (laboral, familiar ou de vulnerabilidade)?
3. Que me prexudica máis agora: esperar unha resolución incerta ou conxelar o meu expediente actual para apostar pola extraordinaria?

Se, con honestidade, a túa resposta apunta a “o meu arraigamento é fráxil e a extraordinaria encaixa mellor comigo”, entón ten sentido valorar o cambio. Se é ao revés, o prudente adoita ser esperar.

8) Preguntas frecuentes

Podo presentar a regularización extraordinaria aínda que teña un arraigamento pendente?

O borrador prevé que, ao presentar a solicitude extraordinaria, se paraliza (se suspende) calquera outra solicitude anterior de residencia ou de residencia e traballo para a mesma persoa. Isto implica que existe un encaixe procedemental, pero co custo da “pausa” do expediente anterior.

Teño que desistir obrigatoriamente do meu arraigamento?

O proxecto non o esixe: prevé a suspensión automática do outro expediente ao presentar a extraordinaria. Desistir sería unha decisión estratéxica, non un requisito.

Teño que presentar de novo os antecedentes penais se xa os acheguei no arraigamento?

Se presentas a regularización extraordinaria, é unha solicitude nova e terás que cumprir os seus requisitos, incluído acreditar que careces de antecedentes penais. Agora ben, o borrador indica que non se che pode esixir achegar documentación que xa estea en poder da Administración. Na práctica, se o teu certificado de antecedentes penais xa consta no teu expediente de arraigamento e é recente, podes referencialo e pedir que o incorporen ao novo expediente sen volver achegalo.

Aínda así, se o certificado é antigo ou se Estranxeiría considera que precisa un documento actualizado (por exemplo, polo tempo transcorrido), pode requirirche que achegues un novo. Por iso, se estás valorando o cambio á vía extraordinaria, o máis prudente adoita ser ter o certificado preparado ou, polo menos, o xustificante de telo solicitado. O propio borrador contempla unha saída excepcional cando o certificado do país de orixe ou de residencia tarda en chegar (co xustificante da solicitude e, se procede, unha declaración responsable).

Que vantaxe diferencial ofrece a regularización extraordinaria?

O borrador prevé unha autorización provisional de residencia e traballo tras a admisión a trámite, ata a resolución.

Peche: o que che convén facer agora

Se o teu arraigamento sociolaboral ou socioformativo está pendente, a túa marxe de mellora non está en “esperar máis”, senón en entender a túa situación e elixir con criterio:

• Se o teu expediente actual é sólido: probablemente convén mantelo.
• Se o teu expediente actual é fráxil e a vía extraordinaria encaixa mellor: convén valorar o cambio.
• Se tes dúbidas: o máis intelixente é pedir unha revisión profesional do teu caso (aínda que sexa breve) antes de “conxelar” un procedemento por presentar outro.

O borrador deixa clara unha idea: a regularización extraordinaria 2026 non é unha “segunda solicitude máis”, senón unha vía que reorganiza a túa situación administrativa porque pon en pausa o anterior.

Se estás preparando a túa solicitude para a Regularización Extraordinaria de 2026, unha das dúbidas máis importantes é esta: que pasa coas túas fillas ou fillos menores e como se presentan os seus papeis.

Aquí vai o primeiro e máis importante: o texto definitivo xa non se basea nas referencias do borrador á disposición transitoria quinta ou sexta do Regulamento de 2024. A base correcta, coa norma xa aprobada, está na disposición adicional vixésima, na disposición adicional vixésimo primeira e na disposición transitoria primeira do Real decreto 316/2026, do 14 de abril.

Ademais, o calendario xa está pechado: o real decreto publicouse o 15 de abril de 2026, a vía telemática abriuse o 16 de abril, a atención presencial comezou o 20 de abril e o prazo de solicitude estará aberto ata o 30 de xuño de 2026.

1) O primeiro: hai dúas vías para a persoa adulta

A regularización extraordinaria diríxese a dous grandes grupos:

1. Persoas solicitantes de protección internacional, se presentaron a súa solicitude antes do 1 de xaneiro de 2026. Esta vía articúlase a través da disposición adicional vixésima.

2. Persoas en situación administrativa irregular que xa estaban en España antes do 1 de xaneiro de 2026. Esta vía articúlase a través da disposición adicional vixésimo primeira. Neste caso, ademais de acreditar a estancia previa e os cinco meses de permanencia continuada, hai que demostrar polo menos un destes tres supostos: ter traballado ou ter intención de traballar, convivir coa unidade familiar prevista na norma ou atoparse nunha situación de vulnerabilidade acreditada.

Isto importa porque a vía da persoa adulta determina o modelo que tamén se utiliza para tramitar o da filla ou fillo menor.

2) A filla ou fillo menor non queda simplemente “incluído” na solicitude principal

A norma aprobada di que, cando a persoa adulta incluída na DA20 ou na DA21 teña fillas ou fillos menores de idade, ou maiores con discapacidade que requiran apoio, debe presentarse a solicitude do artigo 159 ou do artigo 160 de forma simultánea á solicitude da persoa proxenitora. Ademais, ambas as solicitudes resolveranse conxuntamente.

Dito de forma sinxela: non abonda con mencionar o menor na solicitude da persoa adulta. Hai que tramitar a súa autorización específica ao mesmo tempo. Os propios modelos oficiais da regularización xa inclúen casas separadas para marcar “Fillo menor nacido en España” ou “Fillo menor non nacido en España”, tanto no EX-31 como no EX-32.
https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex31-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-solicitantes-pi-da20-.pdf
https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex32-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-extraordinario-da21-.pdf

3) Que artigo corresponde segundo o caso do menor

Aquí a regra é bastante clara:

Artigo 159

Utilízase para a filla ou fillo menor nacido en España. O réxime xeral do regulamento esixe que a solicitude se presente dentro dos seis meses seguintes ao nacemento ou desde que a persoa proxenitora obteña a residencia, se iso ocorre despois.

Artigo 160

Utilízase para a filla ou fillo menor non nacido en España ou para a persoa filla maior con discapacidade nos termos previstos na norma. No réxime xeral, esta autorización esixe dous anos de permanencia previa e medios económicos e aloxamento para a reagrupación familiar.

4) Que facilita a regularización extraordinaria de 2026 para os menores

Aquí está unha das melloras máis importantes da norma aprobada.

A disposición transitoria primeira establece que, nas solicitudes simultáneas de menores:

• se o caso vai polo artigo 159, non se esixirá presentar a solicitude dentro dos seis meses posteriores ao nacemento;
• se o caso vai polo artigo 160, non se esixirá nin a permanencia previa de dous anos nin que a persoa proxenitora ou titora acredite os medios económicos e o aloxamento esixidos para a reagrupación familiar.

Pero aquí hai un matiz clave que convén explicar ben: no caso do artigo 160, aínda que se elimina a esixencia dos dous anos e dos medios económicos e da vivenda, si debe acreditarse que a persoa menor permaneceu en España de forma ininterrompida durante os cinco meses anteriores ao momento de presentar a solicitude. Ese punto é novo e esencial.

Ademais, estas autorizacións concederanse atendendo ao interese superior do menor e poderán ter unha vixencia de ata cinco anos.

5) Que modelo se presenta

Este punto tamén cambia respecto de moitas guías antigas.

