Co comezo do curso 2025–26, Galicia incorpora ás súas aulas un continxente crecente de alumnado de orixe migrante. Hoxe, entre o 7 e o 8 % do total do alumnado non universitario é estranxeiro —arredor de 28.600 estudantes—, máis do dobre que a principios da década. Aínda así, a comunidade segue por baixo da media estatal e cunha inmigración escolar relativamente menor que a doutras autonomías.
En que etapas se concentra?
A incorporación repártese por todas as etapas, con maior presenza na Educación Primaria, na ESO e na FP Básica —a vía de reincorporación para mozas e mozos que precisan obter o título da ESO—. A representación baixa no Bacharelato e nos ciclos superiores de FP; en Infantil é menor pero medra ano a ano.
Evolución recente
Entre 2022–23 e 2023–24, a matrícula estranxeira en Galicia medrou un 20,2 %, o maior incremento autonómico. A tendencia continuou en 2024–25 e, en cinco anos, duplicouse o peso do alumnado migrante. Mesmo con este avance, a chegada non compensa totalmente a caída demográfica, un reto e unha oportunidade para o sistema.
Integración escolar: rendemento, abandono e repetición
Rendemento. É habitual un desfase inicial polo idioma e polas lagoas curriculares. As avaliacións comparables a PISA mostran fendas que tenden a reducirse en 2 ou 3 anos cando hai apoios intensivos. O clima inclusivo galego —con actitudes positivas cara á diversidade— facilita a converxencia dos resultados.
Abandono educativo temperán. Galicia presenta taxas xerais baixas, pero o risco é maior entre a mocidade de orixe estranxeira. A estratexia FPGal360 reforza a orientación e a continuidade formativa ata os 18 anos (con especial atención aos “novos galegos”) e atende a fenda de xénero (maior nos homes).
Repetición. A nivel estatal, a repetición duplica a dos nativos nos primeiros cursos tras a chegada. Galicia reduciuna a mínimos históricos (por exemplo, 0,7 % en Primaria), apoiándose en metodoloxías inclusivas e reforzos para evitar repetir.
Apoios en marcha
Galicia reactivou un marco estable de apoio co Programa Galego de Acollida e Apoio Educativo ao Alumnado Estranxeiro: asesoramento lingüístico, materiais específicos, Oficina de Acollida e proxectos de inclusión nos centros, tamén na FP. https://www.edu.xunta.gal/fp/programa-galego-acollida-apoio-educativo-ao-alumnado-estranxeiro
A nivel estatal, PROA+ reforza os centros con alta vulnerabilidade. As ONG e as entidades comunitarias achegan reforzo escolar e mediación cultural. https://www.educacionfpydeportes.gob.es/mc/sgctie/cooperacion-territorial/programas-cooperacion/proa.html
Necesidades educativas, sociais, culturais e emocionais
Idioma. É a barreira inicial prioritaria; mesmo o alumnado hispanofalante pode precisar adaptación ao galego. Recoméndase aprendizaxe acelerada e recursos ELE dentro do horario.
Benestar emocional. Os duelos migratorios, as posibles experiencias traumáticas e unha autoestima fráxil esixen unha acollida afectiva, protocolos contra o acoso e apoio psicolóxico; o sentido de pertenza é clave para progresar.
Participación familiar. As diferenzas culturais e lingüísticas dificultan a relación escola–familia; funcionan a tradución das comunicacións, a mediación e os obradoiros sobre o sistema educativo galego.
Concentración e recursos. Algúns centros soportan maior complexidade sen recursos proporcionais; cómpre axustar os cadros de Pedagoxía Terapéutica, Audición e Linguaxe e Orientación, e compensar a desigualdade.
Recomendacións prácticas para centros e comunidade educativa
A lingua primeiro: inmersión en castelán e galego, materiais graduados, titorías entre iguais e reforzo temperán.
Plan de Acollida integral: protocolos claros, mentorías entre iguais, coordinación coa Oficina de Acollida e proxectos de interculturalidade.
Itinerarios e orientación (FP): achegar opcións de FP Básica e Grao Medio, bolsas, cursos ponte e admisións flexibles.
As familias como aliadas: mediadores culturais, documentación bilingüe e “familias mentoras” para trámites e participación.
Recursos e formación docente: ampliar o persoal especialista en diversidade, formación continua en ELE e interculturalidade, bancos de recursos e redes entre centros.
Convivencia e antidiscriminación: proxectos de educación intercultural para todo o alumnado e mediación entre iguais.
Que pode achegar SenValos?
Desde SenValos —como ONGD de proximidade— o valor engadido pasa por:
Acompañamento familiar (intérpretes, mediación e obradoiros),
Reforzo escolar e mentoría fóra do horario,
Pontes coa FP e o emprego en colaboración con centros, concellos e empresas locais,
Sensibilización comunitaria contra os estereotipos e a xenofobia. Estas liñas xa mostran un impacto positivo cando se coordinan cos centros e cos programas públicos.
O aumento do alumnado migrante formula retos (idioma, nivelación, abandono) e oportunidades para unha escola máis xusta e diversa. Con políticas de acollida, orientación e recursos —e o apoio da sociedade civil— Galicia pode consolidar o seu referente en equidade e inclusión. Como sintetiza a Consellería, é “un gran desafío e unha gran oportunidade”.
A Responsabilidade Social Corporativa (RSC) xa non é patrimonio exclusivo das grandes empresas. En España, as pemes sosteñen a economía e o emprego, e a súa proximidade ao territorio permítelles xerar un impacto social directo: oportunidades laborais para colectivos vulnerables, apoio a iniciativas comunitarias, impulso da igualdade e da diversidade e construción de alianzas co terceiro sector. O reto hoxe non é decidir se facer RSC, senón como integrala na xestión diaria con foco nos resultados, recursos realistas e un relato coherente coa marca.
Desde SenValos, unha ONGD con base en Galicia especializada en inclusión social, interculturalidade e desenvolvemento comunitario, acompañamos pemes e negocios locais para dar o salto: pasar de accións dispersas a estratexias sociais medibles, aliñadas co negocio e comunicadas con rigor.
Que precisan hoxe as pemes para impulsar o seu impacto social?
Emprego inclusivo e oportunidades reais Deseñar itinerarios e políticas que faciliten a contratación, as prácticas ou a empregabilidade de persoas en situación de vulnerabilidade (persoas migrantes e retornadas, mozas e mozos sen experiencia, maiores de 45 anos, persoas con discapacidade, mulleres en risco de exclusión, etc.). Claves: selección sen nesgos, adaptacións razoables, titoría interna, provedores de intermediación social fiables e obxectivos SMART (p. ex., 10 contratacións inclusivas en 12 meses).
Compromiso coa comunidade local As pemes queren apoiar a súa contorna inmediata, pero precisan canles claros: voluntariado profesional, doazóns en especie, micro patrocinio, cesión de espazos, mentorías a entidades sociais ou centros educativos, campañas solidarias con clientela e provedoras, etc. O importante é priorizar causas materiais (saúde, coidados, mocidade, inserción sociolaboral, economía circular…) nas que a empresa teña lexitimidade e capacidades.
Igualdade, diversidade e conciliación Avanzar cara a unha cultura interna que promova a igualdade de xénero e a diversidade (cultural, xeracional, funcional), con medidas de conciliación realistas (flexibilidade, horarios racionais, quendas inclusivas), protocolos fronte á discriminación e plans formativos en liderado inclusivo.
Medición e comunicación do impacto Pasar da boa intención á evidencia: definir indicadores sociais sinxelos (persoas beneficiarias, insercións acadadas, horas de voluntariado, bolsas concedidas, compras responsables), recoller datos con regularidade e contar historias de cambio verificables. A comunicación debe ser honesta, evitando o social-washing.
Gobernanza ética e cadea de subministración responsable Establecer un código ético breve e aplicable, cláusulas sociais para provedoras e priorizar compras á economía social e local cando sexa posible. Isto achega a RSC ao corazón do negocio e reduce riscos reputacionais.