Se a persoa adulta vai pola protección internacional

Utilízase o modelo EX-31. Ese modelo inclúe expresamente as casas:
https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex31-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-solicitantes-pi-da20-.pdf

• Fillo menor nacido en España
• Fillo menor non nacido en España
• Familiar dunha persoa solicitante de protección internacional

Se a persoa adulta vai por situación irregular

Utilízase o modelo EX-32. Tamén inclúe expresamente as casas:
https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex32-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-extraordinario-da21-.pdf

• Fillo menor nacido en España
• Fillo menor non nacido en España
• Familiar dunha persoa solicitante de autorización de residencia por circunstancias excepcionais da DA21ª

Por iso, para esta regularización extraordinaria, o correcto non é seguir explicando o caso como se só se fose presentar un EX-25 “normal” de menores. Neste proceso extraordinario, a solicitude simultánea do menor articúlase dentro dos modelos específicos EX-31 ou EX-32, segundo a vía da persoa adulta.
https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex25.pdf
https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex31-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-solicitantes-pi-da20-.pdf
https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex32-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-extraordinario-da21-.pdf

6) Que documentos preparar para a persoa adulta

Todas as persoas solicitantes deben presentar, como base:

• o modelo oficial correspondente;
• copia completa do pasaporte, cédula de inscrición ou título de viaxe válido en España;
• proba de que xa estaban en España antes do 1 de xaneiro de 2026;
• proba de ter permanecido en España durante os cinco meses anteriores á solicitude;
• certificado de antecedentes penais do país de orixe e dos países onde residisen nos cinco anos anteriores á entrada en España.

Se a persoa non é nin foi solicitante de protección internacional, ademais debe acreditar un destes tres bloques:

• traballo realizado ou intención de traballar;
• unidade familiar;
• vulnerabilidade acreditada.

Na vía de unidade familiar da DA21, o propio modelo EX-32 indica que a persoa solicitante deberá xustificar a escolarización dos menores ou das persoas con discapacidade coas que convive. E na vía de vulnerabilidade, o modelo esixe o certificado correspondente emitido polos servizos sociais ou por entidades do terceiro sector inscritas.
https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex32-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-extraordinario-da21-.pdf
https://www.inclusion.gob.es/documents/20121/7817425/Modelo%20de%20certificado%20de%20vulnerabilidad.pdf/a50a2832-48e2-1b30-4040-f072c9c2c582?version=1.0&download=true
https://www.inclusion.gob.es/documents/d/guest/entidades-colaboradoras?download=false

7) Que documentos preparar para a filla ou fillo menor

A) Se a filla ou fillo naceu en España: artigo 159

O esencial é preparar:

• copia completa do pasaporte, documento de viaxe ou cédula do menor e da persoa proxenitora solicitante;
• certificado de nacemento en España do menor;
• se está en idade de escolarización obrigatoria, documento do colexio ou centro educativo.

Na regularización extraordinaria, xa non che prexudica deixar pasar o prazo xeral de seis meses desde o nacemento, porque ese requisito queda expresamente flexibilizado.

B) Se a filla ou fillo non naceu en España: artigo 160

Aquí convén preparar, como mínimo:

• copia completa do pasaporte, documento de viaxe ou cédula do menor e da persoa proxenitora ou titora;
• certificado de nacemento do menor ou documento que acredite a tutela;
• documento de escolarización, se está en idade obrigatoria;
• proba de que o menor estivo en España de forma continuada durante os cinco meses anteriores á solicitude;
• se o caso o require, documentos de custodia, autorización da outra persoa proxenitora ou resolución xudicial;
• se hai discapacidade, a documentación acreditativa correspondente.

Aquí hai que insistir en algo importante: nesta regularización xa non che esixirán os dous anos previos, nin os medios económicos nin a vivenda adecuada para a reagrupación, pero iso non elimina a necesidade de probar ben o vínculo familiar, a situación do menor e eses cinco meses de permanencia en España.

8) Que probas axudan a demostrar a permanencia en España

A guía pública de preguntas e respostas lembra que as probas deben ser nominativas e ter data. Poden servir, por exemplo, selos de entrada no pasaporte, billetes nominativos, movementos bancarios en España, contratos de alugueiro, certificados oficiais de formación ou documentos de transporte dentro do territorio español.

Para os menores, ademais diso, adoitan ser especialmente útiles:

• padrón municipal;
• certificados do centro de saúde ou de pediatría;
• matrícula ou certificado do centro escolar;
• documentos dos servizos sociais, cando existan.

Isto non aparece como unha lista pechada na norma, pero na práctica axuda moito a que Estranxeiría vexa rapidamente a presenza real do menor en España e a relación coa solicitude principal.

9) Atención cos documentos estranxeiros

Se vas achegar certificados de nacemento, resolucións de custodia ou outros documentos emitidos fóra de España, lembra que, con carácter xeral, deberán estar legalizados ou apostilados e, cando non estean en castelán, traducidos.

Este punto segue sendo unha das causas máis frecuentes de requirimentos. Non é un detalle menor.

10) Como se presenta a solicitude

A solicitude pode presentarse por vía telemática ou presencial.

A vía telemática a través de MERCURIO permite presentar durante todo o proceso:
https://mercurio.delegaciondelgobierno.gob.es/mercurio/inicioMercurio.html

1. con certificado electrónico propio;
2. por medio dunha persoa apoderada;
3. mediante profesionais habilitados;
4. a través de entidades inscritas no Rexistro de Colaboradores de Estranxeiría.

A vía presencial require sempre cita previa e habilitouse para:
https://www.inclusion.gob.es/regularizacion#solicita-cita

• Oficinas de Estranxeiría;
• determinadas oficinas da Seguridade Social;
• oficinas de Correos habilitadas.

Ademais, a guía pública indica que nunha mesma cita se poderán xestionar as solicitudes das persoas que formen parte da mesma unidade de convivencia, algo moi útil cando tamén se presenta a solicitude dunha filla ou fillo menor.

11) Erros que convén evitar

Os fallos máis frecuentes, á vista xa do texto definitivo, son estes:

• pensar que a filla ou fillo menor entra “só” dentro do expediente da persoa adulta;
• non distinguir entre menor nacido en España e menor non nacido en España;
• esquecer que, no caso do artigo 160, o menor debe acreditar cinco meses de permanencia continuada en España;
• presentar documentos estranxeiros sen apostila, legalización ou tradución;
• non levar ben preparada a documentación de custodia ou a autorización do outro proxenitor cando sexa necesario.

Conclusión

A reforma xa aprobada aclara moito mellor o encaixe das fillas e fillos menores na Regularización Extraordinaria 2026. A idea central é esta: si poden regularizarse xunto coa súa nai, pai ou titor/a, pero non por arrastre automático. A autorización do menor debe tramitarse de forma simultánea, ao abeiro do artigo 159 se naceu en España ou do artigo 160 se non naceu en España.

A boa noticia é que o novo real decreto flexibiliza precisamente os puntos que antes bloqueaban máis expedientes: o prazo de seis meses para menores nacidos en España e, para menores non nacidos en España, os dous anos previos e os requisitos de medios económicos e vivenda. Pero non elimina a necesidade de presentar un expediente ben preparado. Segue sendo fundamental demostrar o vínculo familiar, a escolarización cando corresponda e, no caso do artigo 160, a permanencia continuada do menor durante os cinco meses anteriores á solicitude.

A recomendación máis práctica é esta: separar moi ben o cartafol da persoa adulta e o de cada menor, utilizar o modelo correcto (EX-31 ou EX-32) e non presentar nada sen revisar antes o nacemento, a custodia, a permanencia e a validez formal dos documentos estranxeiros. O obxectivo é que o menor quede nunha situación máis estable e cun horizonte de futuro máis claro para a súa vida escolar, sanitaria e familiar en España.
https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex31-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-solicitantes-pi-da20-.pdf
https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex32-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-extraordinario-da21-.pdf

O borrador do novo Real decreto que modifica o Regulamento de estranxeiría formula, para 2026, vías transitorias que poden afectar as persoas con solicitudes de asilo (protección internacional) en curso. Se estás neste proceso, a pregunta non é só “podo pedir a regularización?”, senón se che convén facelo.

Nalgúns casos, acollerse á regularización pode ofrecerche unha saída práctica. Noutros, pode ser unha mala decisión pola perda de oportunidades, polos prazos ou polos dereitos que che interesa manter.

Esta entrada explica, de forma clara e por escenarios, cando normalmente non é recomendable acollerse ao proceso de regularización extraordinaria previsto para 2026 e o motivo.

Nota importante: falamos dun borrador e pode cambiar cando se aprobe o texto definitivo. Se o teu caso é sensible (por seguridade, familia ou prazos), é recomendable contar con acompañamento especializado antes de tomar decisións.

1) Que vías aparecen no borrador e por que isto importa

Disposición transitoria quinta

O borrador contempla unha vía para que determinadas persoas que presentaron unha solicitude de protección internacional antes do 31 de decembro de 2025 poidan pedir unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais por razóns de arraigamento dentro dunha xanela temporal (ata o 30 de xuño de 2026, segundo o borrador).

Un punto relevante do borrador é que, unha vez admitida a trámite a solicitude por esta vía, se prevé unha autorización provisional para residir e, se estás en idade laboral, traballar mentres se resolve. Se a solicitude se denega, esa autorización provisional decae.

Disposición transitoria sexta

O borrador introduce unha autorización diferente, denominada no texto autorización por circunstancias excepcionais “única”, cunha vixencia inicial dun ano (e posibilidade de prórroga en determinadas condicións).

E aquí está o elemento máis delicado se tes un asilo en curso: o borrador prevé que presentar unha solicitude por esta vía pode implicar a paralización (coa suspensión dos prazos) doutras solicitudes en curso, incluída a solicitude de protección internacional, ata que exista unha denegación firme da solicitude presentada ao abeiro desta disposición transitoria.

En palabras sinxelas: se optas por esta vía, o teu expediente de asilo pode quedar “conxelado” durante a tramitación.

2) A idea clave: asilo e regularización non son o mesmo

Aínda que ambas as vías poden levar á residencia e ao traballo, a súa lóxica é diferente:

• O asilo (protección internacional) existe para protexerte se tes un medo fundado á persecución ou un risco grave no teu país. Se se concede, sitúate nun marco específico de protección.
• A regularización por estranxeiría (arraigamento ou autorización “única” do borrador) é unha autorización administrativa por circunstancias excepcionais dentro da normativa de estranxeiría, con duracións e regras diferentes.

Por iso, aínda que “ter papeis” sexa o obxectivo común, as consecuencias a medio prazo poden ser moi diferentes.

Beneficios específicos do asilo ou da protección internacional (cando se concede):

• Protección fronte ao retorno: reforza a garantía de non ser devolto/a a un país onde poderías sufrir un risco grave.
• Residencia e traballo: autoriza a vivir e traballar en España dentro do réxime de protección internacional.
• Documentación propia do estatuto: inclúe documentación específica que acredita a túa situación de protección.
• Reagrupación familiar: permite, en moitos casos, solicitar a reagrupación de familiares pola vía propia do réxime de asilo.
• Acceso a recursos de acollida e integración: pode facilitar apoio social, orientación e medidas de integración, segundo a túa situación e a fase do procedemento.
• Acceso á nacionalidade española (por residencia, en determinados prazos): se se che recoñece a condición de persoa refuxiada, o Código civil prevé un prazo reducido de cinco anos de residencia legal e continuada para poder solicitar a nacionalidade por residencia (fronte ao prazo xeral de dez anos, agás outros prazos reducidos por circunstancias persoais ou de orixe). Este punto pode ser decisivo a medio prazo, porque conecta coa estabilidade dos dereitos e co proxecto de vida.

Esta diferenza no “nivel de protección” é a razón principal pola que, se o teu caso de asilo é sólido, abandonar ou frear o procedemento pode facerche perder unha vía máis axeitada para a túa seguridade e estabilidade a medio prazo.

3) En que casos non convén acollerse á regularización se tes asilo

Escenario 1: o teu caso de asilo é sólido e tes posibilidades reais de protección

Normalmente non é recomendable “cambiar de canle” se o teu caso é forte: relato coherente, feitos claros e probas ou indicios relevantes.

Motivo: se che recoñecen a protección internacional, entras nun marco pensado para protexerte por razóns de seguridade, non só para ofrecerche residencia administrativa. En cambio, algunhas vías de regularización do borrador nacen con prazos de vixencia máis curtos (por exemplo, un ano na autorización “única”), o que pode implicar máis incerteza a curto e medio prazo.

Escenario 2: estás nun momento decisivo do expediente e interésache que avance

Normalmente non convén acollerse (especialmente pola vía que “conxela” os expedientes) se estás preto dunha decisión, se acabas de achegar documentación importante ou se a tramitación está activa.

Motivo: o borrador prevé a posibilidade de que a solicitude de asilo quede paralizada ata que se resolva (e sexa firme) a vía extraordinaria elixida. Se a túa prioridade é que o asilo se resolva canto antes, ese efecto pode xogar claramente na túa contra.

Escenario 3: xa podes traballar (ou estás preto de poder facelo) polo propio procedemento de asilo

Moitas persoas pensan na regularización para acceder ao traballo. Porén, o propio sistema de asilo prevé que poidas acceder ao traballo unha vez transcorridos determinados prazos desde a presentación da solicitude.

Motivo: se xa tes acceso ao traballo polo procedemento de asilo, a “vantaxe práctica” da regularización (por exemplo, a autorización provisional mentres se tramita) pode non compensar os riscos, requisitos adicionais e a posible paralización do expediente de protección internacional.

Escenario 4: non tes claro que cumprirías os requisitos documentais da regularización (risco alto de denegación)

O borrador esixe cumprir requisitos formais (por exemplo, ausencia de antecedentes penais nos termos previstos, non ter prohibición de entrada, etc.).

Motivo: se ves que o teu caso ten puntos débiles para cumprir eses requisitos ou que non poderás achegar documentación clave, a regularización pode rematar nunha denegación. Se ademais o teu asilo quedou paralizado durante o intento, o custo en tempo e estabilidade pode ser elevado.

Escenario 5: a túa prioridade é a protección (seguridade) e necesitas dereitos propios do marco de asilo

Este escenario é moi claro cando o asilo non é “un trámite máis”, senón unha necesidade real: risco de retorno, seguridade persoal ou necesidades familiares vinculadas ao réxime de protección.

Motivo: a protección internacional deseñouse para protexer fronte a riscos concretos. A regularización por estranxeiría responde a outra lóxica (integración administrativa), que non sempre substitúe o que ofrece o asilo se o teu caso é sólido.

Escenario 6: presentar a regularización faríache perder o control do proceso ao duplicar vías

Ás veces parece prudente “probar outra vía por se acaso”. Na práctica, isto pode xerar máis incerteza.