Formación e cultura Sensibilizar e capacitar o equipo: como atender unha clientela diversa, linguaxe inclusiva, voluntariado profesional, seguridade e benestar psicosocial. A RSC medra desde dentro.
Barreiras habituais que frean as pemes
Recursos e tempo limitados: as estruturas pequenas e as marxes axustadas dificultan dedicar persoas e un orzamento estables.
Falta de coñecemento e ferramentas: custa saber por onde comezar ou como priorizar.
Medición e reporting complexos: se non se mide, é difícil manter ou ampliar o que funciona.
Percepción de burocracia/sobrerregulación: medo a “non chegar” ou a xerar tarefas administrativas innecesarias.
Desaliñamento co negocio: iniciativas solidarias ben intencionadas pero desconectadas da estratexia, o que resta tracción interna e continuidade.
A solución: simplificar, priorizar, medir o esencial e aliñar impacto e negocio. Aquí é onde SenValos achega método e acompañamento práctico.
Consellos para implementar unha RSC viable e sustentable
Define o teu propósito social e os temas materiais. Identifica 3–5 prioridades aliñadas co teu negocio (p. ex., emprego inclusivo, apoio aos coidados, mocidade, economía circular) e coas expectativas dos teus grupos de interese.
Establece obxectivos SMART e un horizonte de 12 meses. Fixa metas específicas e medibles (p. ex., 5 insercións laborais, 100 horas de voluntariado profesional, 20 % de compras a provedoras locais/ES).
Comeza por quick wins de alto impacto e baixo custo. Exemplos: acordos con entidades sociais para prácticas, doazóns en especie, mentoría profesional, horarios de conciliación.
Nomea unha persoa referente interna. Aínda que sexa a tempo parcial, coordinará accións, indicadores e comunicación; define responsabilidades e tempos.
Implanta un kit básico de gobernanza ética. Código ético breve, protocolo antidiscriminación e contra o acoso, canle de consultas e compromiso de cumprimento (protección de datos, prevención de riscos, anticorrupción proporcional ao tamaño).
Integra a inclusión laboral de forma progresiva. Deseña postos accesibles, titoría interna e adaptacións razoables; colabora con entidades de intermediación e emprego protexido.
Activa un voluntariado corporativo con sentido. Prioriza o voluntariado profesional vinculado ás competencias do equipo (marketing, dixitalización, asesoramento), con calendarios realistas.
Compra con criterio social e local. Establece unha política de compras responsables e introduce cláusulas sociais; diversifica as provedoras e incorpora economía social e cooperativas.
Mide poucos indicadores, pero ben. Persoas beneficiarias, insercións acadadas, horas de voluntariado, % de compras responsables, satisfacción das persoas participantes; revisa trimestralmente.
Comunica con honestidade e evidencia. Relatos breves con datos e testemuños; evita o social-washing. Publica un one-pager anual e actualizacións trimestrais na web e nas redes.
Reserva un orzamento lixeiro e visible. Aínda que sexa pequeno, asígnao por iniciativa e controla a súa execución; combina recursos económicos, en especie e tempo de voluntariado.
Forma e sensibiliza o equipo. Sesións breves sobre igualdade e diversidade, atención intercultural, nesgos inconscientes e seguridade na intervención.
Xestiona riscos e cumprimento. Identifica riscos sociais e reputacionais, define controis mínimos e criterios de autorización para campañas e alianzas.
Aproveita alianzas e incentivos. Conéctate a redes locais e sectoriais, busca convocatorias e certificacións útiles (non burocráticas) e colabora con administracións e ONG.
Mellora continua. Avalía cada trimestre, aprende dos erros e amplía o que funciona; documenta os procesos para replicalos.
Beneficios concretos para a túa peme
Unha RSC ben deseñada achega beneficios tanxibles e medibles para a túa peme. Favorece a atracción e fidelización do talento ao fortalecer o orgullo de pertenza e reducir a rotación; reforza a reputación e a confianza da clientela e da comunidade, o que incrementa a recomendación e a lealdade; achega diferenciación competitiva e abre portas en licitacións, grandes contas e cadeas de subministración que valoran o desempeño social; impulsa a innovación e a eficiencia mediante procesos máis inclusivos e colaborativos que elevan a calidade do servizo e os resultados; e reduce riscos legais e reputacionais ao incorporar o cumprimento social básico e unha xestión proactiva dos incidentes.
Vindeiros pasos: empecemos hoxe
Se xestionas unha peme en Galicia ou en calquera territorio do Estado e queres ordenar a túa RSC social, propoñémosche comezar por un Diagnóstico Express e, a partir de aí, construír un Plan Social de 12 meses con accións de alto impacto e baixo custo. Adaptámonos ao teu tamaño, sector e ritmo de implementación.
Contacta con SenValos para unha primeira conversa e orientarémoste sen compromiso.
Trae as túas dúbidas: por onde comezo?, que indicadores uso?, como enlazo a RSC coas vendas, o talento ou a calidade?
Sairás con prioridades claras, un calendario e un método para poñer en marcha o teu impacto social e comunicalo con garantías.
En SenValos cremos nunha RSC práctica, medible e próxima: a que transforma a túa empresa e a túa comunidade ao mesmo tempo. Facemos o camiño xuntas?
Hoxe, 31 de outubro de 2025, pechamos oficialmente COIDAMUXÍA, unha iniciativa de voluntariado interxeracional impulsada polo Concello de Muxía para reducir a soidade non desexada das persoas maiores e fortalecer a cohesión comunitaria. O programa, cofinanciado pola Xunta de Galicia, enmárcase no Plan de recuperación, transformación e resiliencia financiado pola Unión Europea (NextGenerationEU) e desenvolveuse do 1 de agosto ao 31 de outubro de 2025, articulando unha resposta próxima e baseada na evidencia a un reto social crecente no rural galego. https://concellomuxia.com/ https://talentointerxeracional.gal/es/programa-2/
O desafío: soidade non desexada no rural
A soidade non desexada afecta a unha parte importante da poboación maior en España, con especial incidencia nos municipios rurais onde a distancia, a perda de redes familiares e a menor dispoñibilidade de recursos dificultan o acceso a apoios regulares. O deseño de COIDAMUXÍA parte precisamente dese diagnóstico local e nacional, que subliña a persistencia de situacións de soidade prolongada e a necesidade de apoios domiciliarios e comunitarios específicos en contornas como Muxía.
Que fixemos en COIDAMUXÍA
O proxecto combinou acompañamento domiciliario e encontros interxeracionais cunha metodoloxía participativa. Entre as accións postas en marcha destacan:
Captación e selección de voluntariado, en coordinación con entidades sociais locais.
Formación especializada para o voluntariado (deseño de iniciativas solidarias, acompañamento emocional). Esta formación concibiuse cun enfoque práctico e mediante casos reais.
Emparellamento interxeracional (parellas de voluntariado sénior–mozo e unha persoa maior beneficiaria) para un acompañamento semanal, flexible e personalizado: conversa, paseos terapéuticos e conexión con outras persoas maiores.
Encontros interxeracionais e dinámicas de design thinking para que o propio voluntariado idease iniciativas piloto axustadas ás necesidades reais detectadas nos domicilios.
Esta estrutura permitiu ofrecer un acompañamento humano, regular e medible, cun seguimento continuo e unha avaliación final baseada en indicadores de impacto nas persoas maiores, no voluntariado e na comunidade.
Quen participou
COIDAMUXÍA concibiuse para acompañar persoas maiores autónomas con necesidade de apoio puntual e para formar voluntariado sénior e mozo en coidados e dinamización comunitaria. O marco de deseño contemplaba 20 persoas maiores e 8 voluntarias/os.
Na práctica, un dato clave de participación que queremos destacar é que 5 das 8 persoas voluntarias procedían do estranxeiro. Esta diversidade enriqueceu os vínculos creados e reforza unha convicción: a participación de persoas migrantes como voluntarias é un activo estratéxico para o benestar comunitario, a inclusión e a empregabilidade no ecosistema dos coidados.