Motivo: cada vía ten prazos, requisitos e consecuencias diferentes. Se unha delas paraliza a túa solicitude de asilo, é fácil entrar nunha situación na que perdes o control sobre o que avanza e o que queda en pausa.

4) Un criterio práctico para decidir sen improvisar

Antes de dar o paso, deberías facerte estas preguntas:

1. O meu caso de asilo é forte ou débil (polas probas, a coherencia e o encaixe)?
2. En que fase estou? Interésame que o asilo avance xa ou podo asumir unha pausa?
3. Necesito o que ofrece o asilo se se concede (protección e seguridade) ou a miña prioridade é só a estabilidade administrativa?
4. Cumpro sen dúbidas os requisitos da regularización e podo documentalo?

Se as túas respostas apuntan a que o teu caso de asilo é sólido e a túa seguridade depende diso, o habitual é que non conveña pasar a unha vía que poida frear ese procedemento.

Conclusión

Se tes unha solicitude de asilo en curso, a regularización extraordinaria de 2026 non é unha decisión “automática”. Nalgúns casos pode ser unha saída útil; noutros, pode significar perder tempo, paralizar o teu expediente ou renunciar a unha vía de protección que encaixa mellor coa túa situación.

O esencial é que decidas con criterios claros:

• Se o teu caso de asilo é sólido e a protección é importante para a túa seguridade e o teu futuro, normalmente é mellor non frear ese camiño.
• Se estás nun momento decisivo do expediente, evita movementos que poidan introducir máis incerteza.
• Se a túa motivación principal é o traballo e xa tes (ou terás en breve) acceso ao emprego polo teu propio procedemento, valora se a regularización realmente che achega unha vantaxe.

Se despois de ler esta entrada aínda tes dúbidas, non o deixes ao azar. Revisa a fase do teu expediente, a documentación dispoñible e o teu obxectivo principal (protección, estabilidade, familia ou traballo). Con esa imaxe clara, poderás tomar unha decisión máis segura e con menos risco.

En SenValos podemos orientarte para ordenar o teu caso, identificar riscos e preparar a documentación de maneira que a túa decisión sexa coherente co teu proxecto de vida en España.

Antes de comezar: isto é un borrador, non unha norma vixente

Isto aínda non é dereito aplicable. Son borradores dun Real decreto que modificaría o RD 1155/2024. Ata que non se publique no BOE, os criterios poden cambiar e non existe un “dereito automático” a esta regularización. Aínda así, o segundo borrador xa permite identificar con bastante precisión que pretende facer a reforma e que requisitos che poden afectar de forma decisiva.

Comparativa rápida: 12 cambios importantes do segundo borrador fronte ao primeiro

A continuación tes os cambios que, polo seu impacto práctico, deberían estar no radar de calquera persoa potencialmente beneficiaria (situación administrativa irregular, solicitantes de asilo/apatridia e menores na unidade familiar).

1) Sepáranse dúas vías con maior nitidez

• Vía 1 (DT 5ª): pensada para quen presentou unha solicitude de protección internacional ou apatridia antes do 1/1/2026.
• Vía 2 (DT 6ª): crea un arraigamento extraordinario para quen estaba en España antes do 1/1/2026 e non presentou asilo.

2) Novo requisito importante: 5 meses de permanencia previa para ambas as vías

Establécese que debes ter permanecido en España de forma ininterrompida durante os 5 meses anteriores á solicitude.

3) Documentación de identidade: esíxese copia completa e “en vigor”

Esíxese copia completa do pasaporte en vigor ou, alternativamente, cédula de inscrición ou título de viaxe en vigor recoñecidos como válidos en España.

4) Endurécese a “incompatibilidade” con outros trámites de estancia/residencia

Incorpórase que a persoa solicitante non sexa titular dunha estancia ou residencia e non figure como parte interesada en procedementos de concesión, prórroga, renovación ou modificación de autorizacións de estancia ou residencia.

5) Traballo provisional: mantense e concrétase mellor

• Desde a admisión a trámite, habilítase provisionalmente para residir e traballar (por conta allea e propia) ata a resolución.
• A comunicación debe indicar que habilita para traballar.
• A eficacia da autorización definitiva retrotráese ao momento da solicitude.
• Se hai traballo por conta allea, débese informar a persoa empregadora do sentido da resolución.

6) Prazo máximo de 3 meses e silencio negativo expreso

Fíxase un prazo máximo de 3 meses e establécese silencio administrativo desestimatorio se non hai resolución dentro do prazo.

7) Antecedentes penais: máis matices, máis “portas” se o certificado non chega

• Solicitaranse de oficio os antecedentes penais de España e das bases da UE.
• Pode eximirse a achega do certificado do terceiro país nalgúns supostos (por exemplo, cinco anos en España ou xa acreditados sen saír do país).
• Se o certificado non chega: despois dun mes, a Administración solicitaráno de oficio; se tampouco chega, poderase presentar unha declaración responsable (cunha posible revisión posterior).

8) Expulsión/devolución: arquivo e revogación en casos concretos (se procede)

O segundo borrador non se refire a “calquera” expulsión ou devolución. Cando fala de “determinadas infraccións”, delimita expresamente os supostos ás infraccións do artigo 53.1.a) e 53.1.b) da Lei orgánica 4/2000 (LOEX):

• Art. 53.1.a) LOEX — Estancia irregular: permanecer en España sen autorización de estancia ou residencia (por exemplo, superar o período de estancia, ou perder/caducar a autorización e continuar no territorio español).
• Art. 53.1.b) LOEX — Traballar sen autorización (cando sexa esixible): realizar unha actividade laboral por conta allea ou propia sen contar coa autorización de traballo correspondente.

Nestes casos, se existe un procedemento de expulsión ou devolución baseado nesas infraccións, a concesión da autorización suporía o arquivo do procedemento e, se procede, a revogación da orde.

Matiz clave: se o expediente de expulsión/devolución se basea noutras causas (infraccións distintas das dos artigos 53.1.a/b, infraccións moi graves, antecedentes penais ou consideracións de orde pública/seguridade), non se pode dar por feito que este efecto de arquivo/revogación opere do mesmo xeito; habería que analizar o motivo xurídico exacto do expediente.

9) Familia: cambia a lóxica (e pode cambiar a quen beneficia)

Céntrase en:

• fillas e fillos menores,
• fillas e fillos maiores con discapacidade que precise apoio ou incapacidade obxectiva,
• ascendentes de primeiro grao conviventes.

Que significa “ascendentes de primeiro grao conviventes” (DT 6ª) e cando se pode utilizar

• Ascendentes de primeiro grao = nai e/ou pai (quen conste legalmente como proxenitor ou proxenitora).
• Conviventes = convivencia real e acreditable (normalmente mediante padrón colectivo ou histórico; e, se fose necesario, reforzada con contrato ou recibos, documentación sanitaria ou educativa co domicilio e informes dos servizos sociais).
• Este criterio funciona como unha “ancoraxe familiar” para a persoa que solicita o arraigamento extraordinario (DT 6ª) cando, ademais, cumpre os requisitos xerais do borrador (presenza antes do 1/1/2026, cinco meses de permanencia previa, identidade en vigor, etc.).

Exemplos claros (casos frecuentes)

1. Ti estás sen permisos e convives coa túa nai ou co teu pai con permisos (residencia legal):
   • Si: poderías encaixar na DT 6ª usando a “ancoraxe” dun ascendente de primeiro grao convivente, sempre que cumpras o resto dos requisitos do borrador.
   • A túa nai ou o teu pai non ten que solicitar esta autorización se xa ten a residencia en vigor.
2. Ti estás sen permisos e convives coa túa nai e/ou co teu pai, e eles tampouco teñen permisos (todas as persoas están en situación irregular):
   • Ti: poderías solicitar a DT 6ª usando a “ancoraxe” dun ascendente convivente, ademais de cumprir os requisitos xerais.
   • A túa nai ou o teu pai: non obteñen automaticamente unha autorización por convivir contigo. Para que os teus ascendentes poidan regularizarse por esta vía, cada persoa tería que presentar a súa propia solicitude e cumprir algunha das ancoraxes previstas para a persoa solicitante (por exemplo, traballo ou intención de traballar, vulnerabilidade ou ter fillas ou fillos menores ao seu cargo).
     • Se a túa nai ou o teu pai convive cunha filla ou cun fillo menor de idade (por exemplo, a túa irmá ou o teu irmán menor): entón si poderían utilizar a ancoraxe de fillas e fillos menores.
     • Se só convive con fillas ou fillos maiores de idade (sen menores e sen discapacidade ou incapacidade): esta “ancoraxe familiar” non lles serviría por si soa; terían que apoiarse no traballo ou na intención de traballar, na vulnerabilidade ou noutro suposto aplicable.

Atención!: a convivencia coa nai ou co pai pode axudarche a encaixar na DT 6ª; pero para que os teus ascendentes obteñan unha autorización, cada expediente decídese individualmente e debe encaixar nos requisitos e ancoraxes do borrador.

10) Menores: tramitación simultánea e orientación á estabilidade

Mantense a solicitude simultánea da autorización para menores xunto coa do proxenitor ou proxenitora ou titor/a, con exencións relevantes e unha orientación reforzada cara á estabilidade.

11) Procedemento: modelo específico na sede e UTEX

Anúnciase un modelo específico, a publicación de follas informativas e unha canle máis estandarizada, con mención á UTEX para comprobacións. UTEX úsase habitualmente para referirse á Unidade de Tramitación de Expedientes de Estranxeiría (unidade técnica de apoio dentro de Estranxeiría), encargada de verificar a documentación, realizar comprobacións e apoiar a tramitación de expedientes (por exemplo, contrastes en bases de datos, revisión de requisitos e coherencia do expediente).

12) Cambios “colaterais” do Regulamento

Tamén se modifican artigos sobre arraigamento social, prórrogas e menores, o que afecta as estratexias alternativas se unha persoa non encaixa na regularización extraordinaria. Exemplos de cambios: (i) no arraigamento social refórzase o papel do informe de integración e a referencia a un limiar do 100 % do IPREM para os medios económicos, ademais de axustes sobre a orixe destes medios; (ii) nas prórrogas de determinados arraigamentos condiciónase a continuidade á procura activa de emprego ou á inscrición (con excepcións xustificadas como enfermidade ou discapacidade); (iii) para menores fíxase un prazo de resolución dun mes e prevese silencio desestimatorio.

Que cambia para as persoas solicitantes de asilo e apatridia (DT 5ª)

1. Corte temporal: solicitude presentada antes do 1/1/2026.
2. Cinco meses de permanencia previa.
3. Identificación en vigor.
4. Traballo provisional desde a admisión a trámite.
5. Posible paralización ou suspensión dos prazos do procedemento de protección internacional mentres se tramita esta vía.

Que cambia para as persoas en situación administrativa irregular (DT 6ª: “arraigamento extraordinario”)

Requisitos comúns

• Estar en España e ter estado aquí antes do 1/1/2026.
• Cinco meses de permanencia ininterrompida previos.
• Identidade en vigor.
• Sen antecedentes (con mecanismos de flexibilidade).

Ademais, cumprir polo menos unha destas “ancoraxes”

1. Traballo ou intención de traballar
   • Por conta allea: contrato ou contratos cunha duración total superior a 90 días nun ano.
   • Por conta propia: declaración responsable.
2. Unidade familiar convivente
   • Menores, maiores con discapacidade ou incapacidade e ascendentes de primeiro grao conviventes.
3. Vulnerabilidade
   • Acreditable mediante os servizos sociais e entidades do Terceiro Sector inscritas como colaboradoras.
   • Apúntase unha presunción de vulnerabilidade na situación administrativa irregular (pendente de concretar na práctica).

Impacto en menores e familias

• Tramitación simultánea para evitar “ocos” administrativos.
• Exencións en determinados supostos (por exemplo, nacemento, permanencia e medios económicos).
• Orientación cara á estabilidade para menores.

Cambios do Regulamento que poden afectar as estratexias alternativas

• Arraigamento social: referencias ao limiar do 100 % do IPREM e ao informe de integración.
• Prórrogas: condiciónanse á procura activa e á inscrición, con excepcións xustificadas.
• Menores: prazo de resolución dun mes e silencio desestimatorio.

Recomendacións prácticas

1. Identidade en vigor: anticipa o risco e planifica a renovación ou as alternativas.
2. Proba da permanencia (cinco meses): reúne evidencias de varias fontes.
3. Antecedentes: documenta os intentos se o país non responde.
4. Intención de traballar: contratos ou un plan de actividade realistas e coherentes.
5. Vulnerabilidade: coordinación cos servizos sociais e co Terceiro Sector acreditado.
6. Prazos e silencio: controla os tres meses e prepara os recursos se procede.

Preguntas frecuentes

Ata cando se podería solicitar? Ata o 30/06/2026 (segundo os borradores).
Poderase traballar mentres se tramita? Si, desde a admisión a trámite, por conta allea ou propia.
Pode unha persoa solicitante de asilo pedir a DT 6ª? Non: a DT 6ª esixe non ter solicitado protección; encaixaría na DT 5ª se cumpre os requisitos.
Que pasa cos menores? Tramitación simultánea e exencións para reforzar a estabilidade.

Conclusión

O segundo borrador afina o deseño e achega máis previsibilidade (vías diferenciadas, traballo provisional e prazos), pero tamén introduce requisitos que poden excluír se non se acredita unha identidade en vigor, cinco meses de permanencia ou a situación respecto dos antecedentes. Para SenValos, o foco debería estar na divulgación veraz e no acompañamento documental estratéxico para evitar perdas de oportunidade por erros evitables.

Podes descargar o documento PDF do segundo borrador facendo clic nesta ligazón.

O Real decreto 180/2026, do 11 de marzo, publicouse no BOE o 12 de marzo de 2026 e entrou en vigor o 13 de marzo de 2026. A súa finalidade é regular o procedemento para recoñecer o dereito á protección da saúde e á atención sanitaria con cargo a fondos públicos das persoas estranxeiras que están en España sen residencia legal, e ampliar tamén a cobertura a determinadas persoas españolas de orixe residentes no exterior durante os seus desprazamentos temporais a España.

A noticia é importante, pero convén explicala ben. Non estamos ante unha fórmula máxica que elimine calquera trámite administrativo dun día para outro. O que fai esta norma é algo distinto e moi relevante: ordenar o procedemento, reducir barreiras burocráticas e reforzar a homoxeneidade do dereito en todo o Estado, despois de anos nos que a aplicación práctica fora desigual segundo o territorio. O propio BOE recoñece expresamente que, tras a reforma estatal de 2018, persistían diferenzas de aplicación e obstáculos administrativos engadidos para moitas persoas migrantes.