Logros acadados e valor achegado
Aínda que COIDAMUXÍA foi un proxecto piloto, o seu impacto tradúcese en avances concretos e bases sólidas para a continuidade e a réplica:
Rede de apoio interxeracional estable: o vínculo semanal e a escoita activa melloraron o benestar emocional e a participación social das persoas maiores acompañadas.
Voluntariado formado e empoderado: as persoas voluntarias reforzaron competencias en coidados, comunicación, primeiros auxilios e emprendemento social a pequena escala, elevando a súa motivación para seguir activas no territorio.
Innovación social desde abaixo: o uso do design thinking permitiu probar iniciativas piloto e axustar o que funcionaba, impulsando unha aprendizaxe práctica e replicable.
Tecido comunitario e colaboración: traballamos cos servizos sociais, algo imprescindible para chegar ás parroquias máis dispersas e soster a intervención no tempo.
Modelo replicable e escalable: COIDAMUXÍA documentou boas prácticas e sentou as bases para unha guía metodolóxica que facilite a súa réplica noutros municipios rurais con retos similares.
Ademais, o proxecto executouse no marco da convocatoria BS508E (voluntariado interxeracional no medio rural), financiada pola Unión Europea – NextGenerationEU (PRTR), aliñando a intervención local coas prioridades europeas de cohesión social e innovación nos coidados.
Por que importan os programas de voluntariado ante a soidade
Os programas de voluntariado non substitúen os servizos profesionais, pero si multiplican o seu alcance: chegan onde é difícil chegar, constrúen confianza porta a porta e activan recursos latentes na comunidade. Nos contextos rurais, este enfoque de proximidade máis continuidade marca a diferenza: reforza a autonomía, prevén situacións de vulnerabilidade e tece redes entre xeracións e orixes diversas.
En particular, a participación de persoas migrantes achega miradas, idiomas e traxectorias que enriquecen o acompañamento e aceleran a súa inclusión no municipio (relacións, referencias laborais, competencias transversais). Cando, como en COIDAMUXÍA, a maioría do equipo voluntario procede do estranxeiro, a mensaxe é clara: o coidado é unha linguaxe común e unha vía real de integración bidireccional (quen axuda tamén se sente parte, aprende e proxecta futuro). Esta aposta pola empregabilidade vinculada aos coidados forma parte do ADN do proxecto e aliñase coas estratexias de promoción do voluntariado en Galicia.
Medición e mellora continua
Desde o inicio incorporamos un sistema de seguimento e avaliación con enquisas, entrevistas e rexistro de visitas, para medir a redución percibida da soidade, a satisfacción das persoas maiores e do voluntariado e o grao de participación comunitaria. Esta avaliación non só garante transparencia e calidade; tamén permite identificar que iniciativas funcionan mellor, consolidalas e trasladalas a novos contextos.
Mirando cara adiante
COIDAMUXÍA remata hoxe, pero a súa aprendizaxe continúa. Demostramos que, con formación, acompañamento regular, innovación social e alianzas, o voluntariado interxeracional reduce a soidade non desexada e fortalece a comunidade no rural. O noso seguinte paso é consolidar e ampliar: compartir a metodoloxía, manter viva a rede de voluntariado e sumar colaboracións para que máis persoas maiores se sintan acompañadas no seu día a día.
Falar de sustentabilidade en 2026 xa non é falar dunha opción ética ou dunha tendencia pasaxeira. É falar de viabilidade económica, de cohesión social e de estabilidade a longo prazo. Así o deixa claro o informe Tendencias en sustentabilidade empresarial 2026, elaborado polo Pacto Mundial da ONU España, que sitúa a transformación dos sistemas agroalimentarios como unha das panca estratéxicas do novo modelo produtivo. https://www.pactomundial.org/biblioteca/tendencias-en-sostenibilidad-empresarial-2026/
Este enfoque conecta directamente co traballo que a ONGD SenValos está desenvolvendo a través do proxecto Ecogranxa San Isidro, unha iniciativa de agricultura ecolóxica orientada á inclusión sociolaboral de persoas migrantes, en colaboración coa Asociación Benéfica Renacer. Lonxe de ser unha experiencia illada, este proxecto aliñase plenamente coas grandes transformacións que o sector agroalimentario deberá afrontar nos próximos anos. https://renacercoruna.org/
Unha crise múltiple que esixe respostas estruturais
O informe do Pacto Mundial parte dunha realidade incontestable: a coexistencia da crise climática, a inseguridade alimentaria e as tensións xeopolíticas está poñendo baixo presión os sistemas produtivos tradicionais. O sector agroalimentario, pola súa dependencia directa dos recursos naturais e de cadeas de subministración complexas, atópase no centro desta tormenta perfecta.
Neste contexto, os sistemas agroalimentarios sustentables deixan de ser unha aspiración para converterse nun factor clave de resiliencia económica e social. Producir alimentos de forma local, con menor dependencia de insumos externos e reducindo a pegada ambiental, xa non é só unha boa práctica: é unha estratexia de adaptación fronte a unha contorna cada vez máis volátil.
Ecogranxa San Isidro nace precisamente desta lectura da realidade. A súa aposta pola agricultura ecolóxica e rexenerativa non só busca protexer a contorna natural, senón tamén construír un modelo produtivo máis estable, capaz de xerar emprego digno e arraigamento territorial.
Transformar a produción: do campo á mesa
Unha das claves que subliña o informe é a necesidade dunha transformación profunda dos modelos de produción, da trazabilidade e da xestión das cadeas de subministración. Para 2026, integrar criterios ESG en toda a cadea de valor será unha esixencia crecente, tanto pola presión normativa como pola demanda do mercado.
Desde esta perspectiva, Ecogranxa San Isidro actúa como un laboratorio práctico desa transformación. A produción ecolóxica permite:
Reducir o uso de insumos químicos e as emisións asociadas.
Mellorar a saúde do solo e a biodiversidade.
Facilitar unha trazabilidade clara e transparente do produto.
Reforzar a confianza de quen consume alimentos producidos de forma responsable.
Pero hai un elemento diferencial que o informe tamén comeza a recoñecer con maior claridade: a dimensión social da sustentabilidade agroalimentaria. Non abonda con producir de forma máis verde; é imprescindible facelo xerando oportunidades reais para as persoas.
Inclusión sociolaboral como alicerce da sustentabilidade
A sustentabilidade, entendida nun sentido amplo, non pode desvincularse da inclusión. O sector agroalimentario ofrece un enorme potencial como espazo de inserción sociolaboral, especialmente para persoas migrantes que atopan barreiras de acceso ao emprego noutros ámbitos.
Ecogranxa San Isidro incorpora esta visión de forma estrutural. A través de itinerarios de formación, acompañamento e emprego en agricultura ecolóxica, o proxecto:
Facilita o acceso a competencias profesionais demandadas.
Promove a autonomía económica de persoas en situación de vulnerabilidade.
Favorece procesos de integración social desde o traballo e o territorio.
Contribúe a fixar poboación e revitalizar o medio rural.
Este enfoque responde directamente a un dos grandes retos sinalados polo Pacto Mundial: construír sistemas económicos que non deixen a ninguén atrás. A inclusión sociolaboral non é un efecto colateral do proxecto, senón un dos seus obxectivos centrais.
Resiliencia e competitividade: dúas caras da mesma moeda
O informe insiste en que os sistemas agroalimentarios sustentables serán determinantes para manter a competitividade empresarial. Recuperar cultivos locais, diversificar producións e dixitalizar procesos non só reduce riscos, senón que abre novas oportunidades de mercado.
No caso de Ecogranxa San Isidro, a diversificación produtiva e a orientación a circuítos curtos de comercialización reforzan a resiliencia do proxecto. Ao mesmo tempo, a incorporación progresiva de ferramentas de xestión e trazabilidade permite responder a estándares cada vez máis esixentes, anticipándose a futuras regulacións.