Dito de forma clara: o novo real decreto reforza a idea de que a protección da saúde non debe quedar baleira de contido por razóns administrativas, especialmente cando unha persoa vive en España, non ten residencia legal e tampouco dispón doutra cobertura sanitaria pública obrigatoria ou exportable desde outro país. Ese é o eixe da norma e tamén o motivo polo que este cambio pode ter un impacto moi real na vida cotiá de moitas persoas.

Que regula exactamente o Real decreto 180/2026

O artigo 1 do real decreto establece que o seu obxecto é regular o procedemento de recoñecemento do dereito á protección da saúde e á atención sanitaria con cargo a fondos públicos das persoas estranxeiras que, atopándose en España, non teñan residencia legal no territorio español, así como a forma de acreditar os requisitos previstos na Lei 16/2003. Ademais, a exposición de motivos deixa claro que este desenvolvemento regulamentario se aproba sen esixir un mínimo xeral de antigüidade, precisamente para reforzar a efectividade homoxénea do dereito.

Esta precisión importa moito. Durante anos, moitas persoas migrantes atopáronse con interpretacións distintas, esixencias documentais cambiantes ou procedementos pouco claros. Co Real decreto 180/2026, o Estado intenta pechar parte desa inseguridade e fixar unhas regras máis uniformes. Non resolve todos os problemas, pero si ofrece unha base máis sólida para esixir que o dereito se aplique de forma real e non só teórica.

Que cambia na práctica para as persoas estranxeiras sen residencia legal

A principal novidade operativa é a declaración responsable. A persoa solicitante debe presentala ante a administración competente da súa comunidade autónoma ou ante o Instituto Nacional de Xestión Sanitaria. Nesa declaración manifesta, entre outras cuestións, que non dispón doutra cobertura sanitaria pública por unha vía obrigatoria, que non pode exportar ese dereito desde outro país, que non existe unha terceira persoa obrigada ao pagamento e que non ten en vigor un visado de estancia, inscrición no Rexistro de Cidadáns da Unión Europea ou tarxeta de identidade de estranxeiro.

A segunda novidade relevante é que a norma non se limita a recoñecer o dereito ao final do procedemento, senón que prevé un documento provisional acreditativo desde a presentación da solicitude. Isto permite acceder provisionalmente á asistencia sanitaria con cargo a fondos públicos mentres se resolve o expediente. Na práctica, esta medida pode evitar que unha persoa quede desprotexida durante semanas ou meses pola lentitude administrativa.

A terceira cuestión importante é a forma de acreditar a residencia habitual en España. O padrón segue sendo unha vía moi útil, pero non é a única. O real decreto admite outras formas de proba, como certificados de escolarización ou matrícula, documentos emitidos polos servizos sociais, certificados de visitas de profesionais do traballo social en ONG de utilidade pública, facturas de subministracións, inscrición consular, cédula de inscrición ou certificados de centros públicos de migracións. Isto é especialmente valioso para quen ten máis dificultades para empadroarse ou para manter unha documentación administrativa estable.

Tamén é importante o prazo. A resolución debe notificarse nun máximo de tres meses e, se a solicitude foi presentada pola propia persoa interesada e non se responde nese prazo, opera o silencio administrativo positivo. Ademais, unha vez recoñecido o dereito, o documento acreditativo non caduca e mantense vixente ata que a persoa poida acceder á asistencia sanitaria por outra vía.

Que colectivos quedan especialmente protexidos

O real decreto reforza expresamente a atención de varios colectivos vulnerables. Entre eles están as persoas menores de idade, as mulleres embarazadas, as persoas solicitantes de protección internacional ou do estatuto de apatridia, as persoas con protección temporal, as vítimas de violencia de xénero, as vítimas de trata, as vítimas de violencias sexuais e as persoas afectadas por enfermidades de declaración obrigatoria. Tamén contempla expresamente o acceso das mulleres estranxeiras sen residencia legal á interrupción voluntaria do embarazo conforme á normativa vixente.

Este punto é especialmente relevante no traballo social e comunitario, porque moitas veces a maior vulnerabilidade non está só na falta de documentación, senón na suma de factores que agravan a exclusión: infancia, embarazo, violencia, explotación ou barreiras lingüísticas e administrativas. A nova regulación non elimina eses riscos, pero si fortalece o marco para que a atención sanitaria non quede bloqueada por interpretacións restritivas.

Como era a situación en Galicia antes deste real decreto

En Galicia, este cambio non parte de cero. A Lei 8/2008, de saúde de Galicia, xa recoñece que o dereito á protección da saúde e á atención sanitaria con cargo a fondos públicos e de cobertura universal se garante a todas as persoas que residan nos concellos galegos. A propia lei engade, ademais, que esa protección tamén se garante ás persoas menores e ás mulleres xestantes que non estean incluídas nese réxime xeral de residencia.

Porén, esa formulación xeral conviviu durante anos cunha práctica máis complexa para as persoas estranxeiras en situación administrativa irregular. Tras as restricións estatais de 2012, Galicia publicou a Resolución do 31 de agosto de 2012 que difundía a instrución sobre a prestación de asistencia sanitaria a persoas sen condición recoñecida de aseguradas ou beneficiarias polo INSS ou o ISM. Nese contexto, a Xunta promoveu o Programa galego de protección social da saúde pública, pensado para quen quedaba fóra do recoñecemento ordinario estatal e non podía acollerse a outras vías.

Esa instrución galega xa contemplaba que as persoas estranxeiras non rexistradas nin autorizadas como residentes en España que se atopasen en Galicia, sen outra cobertura pública nin posibilidade de exportala desde o seu país de procedencia, puidesen recibir asistencia sanitaria en varias modalidades. Entre elas estaban a atención de urxencia por enfermidade grave ou accidente, a asistencia durante o embarazo, o parto e o posparto, a atención ás persoas menores de 18 anos, así como supostos vinculados á protección internacional ou á trata.

A práctica previa do Sergas: un sistema propio con categorías diferenciadas

O propio manual de preguntas frecuentes do Sergas, actualizado en febreiro de 2024, explicaba que en Galicia a protección da saúde e a atención sanitaria destas persoas se tramitaba a través de tres vías ou modalidades: o Programa galego de protección social da saúde pública, a modalidade de menores estranxeiros e a de mulleres embarazadas estranxeiras. Ese documento tamén sinalaba que o programa galego daba acceso á carteira común básica, suplementaria e de servizos accesorios, así como á carteira complementaria de Galicia cando existise.

Ese mesmo manual lembraba que, tras a adaptación galega posterior ao Real decreto lei 7/2018, se reduciu a antigüidade mínima de empadroamento esixida, pasando a requirirse o padrón nun concello galego e acreditar a residencia en España cunha antigüidade mínima de 90 días; ademais, eliminouse o requisito de rendas, fixouse unha achega farmacéutica do 40 % e mantívose que a acollida ao programa debía renovarse cada dous anos. É dicir, Galicia xa articulara unha resposta propia, pero seguía funcionando mediante un esquema autonómico específico, con requisitos e circuítos administrativos diferenciados.

Que cambia agora en Galicia co Real decreto 180/2026

Aquí está a clave do artigo. O novo real decreto estatal non borra sen máis todo o anterior, pero si introduce un marco común máis garantista que Galicia debe aplicar. E ese novo marco estatal constrúese sobre unha lóxica distinta á dalgúns filtros que funcionaran na práctica autonómica: non esixe un mínimo xeral de antigüidade, permite acreditar a residencia habitual por vías máis flexibles, impón a entrega dun documento provisional desde a solicitude e establece silencio administrativo positivo se non se resolve no prazo.

Por iso, en Galicia, a entrada en vigor do Real decreto 180/2026 debe lerse como un reforzo do dereito e como unha chamada a revisar a práctica previa alí onde resulte máis restritiva que a nova regulación estatal. Dito de forma sinxela: se o sistema galego viña funcionando mediante programas ou modalidades especiais con filtros concretos, agora eses circuítos deberán interpretarse conforme a un estándar estatal máis protector. En caso de choque entre unha práctica máis restritiva e a nova norma estatal, o razoable é esixir a aplicación do réxime máis garantista fixado polo real decreto.

Ademais, a documentación oficial do Sergas que hoxe segue accesible para a cidadanía continúa reflectindo ese modelo previo de modalidades e programa galego, baseado na actualización de 2024. Isto suxire que, en Galicia, pode ser necesaria unha adaptación operativa e comunicativa para que o funcionamento real do sistema se aliñe plenamente coa nova regulación estatal.

Que convén explicar con claridade ás persoas migrantes en Galicia

A mensaxe útil, clara e responsable sería esta: si, o novo real decreto mellora de forma importante o acceso á sanidade pública para persoas estranxeiras sen residencia legal, tamén en Galicia, pero segue sendo importante facer ben a solicitude e conservar a documentación presentada. Non abonda con repetir que «xa hai sanidade universal» se despois a persoa non sabe que pedir, que documentos levar ou que facer se lle poñen obstáculos.

En Galicia, convén actuar con criterio. Primeiro, é importante reunir a documentación de identidade dispoñible e calquera proba de residencia habitual en España ou en Galicia. Segundo, se existe dificultade co padrón, debe lembrarse que o real decreto permite outras formas de acreditación. Terceiro, desde o momento en que se presenta a solicitude debe pedirse o documento provisional acreditativo, porque ese documento é clave para acceder provisionalmente á asistencia sanitaria mentres se resolve o expediente. E cuarto, se non hai resposta en tres meses, o silencio administrativo é positivo cando a solicitude a presenta a propia persoa interesada.

Tamén convén ter presente que algunhas persoas procedentes de determinados países poden necesitar acreditar que non poden exportar o dereito sanitario desde o seu país de orixe ou procedencia. Ese detalle pode ser decisivo nalgúns expedientes e, polo tanto, merece un acompañamento adecuado para evitar erros que despois atrasen o acceso real ao sistema.

O que significa esta reforma no fondo

Máis alá do procedemento, o Real decreto 180/2026 ten un valor político e social evidente. Recoñece que a saúde pública non pode sosterse sobre un modelo de exclusión sanitaria para quen xa vive no noso país e forma parte da comunidade, aínda que a súa situación administrativa non estea regularizada. Tamén recoñece que a desigualdade territorial e as barreiras burocráticas terminan afectando non só as persoas migrantes, senón tamén a coherencia do propio sistema público de saúde.

Nun territorio como Galicia, onde xa existían ferramentas autonómicas previas, o reto agora non é comezar desde cero, senón adaptar a práctica para que o dereito se exerza con máis claridade, menos arbitrariedade e menos obstáculos. Ese será o verdadeiro termómetro da reforma: non só o que di o BOE, senón como se atende as persoas no centro de saúde, como se tramitan as solicitudes e como se responde cando alguén necesita asistencia e non encaixa facilmente nos circuítos administrativos tradicionais.

Conclusións

Desde a ONGD SenValos valoramos positivamente calquera avance normativo que contribúa a facer efectivo o dereito á saúde das persoas migrantes e doutros colectivos en situación de vulnerabilidade. A publicación do Real decreto 180/2026 vai nesa dirección: achega máis seguridade xurídica, reduce barreiras e pode axudar a que o acceso á atención sanitaria pública dependa menos do territorio, do criterio de cada oficina ou da capacidade individual de cada persoa para enfrontarse soa a procedementos complexos.

Ao mesmo tempo, convén ser rigorosas e rigorosos. O cambio normativo é importante, pero a súa eficacia real dependerá de como se aplique en cada comunidade autónoma e, no caso de Galicia, de como se adapte a práctica previa do Sergas ao novo marco estatal. Por iso será fundamental seguir de preto as instrucións, criterios e actualizacións administrativas que se publiquen nas próximas semanas ou meses.

Se es unha persoa migrante e tes dúbidas sobre como solicitar este dereito en Galicia, ou se formas parte dunha entidade social, dun servizo comunitario ou dun equipo profesional que acompaña a poboación migrante, buscar orientación a tempo pode evitar moitos bloqueos. Comprender ben a documentación necesaria, saber que facer se non existe un padrón actualizado ou identificar cando debe entregarse o documento provisional pode marcar a diferenza entre ter un dereito recoñecido só no papel ou poder exercelo de verdade.

A regularización extraordinaria prevista para 2026 pode converterse nunha das medidas máis relevantes en materia de estranxeiría dos últimos anos en España. Para miles de persoas migrantes en situación administrativa irregular, este proceso pode abrir unha vía real cara á residencia e ao traballo. E para profesionais da intervención social, pode supoñer unha ferramenta clave para orientar mellor, previr erros e acompañar expedientes con maior seguridade.

Desde SenValos fomos adiantando información nos últimos meses sobre os anteriores borradores desta futura norma, precisamente porque eramos conscientes da enorme importancia que pode ter para moitas persoas e familias. Neste artigo intentamos concentrar de forma clara e ordenada as últimas novidades que coñecemos ata agora, a partir do último borrador que transcendeu e do contexto institucional actual. Todo apunta a que o seguinte paso debería ser xa a aprobación e publicación do texto definitivo nos próximos días, o que permitirá coñecer con exactitude todos os detalles da nova regulación e publicalos coa precisión que merece unha cuestión tan sensible.

Convén deixar isto claro desde o principio: aínda falamos dun proceso previsto, non dunha norma xa plenamente pechada e publicada con todos os seus efectos definitivos. Isto obriga a actuar con prudencia. Pero tamén obriga a estar preparadas e preparados, porque se a aprobación se produce en breve, a marxe para reaccionar ben pode ser curta.

Que é a regularización extraordinaria de 2026 e por que é tan importante

A idea central desta regularización extraordinaria é ofrecer unha saída legal a persoas estranxeiras que xa viven en España e que, por diferentes razóns, non puideron acceder a unha autorización ordinaria de residencia. Non se trata simplemente dun axuste técnico. Estamos ante unha medida que, se se aproba nos termos máis parecidos ao último borrador coñecido, pode ter un impacto moi importante na vida cotiá de miles de persoas.

A finalidade parece clara: reducir situacións de irregularidade prolongada, facilitar a integración social e laboral e recoñecer unha realidade que xa existe nos barrios, nas escolas, nos empregos informais e nas redes comunitarias de todo o país. Noutras palabras, non se trata de atraer nova migración, senón de dar resposta a persoas que xa están aquí, que xa forman parte da nosa sociedade e que necesitan unha vía legal estable.

As dúas grandes vías que prevé o último borrador

Segundo o último borrador coñecido, a futura regularización extraordinaria articularíase a través de dous grandes camiños.