Aquí hai unha mensaxe clara para o conxunto do sector: a sustentabilidade non é un custo, senón un investimento estratéxico. E cando ese investimento se combina con impacto social, o retorno multiplícase en termos de estabilidade e lexitimidade.
Regulación, xeopolítica e anticipación
O Pacto Mundial advirte dun contorno normativo máis esixente e duns mercados internacionais cada vez máis inestables. A crise climática e a xeopolítica están redefinindo as regras do xogo. Adaptarse tarde xa non é unha opción.
Proxectos como Ecogranxa San Isidro demostran que é posible anticiparse. Integrar prácticas agrícolas sustentables, apostar pola transparencia e fortalecer a dimensión social do modelo produtivo permite converter unha contorna incerta nunha vantaxe competitiva e social.
Mirar cara a 2026 cunha visión transformadora
A gran conclusión do informe é contundente: a sustentabilidade do sistema agroalimentario xa é un alicerce para a estabilidade económica, social e climática. Non se trata só de cumprir a normativa, senón de construír modelos capaces de perdurar.
Desde SenValos, o traballo en Ecogranxa San Isidro reflicte esta visión de futuro. A agricultura ecolóxica, a inclusión sociolaboral e a resiliencia territorial articúlanse nun mesmo proxecto que demostra que outra forma de producir —e de incluír— non só é posible, senón necesaria.
Dicir as cousas como son implica asumir que o cambio xa está en marcha. A cuestión non é se o sector agroalimentario debe transformarse, senón como e con quen. Apostar por modelos sustentables e inclusivos é, hoxe, unha decisión estratéxica. E tamén unha oportunidade para construír un futuro máis xusto, máis resiliente e máis compartido.
Pensando en 2026, anticiparse xa non é opcional. Para facilitar este camiño, desde SenValos preparamos un Ebook sobre as Tendencias en sustentabilidade para 2026, cunha visión clara e práctica aliñada cos marcos do Pacto Mundial da ONU España. Nel atoparás claves sinxelas, exemplos aplicables e ligazóns a recursos útiles para integrar a sustentabilidade ambiental e social na xestión diaria. Descárgao e pasa da teoría á acción, fortalecendo o impacto, a resiliencia e o valor a longo prazo da túa organización. https://tccme.share.hsforms.com/2mjfeXH3dTzev52U-cwsYNw
O Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións abriu un proceso de audiencia e información pública sobre un Proxecto de real decreto que modifica o Regulamento de estranxeiría (Real decreto 1155/2024). Traducido a unha linguaxe clara: hai un borrador de norma xa redactado e, durante uns días, a cidadanía e as entidades poden enviar comentarios para melloralo.
A data de publicación do trámite é o 28 de xaneiro de 2026. Ao tramitarse por vía de urxencia, o prazo é curto: do 28 de xaneiro ao 6 de febreiro de 2026.
Que significa “audiencia e información pública” e por que importa?
Cando o Goberno prepara unha norma, hai un momento no que publica un borrador e abre un período para recoller opinións. Este é ese trámite.
Serve para:
Escoitar as persoas afectadas (quen ten dereitos ou intereses lexítimos en xogo).
Recoller achegas de organizacións e asociacións que acompañan as persoas migrantes ou traballan na integración.
Incorporar propostas de calquera persoa ou entidade con experiencia ou coñecementos útiles.
Que norma se quere modificar?
O proxecto pretende axustar o Regulamento da Lei orgánica 4/2000, que regula aspectos clave da vida administrativa de moitas persoas estranxeiras en España: autorizacións, trámites, requisitos e procedementos.
Segundo a memoria xustificativa, o obxectivo é concretar e reforzar as vías de acceso a autorizacións por circunstancias excepcionais para persoas que xa están en España, e achegar maior seguridade xurídica para que o exercicio dos dereitos non dependa de interpretacións diferentes.
Unha parte importante do borrador desenvolve dúas disposicións “transitorias” (medidas temporais con datas límite):
A disposición transitoria quinta, pensada para persoas que solicitaron protección internacional antes do 31 de decembro de 2025.
A nova disposición transitoria sexta, que crea unha autorización excepcional “única” para persoas que estaban en España antes do 31 de decembro de 2025 e cumpran determinados requisitos.
O esencial do borrador
A continuación resumimos o máis relevante, poñendo o foco no práctico: que abre, a quen podería afectar e que puntos adoitan xerar dúbidas.
1) Disposición transitoria quinta: unha vía de residencia para determinadas persoas solicitantes de asilo
O borrador prevé que quen presentase unha solicitude de protección internacional antes do 31 de decembro de 2025 poida pedir unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais (arraigamento) se cumpre os requisitos xerais (estar en España, non ter prohibida a entrada, aboar as taxas e cumprir as condicións relativas aos antecedentes nos termos previstos).
Un punto clave é a data límite: poderíase solicitar ata o 30 de xuño de 2026.
Que pasa mentres se tramita?
O texto formula que, unha vez admitida a trámite a solicitude, a persoa podería contar cunha autorización provisional de residencia e, se está en idade laboral, tamén cunha autorización provisional para traballar (por conta allea ou propia) en todo o territorio e en calquera sector. Se a solicitude se denega, esa autorización provisional decae.
Tamén se regulan os efectos sobre posibles procedementos de retorno en determinados supostos, con regras específicas durante a tramitación.
2) Menores e familia na disposición transitoria quinta: solicitudes “en paralelo” e regras máis flexibles
O borrador inclúe unha previsión con impacto directo na estabilidade de moitas familias: se a persoa solicitante ten fillas ou fillos en España (menores ou maiores con discapacidade ou dependencia), prevese que poidan presentar simultaneamente a súa solicitude de autorización de residencia conforme aos artigos 159 e 160, con flexibilización de requisitos.
A idea de fondo é evitar situacións que, na práctica, xeran moita inseguridade: que nenas, nenos e adolescentes dependan administrativamente de situacións cambiantes das súas persoas referentes.
A memoria de impacto subliña ademais un aspecto especialmente relevante: estas autorizacións para fillas e fillos terían unha vixencia de cinco anos e serían independentes da da persoa proxenitora, o que favorece a estabilidade administrativa da infancia e da adolescencia.
3) Nova disposición transitoria sexta: autorización excepcional “única” para persoas presentes en España antes do 31/12/2025
O borrador crea unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais única para persoas estranxeiras que se atopasen en España antes do 31 de decembro de 2025, se cumpren os requisitos xerais.
Entre os elementos que aparecen no texto, menciónase a necesidade de acreditar unha permanencia continuada durante un período mínimo (o borrador refírese a polo menos cinco meses no momento da solicitude), ademais doutras condicións habituais (taxas, criterios de antecedentes e non representar unha ameaza para a orde pública, nos termos previstos).
Ademais, esixe cumprir polo menos un destes bloques:
Ter traballado durante o período de permanencia ou presentar un contrato.
Permanecer en España xunto coa unidade familiar (segundo a definición do propio texto).
Estar en situación de vulnerabilidade, acreditada por servizos competentes ou por entidades do Terceiro Sector inscritas no rexistro correspondente (con presuncións vinculadas á irregularidade).
De novo aparece unha data límite: o borrador prevé solicitala ata o 30 de xuño de 2026.
Duración e traballo: a autorización sería por un ano e habilitaría para residir e traballar (se se cumpre a idade mínima de acceso ao traballo). O texto tamén contempla unha autorización provisional mentres se resolve a solicitude.
4) Unidade familiar e protección de menores tamén na disposición transitoria sexta
A norma busca facilitar que, cando unha persoa está en España coa súa unidade familiar, ese contexto se poida ter en conta. A memoria e o borrador describen supostos como:
Fillas e fillos escolarizados ou cursando estudos.
Fillas ou fillos maiores con discapacidade ou dependencia.