Por unha banda, aparecería unha vía específica para persoas que solicitaron protección internacional ou asilo antes do 1 de xaneiro de 2026 e cuxa solicitude ou recurso aínda non se resolvese. Por outra, crearíase un novo arraigo extraordinario para persoas que xa estaban en España antes do 1 de xaneiro de 2026 e que non presentasen unha solicitude de asilo.

Esta distinción é moi importante. Ata agora, moitas persoas quedaban atrapadas nunha especie de limbo: nin podían regularizarse facilmente polas vías ordinarias nin atopaban unha saída clara tras longos períodos de espera. O novo deseño intenta responder precisamente a esa realidade.

A novidade máis relevante: autorización provisional para residir e traballar

Un dos aspectos máis importantes do borrador é que a mera admisión a trámite da solicitude podería levar aparellada unha autorización provisional de residencia e traballo, tanto por conta allea como por conta propia, mentres se resolve o expediente.

Este punto pode marcar unha diferenza enorme. Na práctica, significaría que a persoa non tería que esperar ao final do procedemento para comezar a saír da economía mergullada ou para poder acceder a un emprego formal. Para moitas familias, isto pode traducirse en algo tan básico e decisivo como estabilidade, ingresos legais, cotización, acceso máis seguro a alugueiros e menor exposición aos abusos laborais.

O borrador tamén prevé un prazo máximo de resolución de tres meses. Haberá que ver se ese prazo se mantén no texto definitivo e, sobre todo, como se aplica na práctica administrativa. Pero, sobre o papel, é unha previsión relevante.

Quen podería solicitar o arraigo extraordinario

O novo arraigo extraordinario, segundo o borrador, estaría pensado para persoas estranxeiras que se atopen en España antes do 1 de xaneiro de 2026, que non sexan titulares dunha autorización de estancia ou residencia e que tampouco estean tramitando outra vía ordinaria de regularización.

Ademais, a persoa tería que acreditar determinados requisitos básicos. Entre eles, previsiblemente, identidade documental, ausencia de antecedentes penais relevantes e permanencia continuada en España durante un período determinado anterior á solicitude.

Xunto a eses requisitos xerais, o borrador formula que a persoa interesada tería que acreditar polo menos unha destas situacións.

A primeira: ter traballado en España ou ter intención de traballar, xa sexa mediante unha oferta, un contrato ou o proxecto dunha actividade por conta propia.

A segunda: convivir en España coa súa unidade familiar, especialmente cando haxa fillas ou fillos menores de idade, descendentes con discapacidade que precisen apoio ou ascendentes de primeiro grao.

A terceira: atoparse en situación de vulnerabilidade acreditada polas entidades competentes.

Este último punto pode ser especialmente importante para o traballo social e para as entidades do terceiro sector. Non todo expediente se sostén só con contratos ou con probas laborais. Moitas persoas chegan a estes procedementos desde contextos de exclusión residencial, precariedade severa, violencia, sobrecarga familiar ou fraxilidade social. Que a vulnerabilidade poida ter un peso propio na futura norma é unha cuestión moi relevante.

Que pode pasar coas persoas solicitantes de asilo

A segunda gran vía prevista no borrador afecta as persoas que solicitaron protección internacional antes do 1 de xaneiro de 2026. Trátase dun colectivo especialmente importante porque nos últimos anos moitas persoas permaneceron durante longos períodos dentro do circuíto de asilo, sen unha solución definitiva e sen saber ben que estratexia seguir.

O borrador parece abrir para elas unha vía específica de acceso á regularización, tamén con habilitación provisional para traballar desde a admisión a trámite. Ademais, prevé que a presentación desta solicitude poida suspender determinados prazos dentro do procedemento de protección internacional.

Isto obriga a ser prudentes. Non todos os casos son iguais. Haberá persoas para as que esta vía poida ser conveniente e outras para as que quizais non sexa a mellor opción, en función do seu expediente, dos seus recursos pendentes, da súa situación familiar ou das súas posibilidades por outras vías de estranxeiría. Precisamente por iso, o acompañamento técnico e social seguirá sendo fundamental.

A importancia da unidade familiar e da protección de menores

Outro dos elementos relevantes do borrador é que parece prestar especial atención á unidade familiar. Prevese a posibilidade de tramitar autorizacións vinculadas para fillas e fillos menores de idade, e tamén certas flexibilizacións cando entren en xogo menores ou persoas con discapacidade que precisen apoio.

Isto ten moito valor. Unha regularización que só resolva a situación dunha persoa adulta, deixando o resto da unidade familiar na incerteza, sería insuficiente. Se a nova norma consolida esta visión máis familiar e máis social, pode evitar moitas situacións inxustas.

Como se podería presentar a solicitude

Segundo a información que se foi coñecendo, poderían habilitarse varias vías de presentación, incluíndo non só as canles administrativas habituais, senón tamén puntos específicos en oficinas de Correos ou da Seguridade Social.

Sobre isto convén ser moi claros. Que existan máis xanelas non significa que o procedemento vaia ser sinxelo. Ao contrario. Un expediente de regularización extraordinaria pode requirir probas de permanencia, revisión de antecedentes, acreditación da identidade, valoración da vulnerabilidade, documentación familiar e unha lectura estratéxica do caso. Presentar mal unha solicitude pode provocar requirimentos, atrasos, arquivos ou mesmo denegacións.

Por iso, aínda que a futura norma poida ter un enfoque máis accesible, seguirá sendo moi importante contar cun apoio adecuado, especialmente nos casos máis complexos.

Que sabemos e que aínda non sabemos

Sabemos bastante máis que hai uns meses, pero aínda non o sabemos todo. E esa é a realidade. O último borrador permite anticipar a estrutura xeral do proceso, os perfís que poderían beneficiarse e varios dos seus efectos máis relevantes. Porén, ata que o texto definitivo non se aprobe e publique, non se pode afirmar con total seguridade cal será a redacción final, que documentos exactos se esixirán nin como se interpretarán algúns requisitos clave.

Por iso, desde SenValos quixemos facer algo moi concreto: ofrecer unha explicación comprensible, seria e útil das últimas novidades que coñecemos, sen vender certezas falsas nin crear expectativas irreais. E tamén por iso entendemos que o momento decisivo xa está moi preto. Se nos próximos días se aproba e publica a norma definitiva, poderemos analizar por fin o texto pechado, estudar os seus detalles artigo por artigo e explicar con precisión quen pode acollerse, como debe facelo e que precaucións hai que ter.

Que convén facer desde agora

Para as persoas migrantes que poderían beneficiarse desta regularización, este é o momento de comezar a ordenar a documentación dispoñible: probas de presenza en España, pasaporte ou documento de identidade, xustificantes de convivencia, documentos familiares, informes sociais, contratos ou promesas de emprego e calquera outro documento que axude a acreditar arraigo, vulnerabilidade ou traxectoria vital.

Para profesionais do traballo social, da mediación, da acollida ou da intervención comunitaria, este é o momento de identificar perfís potenciais, revisar os casos con tempo e evitar improvisacións cando se publique a norma.

E para entidades como SenValos, este proceso volve confirmar algo esencial: a información clara, rigorosa e comprensible pode cambiar vidas. En estranxeiría, unha mala información pode afundir un expediente. Unha boa orientación, en cambio, pode abrir unha oportunidade real.

En canto coñezamos o texto definitivo da regularización extraordinaria 2026 en España, publicaremos unha análise actualizada con todos os detalles prácticos da nova norma.