Ascendentes de primeiro grao.
E volve aparecer a posibilidade de solicitudes simultáneas e a énfase en autorizacións con maior estabilidade para nenas, nenos e adolescentes.
Tamén podes enviar as túas achegas a través do seguinte correo de envío: rloex24@inclusion.gob.es mailto:rloex24@inclusion.gob.es
Prazo: do 28 de xaneiro ao 6 de febreiro de 2026
Este trámite é breve, pero pode ter efectos importantes. Se es unha persoa potencialmente afectada, se acompañas procesos migratorios ou se traballas en integración, emprego, educación, saúde, asesoramento ou mediación comunitaria, a túa experiencia é valiosa.
Unha regulación máis clara e garantista non é só unha cuestión técnica: é unha aposta de futuro pola cohesión social, a convivencia e o exercicio real dos dereitos.
Esta entrada está pensada para ti se es unha persoa migrante en España e che interesa prepararte para a regularización extraordinaria de 2026, que se está articulando mediante un Proxecto de real decreto que modifica o Regulamento de estranxeiría (RD 1155/2024). No borrador créanse dúas vías principais, cun prazo de solicitude ata o 30 de xuño de 2026.
A idea é sinxela: se cumpre determinados requisitos e preparas ben a túa documentación, poderás presentar a solicitude con máis garantías e menos atrasos.
Nota importante: o que explicamos aquí baséase no texto do Proxecto e na súa memoria de impacto. Ata que se publique a versión definitiva no BOE, pode haber axustes.
Paso 1. Identifica o teu caso: que vía che corresponde?
Caso A: solicitaches protección internacional (asilo) antes do 31/12/2025
Podes encaixar na disposición transitoria quinta: unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais por razóns de arraigamento para persoas que solicitaron protección internacional antes do 31/12/2025.
Caso B: estabas en España antes do 31/12/2025, aínda que estiveses en situación irregular
Podes encaixar na disposición transitoria sexta: unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais “única” para persoas que xa estaban en España antes do 31/12/2025 e cumpran os requisitos.
En ambos os casos: o borrador fixa que a solicitude poderá presentarse ata o 30 de xuño de 2026.
Paso 2. Documentación “base” que precisas en calquera vía
Aínda que despois cambie segundo o teu caso, hai un núcleo de expediente que sempre convén preparar:
Identificación
Pasaporte (se o tes) e copias de todas as páxinas.
Calquera documento identificativo adicional que teñas.
Probas de que estás en España
O texto permite acreditar a residencia ou presenza con calquera proba válida en dereito. Exemplos habituais (orientativos): empadroamento, citas médicas, informes escolares, billetes nominativos, xustificantes bancarios, envíos de diñeiro, contratos de alugueiro, facturas, certificados de ONG, etc.
Antecedentes penais
En ambas as vías esíxese carecer de antecedentes penais (nos termos previstos) e regúlase que pasa se o certificado do país de orixe tarda. Máis abaixo explicámosche como preparalo sen bloquear o teu expediente.
Taxas
En ambos os procedementos esíxese ter aboada a taxa de tramitación.
Situacións que poden impedir ou complicar
Ter prohibida a entrada en España ou figurar como persoa rexeitable en países con convenio.
Estar dentro dun compromiso de non retorno (se regresaches voluntariamente no seu momento). Se che pasa, non o ignores: é mellor sabelo canto antes e buscar orientación.
Paso 3. Se estás no caso A (solicitaches asilo antes do 31/12/2025)
Requisitos principais (segundo o borrador)
Debes:
Estar en España.
Non ter antecedentes penais (segundo o previsto).
Non representar unha ameaza para a orde pública, a seguridade ou a saúde pública.
Non ter prohibida a entrada nin figurar como persoa rexeitable.
Non estar dentro do prazo do compromiso de non retorno (se procede).
Ter aboada a taxa.
E, moi importante: ter presentado a solicitude de protección internacional antes do 31/12/2025.
Que preparar no teu expediente:
Proba da túa solicitude de asilo
Xustificante de presentación, número de expediente, citas, notificacións e calquera documento que probe a data (antes do 31/12/2025).
Proba de permanencia ou residencia habitual
O borrador permite acreditar con calquera proba válida en dereito e ademais indica que pode facerse “en calquera unidade de documentación do territorio español”. Prepara un paquete ordenado por datas (mes a mes, se podes).
Antecedentes penais (España e países previos)
Esíxese que non existan antecedentes en España nin nos países onde residises nos últimos cinco anos anteriores á entrada. Se o certificado do teu país tarda, o texto prevé solucións (ver o apartado “Antecedentes” máis abaixo).
E lembra: o borrador indica expresamente que non poden esixirche documentación que xa estea en poder da Administración. Isto reforza a idea de incluír referencias claras ao teu expediente de asilo, se procede (número, xustificantes, etc.).
Se tes fillas ou fillos en España (menores ou con discapacidade ou dependencia)
O borrador permite presentar á vez a túa solicitude e a das túas fillas ou fillos polos artigos 159 e 160, con requisitos flexibilizados:
Se é polo artigo 159: non se esixe presentala nos seis meses posteriores ao nacemento.
Se é polo artigo 160: exímese da permanencia previa de dous anos e de acreditar os medios económicos e o aloxamento esixidos para a reagrupación.
A lóxica é clara: evitar a inestabilidade administrativa na infancia e na adolescencia, e que a súa autorización poida ter unha vixencia de cinco anos (segundo explica a memoria).
Se tes familiares en España (casuística adicional)
O borrador contempla que, se tes familiares en España que cumpran os requisitos do artigo 127 c), poderían solicitar o arraigamento social simultaneamente en determinados termos (con excepcións para requisitos concretos). Este punto é máis técnico, pero a clave para ti é: pode existir unha vía “en paralelo” para familiares se encaixan nese artigo.
Que pasa se estás nun procedemento ou decisión de retorno
Se o teu retorno se basea en:
Estar en situación irregular por non ter autorización ou tela caducada, ou
Estar traballando sen autorización cando non tes unha residencia válida, o borrador prevé que presentar a solicitude suspenda o procedemento ou a execución do retorno durante a tramitación (coas condicións indicadas).
Vantaxe clave: autorización provisional para traballar
Unha vez que a túa solicitude sexa admitida a trámite, o borrador prevé unha autorización provisional para residir e, se estás en idade laboral, traballar por conta allea ou propia, en todo o territorio e sector. Se se denega, esa autorización provisional pérdese automaticamente.
Paso 4. Se estás no caso B (situación irregular, pero estabas en España antes do 31/12/2025)
Esta é a vía da autorización “única”.
Requisitos principais (segundo o borrador)
Estar en España antes do 31/12/2025.
Acreditar que permaneciches de forma continuada polo menos cinco meses no momento da solicitude (pódese acreditar con documentos públicos, privados ou cunha combinación).
Carecer de antecedentes penais (nos termos previstos), non ser unha ameaza para a orde pública, a seguridade ou a saúde pública, non ter prohibida a entrada, non estar nun compromiso de non retorno e pagar a taxa.
Ademais, cumprir polo menos un destes tres bloques:
Traballo: ter traballado durante a túa permanencia ou presentar un contrato.
Unidade familiar: permanecer en España coa túa unidade familiar (fillas ou fillos escolarizados ou cursando estudos; fillas ou fillos maiores con discapacidade ou dependencia; ou ascendentes de primeiro grao).
Vulnerabilidade: acreditala mediante os servizos competentes ou entidades do Terceiro Sector inscritas; o texto engade que se presume a vulnerabilidade se estás en situación administrativa irregular.
Que preparar no teu expediente (lista de comprobación por bloques)
A) Para probar que estabas en España antes do 31/12/2025 e que levas cinco meses continuados
Ordena as probas por datas (o ideal: unha liña temporal).
Serve calquera documento público ou privado, ou unha combinación.
B) Se a túa porta de entrada é o “traballo”
Probas de actividade laboral (se as tes).
Se vas cun contrato: téñeo preparado e revisado, porque é un dos posibles requisitos.
C) Se a túa porta de entrada é a “unidade familiar”
Probas da familia e da convivencia.
Escolarización ou estudos das fillas ou fillos (se procede).
Documentación de dependencia ou discapacidade (se procede).
Se hai ascendentes de primeiro grao contigo, o borrador permite que tamén soliciten unha autorización por esta vía e que se resolva de forma simultánea.
E, de novo, se hai fillas ou fillos menores ou maiores con discapacidade ou dependencia: deben presentar simultaneamente a súa solicitude polos artigos 159 ou 160, con flexibilizacións (as mesmas exencións que no caso A).
D) Se a túa porta de entrada é a “vulnerabilidade”
Podes acreditar a vulnerabilidade mediante entidades competentes en asistencia social ou entidades do Terceiro Sector inscritas.
O texto engade unha presunción: se estás en situación administrativa irregular, presúmese a vulnerabilidade. Na práctica, aínda con esa presunción, convén que prepares probas da túa situación (económica, familiar, habitacional ou sanitaria, etc.) para reforzar o expediente e evitar interpretacións restritivas.
Vantaxe clave: autorización provisional para traballar
Do mesmo xeito que no caso A, unha vez admitida a trámite, prevese unha autorización provisional para residir e, se estás en idade laboral, traballar por conta allea ou propia, en todo o territorio e sector.
Se tes outros trámites en curso (asilo ou outros expedientes)
O borrador indica que presentar esta solicitude pode supor a paralización, coa suspensión dos prazos, doutros procedementos pendentes (protección internacional, residencia ou residencia e traballo) ata que haxa unha denegación firme, se a houbese. Isto pode ser importante para planificar a túa estratexia sen perder prazos por descoñecemento.
Paso 5. Antecedentes penais: como preparalos sen quedar bloqueado/a
Este punto adoita ser o que máis atasca os expedientes. O borrador introduce dúas ideas prácticas:
Se os teus antecedentes en España se poden cancelar A Administración pode comunicalo para que se cancelen antes de resolver; e tamén pode requirirche que ti fagas a cancelación antes da resolución. Tradución: se sabes que podes cancelalos, móvete canto antes.
Se solicitaches o certificado do teu país e tarda Se acreditas que o solicitaches e pasa un mes sen recibilo, o Goberno (logo da solicitude) pode intentar obter a información directamente. Se non chega nun mes máis, a Administración comunícachelo e poderías presentar unha declaración responsable de inexistencia de antecedentes; para estes efectos entenderíase que careces de antecedentes neses países.
Consello práctico: garda sempre os xustificantes de solicitude do certificado (xustificante, correos electrónicos ou comprobantes). Son o teu “seguro” para activar esta vía.
Paso 6. Despois da concesión: non esquezas a TIE
O borrador di que, durante o mes posterior á concesión, debes solicitar a Tarxeta de identidade de estranxeiro (TIE), que se expedirá polo prazo de validez da autorización.
Prepararte con tempo é unha vantaxe real
Esta regularización extraordinaria, tal como se formula no borrador, apóiase en dúas ideas: estar xa en España cun vínculo real e dar seguridade xurídica para favorecer a inclusión e o acceso ao mercado laboral.
Se comezas agora a:
ordenar as probas da túa presenza,
preparar os antecedentes,
e reunir o bloque específico que che corresponde,
chegas á solicitude con máis control e menos estrés.
Se estás en situación administrativa irregular en España e queres prepararte para a regularización prevista para 2026, esta entrada explica de forma clara e práctica que requisitos formula o borrador e como organizar o teu expediente para chegar á solicitude con máis garantías.
O primeiro: o que existe agora é un Proxecto de real decreto que modifica o Regulamento de estranxeiría (RD 1155/2024) e introduce unha vía temporal chamada “autorización de residencia por circunstancias excepcionais única”. Pode haber cambios cando se aprobe o texto definitivo, pero a preparación documental que propoñemos aquí servirache igualmente porque se basea en probas básicas: identidade, presenza continuada, vida familiar, traballo e/ou vulnerabilidade.
Que é a regularización de 2026 para persoas en situación irregular
O proxecto introduce unha disposición transitoria sexta que permitiría solicitar, por tempo limitado, unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais única ás persoas estranxeiras que xa estaban en España antes do 31 de decembro de 2025 e cumpran requisitos concretos.
A propia memoria do proxecto explica o obxectivo desta medida cun enfoque directo: dar seguridade xurídica ás persoas xa presentes en España e facilitar a súa integración e inclusión, tamén no mercado laboral.
Datas clave que debes ter presentes
A autorización “única” poderíase solicitar ata o 30 de xuño de 2026 (segundo o borrador).
Entraría en vigor o día seguinte á súa publicación no BOE (cando se aprobe).
Isto significa que a túa vantaxe real está en non esperar ao último momento: se ordenas xa a túa documentación, reduces o risco de atrasos, requirimentos e denegacións por falta de probas.
Requisitos principais para acollerte á autorización “única” en 2026
O borrador establece dúas capas de requisitos: uns xerais (obrigatorios para todas as persoas) e, ademais, polo menos un de tres “camiños” (traballo, unidade familiar ou vulnerabilidade).
1) Requisitos xerais (obrigatorios)
Para poder solicitar esta autorización, o texto esixe:
Estar en España antes do 31 de decembro de 2025.
Ter permanecido de forma continuada polo menos cinco meses no momento da solicitude. Pódese acreditar con documentos públicos, privados ou cunha combinación.
Carecer de antecedentes penais nos termos do artigo 31.5 da Lei orgánica 4/2000, durante os últimos cinco anos por delitos tipificados no ordenamento xurídico español. O borrador tamén regula que ocorre se os teus antecedentes en España se poden cancelar.
Non representar unha ameaza para a orde pública, a seguridade ou a saúde pública.
Non ter prohibida a entrada en España nin figurar como persoa rexeitable en países con convenio.
Non estar dentro do prazo do compromiso de non retorno, se o asumiches ao regresar voluntariamente no pasado.
Ter pagada a taxa do procedemento.
2) Ademais: debes cumprir polo menos un destes tres camiños
O borrador esixe que, ademais do anterior, se cumpra polo menos un destes requisitos:
Traballo: ter traballado durante a túa permanencia en España ou presentar un contrato de traballo.
Unidade familiar: estar en España xunto coa túa unidade familiar (cunha definición concreta).
Vulnerabilidade: estar nunha situación de vulnerabilidade acreditada por entidades de asistencia social ou por entidades do Terceiro Sector inscritas nun rexistro específico; ademais, o texto di que se presume a vulnerabilidade se estás en situación administrativa irregular.
Como preparar o teu expediente: guía práctica
Aquí está o máis importante: non se trata de ter “moitos papeis”, senón de ter os papeis correctos, ordenados e fáciles de entender.
Paso 1: prepara a túa “carpeta base” (a que serve para calquera caso)
Esta carpeta debería ter, como mínimo:
A) Identidade
Pasaporte (se o tes) e copia.
Calquera documento identificativo adicional que teñas.
B) Proba de que estabas en España antes do 31/12/2025 O teu obxectivo é que quede claro, con documentos datados, que xa estabas aquí antes desa data. Non fai falta un único documento “perfecto”: adoita funcionar mellor unha combinación coherente.
C) Proba de permanencia continuada (mínimo cinco meses) O borrador permite probala con documentos públicos, privados ou combinados. Na práctica, o máis eficaz é construír unha liña temporal: mes a mes, que proba demostra que estabas aquí?
D) Antecedentes penais Este punto é crítico, porque moitas solicitudes bloquéanse aquí. Máis abaixo explico como preparalo ben e que facer se o teu certificado tarda.
E) Taxa Garda o xustificante do pagamento cando chegue o momento de presentar.
Como demostrar que estabas en España e que permaneciches de forma continuada
O borrador é claro nunha idea que che axuda: permite acreditar a residencia ou presenza con calquera proba válida en dereito e sinala que pode presentarse en calquera unidade de documentación do territorio español.
En linguaxe sinxela: non existe un único “papel máxico”. O que conta é que a túa historia sexa crible, continua e documentada.
Exemplos de probas que adoitan axudar (escolle as que teñas e ordénaas por data): documentos sanitarios, bancarios e educativos, empadroamento se existe, alugueiro, comunicacións oficiais, xustificantes de envíos ou recepcións, certificados de entidades sociais, etc. O propio proxecto tamén lembra que non deberían esixirse documentos que xa están en poder da Administración.
Escolle o teu “camiño” principal: traballo, unidade familiar ou vulnerabilidade
Aínda que poidas ter máis dun camiño, convén que o teu expediente teña unha mensaxe clara: “cumpro os requisitos xerais e, ademais, cumpro este requisito principal”.
Camiño 1: Traballo (se traballaches ou podes presentar un contrato)
O borrador permite cumprir por dúas vías: ter traballado durante a túa permanencia ou presentar un contrato de traballo.
Que preparar:
Se vas por contrato: reúne o contrato e os documentos de apoio que correspondan cando chegue o momento (o importante aquí é que o contrato sexa realista e defendible).
Se vas por actividade laboral previa: garda todo o que poidas que demostre que traballaches ou tiveches actividade (sen inventar nada; a coherencia é clave).
Camiño 2: Unidade familiar (se a túa vida en España está ligada á túa familia)
O texto considera unidade familiar, para este procedemento, cando está composta por:
fillas e fillos escolarizados ou cursando estudos;
fillas ou fillos maiores de idade con discapacidade que requira apoio ou que non poidan prover as súas necesidades por razón de saúde;
ou ascendentes de primeiro grao.
Aquí o teu expediente debe probar dúas cousas: o vínculo familiar e a realidade da vida familiar en España (convivencia, estudos, dependencia, etc.).
Un punto moi relevante se tes fillas ou fillos: o borrador prevé que presenten a súa solicitude de forma simultánea (artigos 159 e 160) e ademais flexibiliza requisitos (por exemplo, non esixir prazos estritos desde o nacemento ou unha permanencia previa de dous anos en determinados supostos, nin os medios económicos e o aloxamento típicos da reagrupación noutro suposto). Tamén contempla que os ascendentes poidan solicitar esta autorización “única” e que se resolva de forma simultánea cando encaixe pola unidade familiar.
Camiño 3: Vulnerabilidade (se precisas reforzar o teu caso pola situación social)
Este camiño pode acreditarse:
por entidades competentes en asistencia social;
ou por entidades do Terceiro Sector inscritas no rexistro correspondente.
E o borrador engade algo importante: en todo caso, presúmese a vulnerabilidade nas persoas estranxeiras en situación administrativa irregular.
Na práctica, aínda que exista esa presunción, é intelixente non quedar só na presunción: se podes, reúne documentos que mostren a túa situación (económica, habitacional, familiar ou sanitaria, etc.) para evitar interpretacións restritivas e reducir requirimentos.
Antecedentes penais: como evitar que o teu expediente se bloquee
O borrador inclúe regras moi útiles:
Se os teus antecedentes penais en España se puidesen cancelar, a Administración prevé mecanismos para impulsar a cancelación antes de resolver e tamén pode requirirche que canceles. Tradución: se sabes que se poden cancelar, comeza canto antes, porque isto pode decidir o resultado.
Se solicitaches o certificado de antecedentes do país de orixe (ou do lugar onde viviches nos últimos cinco anos) e pasa un mes sen recibilo, o Goberno podería solicitar a información directamente se o pides. Se pasa outro mes sen resposta, poderían permitirche presentar unha declaración responsable de inexistencia de antecedentes, e entenderíase que careces de antecedentes para estes efectos.
Consello práctico: garda sempre o xustificante de que solicitaches o certificado (xustificante, correo electrónico ou comprobante). Ese xustificante é a túa “proba” para activar este mecanismo.
Que pasa se tes un procedemento ou unha decisión de retorno
Se estás afectado/a por un procedemento ou unha decisión de retorno baseado en:
estar en España de forma irregular (por non ter autorización ou tela caducada durante máis de tres meses sen pedir a renovación no prazo), ou
estar traballando sen autorización cando non tes unha residencia válida,
o borrador indica que presentar a solicitude pode supor a suspensión do procedemento e da execución mentres se tramita. Se a resolución é favorable, arquívase o procedemento e revógase a decisión de retorno.
En termos sinxelos: se estás nunha situación así, o teu expediente debe estar especialmente ordenado e convén non improvisar.
Unha vantaxe clave: autorización provisional para residir e traballar mentres se tramita
O borrador prevé que, unha vez admitida a trámite a solicitude, se autorice provisionalmente a residir e, se estás en idade laboral, a traballar por conta allea ou propia, en todo o territorio e en calquera sector. Se denegan a solicitude, esa autorización provisional pérdese automaticamente.
Este punto é importante porque conecta coa idea de “pasar da precariedade á estabilidade”: a memoria sinala o impacto positivo esperado pola incorporación ao mercado laboral e a seguridade xurídica.
Duración, prórroga e pasos despois da concesión
Segundo o borrador:
A autorización “única” tería unha vixencia dun ano e habilitaría para residir e traballar (se superas a idade mínima de acceso ao traballo).
Podería prorrogarse se se manteñen as condicións e non podes modificar a outra autorización conforme ao Regulamento.
No mes posterior á concesión, deberías solicitar a TIE (Tarxeta de identidade de estranxeiro).
Como presentar un expediente “sólido” (o que realmente funciona)
Aquí tes unha forma sinxela de organizalo, sen abusar das listas:
Probas ordenadas por data. O ideal é que calquera persoa que o lea entenda a túa historia sen ter que adiviñar nada.
Separadores claros. Identidade, presenza, antecedentes, vía elixida e familia (se procede).
Copia de todo. E, se presentas no rexistro, garda o xustificante e o número de rexistro.
O propio borrador establece algo ao teu favor: non deberían esixirche documentos que xa estean en poder da Administración. Isto non significa “non levar nada”, senón que convén referenciar ben o que xa exista e non duplicar por duplicar.
Erros frecuentes que convén evitar
Presentar probas “soltas” sen orde: o problema non é ter poucos documentos, senón que non conten unha historia clara.
Non preparar os antecedentes a tempo: é o pescozo de botella máis habitual.
Mesturar vías sen explicar cal é o teu requisito principal: se cumpres pola unidade familiar, que se vexa; se cumpres polo traballo, que se vexa.
Deixar fóra documentos familiares clave (escola, convivencia e dependencia) cando a túa vía é a unidade familiar.
Preguntas frecuentes
Se non teño padrón, non podo solicitar? O borrador permite acreditar a permanencia con documentos públicos ou privados, ou cunha combinación, polo que o padrón axuda, pero non é a única proba.
Teño que demostrar cinco meses exactos? O texto fala de polo menos cinco meses de permanencia continuada no momento da solicitude, acreditable con documentos. A clave é a continuidade e a coherencia documental.
A vulnerabilidade sempre hai que demostrala con informes? O texto permite a acreditación por entidades competentes ou do Terceiro Sector inscritas e ademais presume a vulnerabilidade na situación irregular. Aínda así, se podes achegar probas adicionais, adoita axudarche.
Para pechar: prepararte agora sitúate nunha mellor posición
Esta regularización prevista para 2026 non se gaña “o día que abren o prazo”. Gáñase antes: cando tes a documentación ordenada, a túa liña temporal clara, os antecedentes encamiñados e a túa vía principal ben preparada (traballo, unidade familiar ou vulnerabilidade).
Se solicitaches protección internacional (asilo) en España —por exemplo, se tes unha tarxeta vermella ou estás pendente de resolución— é importante que coñezas unha vía específica que se está deseñando para 2026 no Proxecto de real decreto que modifica o Regulamento de estranxeiría (RD 1155/2024). O borrador prevé que determinadas persoas solicitantes de protección internacional poidan pedir unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais por razóns de arraigamento, cun procedemento e unhas regras claras.
Nesta entrada explicámoscho de forma divulgativa, directa e orientada á práctica: quen podería acollerse, que requisitos se piden, que pasa mentres se tramita e como preparar a documentación para non perder tempo cando se abra o prazo.
Aviso necesario: falamos dun borrador (proxecto) e pode cambiar cando se aprobe a norma definitiva. Aínda así, preparar xa o teu expediente axúdache porque se basea en elementos estables: probas de presenza, antecedentes, familia e documentación administrativa.
Que é esta “regularización 2026” para persoas solicitantes de asilo?
O borrador modifica a disposición transitoria quinta e establece unha vía para que as persoas estranxeiras que presentasen unha solicitude de protección internacional antes do 31 de decembro de 2025 poidan pedir unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais por razóns de arraigamento, se cumpren os requisitos previstos.
A memoria de impacto do proxecto explica que o obxectivo é reforzar as vías de acceso a autorizacións por circunstancias excepcionais para persoas que xa están en España e achegar seguridade xurídica, facilitando a integración e a inclusión, tamén a través do acceso ao mercado laboral.
Datas clave para non despistarte
Segundo o borrador:
Poderías solicitar esta autorización ata o 30 de xuño de 2026.
O real decreto entraría en vigor o día seguinte á súa publicación no BOE (cando se aprobe).
Isto significa que o momento intelixente para prepararte é antes: cando se abre o prazo, moitas persoas intentan conseguir os papeis á vez e as xestións vólvense máis lentas.
Quen podería acollerse? (Criterio principal)
A condición clave é esta: ter presentado unha solicitude de protección internacional antes do 31/12/2025.
En linguaxe clara: se o teu expediente de asilo (ou de protección internacional) ten unha data de presentación anterior a esa, esta vía está pensada para ti, sempre que cumpras o resto dos requisitos.
Requisitos que formula o borrador
Para solicitar a autorización por esta vía, o borrador enumera requisitos que convén comprender ben:
Atoparte en España.
Non ter antecedentes penais en España nin nos países onde residises durante os cinco anos anteriores á túa entrada en España, por delitos previstos no ordenamento xurídico español.
Non representar unha ameaza para a orde pública, a seguridade ou a saúde pública.
Non ter prohibida a entrada en España nin figurar como persoa rexeitable en países con convenio.
Se procede, non estar dentro do prazo do compromiso de non retorno (se regresaches voluntariamente no seu momento e asumiches ese compromiso).
Ter aboada a taxa do procedemento.
Non te asustes pola lista: a maioría dos expedientes gañan ou perden por dúas cousas moi concretas: demostrar ben a túa situación e non deixar o tema dos antecedentes penais para o final.
Que pasa mentres se tramita: residencia e traballo “provisionais”
Este punto é dos máis importantes do borrador.
Unha vez que a solicitude sexa admitida a trámite e ata que se resolva, o texto prevé autorizar provisionalmente a persoa solicitante a residir e, se está en idade laboral, a traballar por conta allea e por conta propia, en todo o territorio nacional e en calquera ocupación ou sector.
Tamén aclara que, se se denega a solicitude, esa autorización provisional para traballar perde automaticamente a súa vixencia, sen necesidade dun trámite adicional.
Ademais, o borrador contempla que o prazo máximo de resolución pode suspenderse en determinados supostos e que, durante esa suspensión, a autorización provisional seguiría sendo válida.
Se tes un procedemento ou unha decisión de retorno: que di o borrador
O texto prevé unha medida relevante se a persoa solicitante está afectada por un procedemento ou unha decisión de retorno, sempre que se fundamente en determinados supostos. Nese escenario, a presentación da solicitude suporía a suspensión do procedemento de retorno e da súa execución mentres se tramita.
Se a resolución fose estimatoria, procederase ao arquivo do procedemento de retorno e á revogación da decisión de retorno.
Se este é o teu caso, o máis sensato é que prepares o teu cartafol con dobre coidado: non por medo, senón porque aquí a documentación debe estar especialmente ordenada.
Como preparar o teu expediente: o que realmente funciona
A norma fala de requisitos, pero a túa prioridade práctica é outra: construír un expediente que se entenda en cinco minutos. Isto reduce requirimentos, atrasos e erros.
1) Proba da túa solicitude de protección internacional (o “corazón” do expediente)
Tes que poder demostrar dúas cousas:
que presentaches unha solicitude de protección internacional, e
que foi antes do 31/12/2025.
Que convén reunir: xustificante, número de expediente, documentos das citas, notificacións e calquera comunicación oficial con data. Se tes tarxeta vermella, adoita axudar como elemento de contexto, pero o determinante é a data e a trazabilidade administrativa da túa solicitude.
2) Proba de que estás en España e da túa residencia habitual
O borrador indica que a residencia habitual poderá acreditarse con calquera proba válida en dereito e en calquera unidade de documentación do territorio español.
Na práctica, isto tradúcese nunha estratexia sinxela:
prepara unha liña temporal, mes a mes,
e acompáñaa con documentos datados que mostren continuidade.
Para que te fagas unha idea, adoitan servir como proba (escolle o que teñas e ordénao por datas): certificados ou volantes de empadroamento; citas, informes ou xustificantes sanitarios (centro de saúde, urxencias e receitas); matrículas, informes ou comunicacións de centros educativos (se estudas ou se as túas fillas ou fillos están escolarizados); extractos bancarios e movementos (ingresos, pagamentos e transferencias); contratos de alugueiro ou cesión de vivenda, recibos e facturas (luz, auga e internet) ao teu nome; billetes nominativos ou xustificantes de viaxes internas; inscricións e asistencia a cursos (formación, idiomas e certificados de entidades); notificacións ou comunicacións oficiais (citas, resolucións e cartas da Administración); e certificados ou informes de entidades sociais que che acompañen.
Non precisas “mil papeis”, pero si coherencia: que a túa historia non teña grandes ocos sen explicación.
3) Antecedentes penais: como evitar o bloqueo
Aquí vai o máis concreto do borrador, explicado paso a paso.
a) Se os teus antecedentes penais en España se poden cancelar
O texto prevé mecanismos para impulsar a cancelación antes de resolver e tamén pode requirirche que a tramites antes de emitir a resolución.
Tradución: se tes antecedentes antigos e cancelables, móvete canto antes.
b) Se o certificado do teu país tarda
O borrador contempla unha saída: se acreditas que o solicitaches e pasa un mes sen recibilo, o Goberno (se o pides) podería solicitar a información directamente. Se noutro mes a información non chega, a Administración comunícachelo e poderías presentar unha declaración responsable de inexistencia de antecedentes; para estes efectos entenderíase que careces de antecedentes.
Tradución práctica: garda como ouro o xustificante de ter solicitado ese certificado.
4) Taxa e xustificante
A taxa é un requisito do borrador. Garda sempre o xustificante de pagamento dentro do expediente, cun separador claro.
Casos familiares: que pasa se tes fillas ou fillos en España
O borrador indica que, se a persoa solicitante ten fillas ou fillos menores ou maiores con discapacidade que non poidan prover as súas necesidades por razón de saúde, admítese a presentación da súa solicitude de autorización de residencia conforme aos artigos 159 e 160 de forma simultánea á do proxenitor, e resolveranse simultaneamente.
Ademais, inclúe flexibilizacións concretas:
Se se solicita en base ao artigo 159, exímese do requisito de presentala nos seis meses posteriores ao nacemento.
Se se solicita en base ao artigo 160, exímese da permanencia previa de dous anos e de acreditar os medios económicos e o aloxamento esixidos para a reagrupación familiar.
A memoria reforza o sentido desta medida: estas autorizacións terían unha vixencia de cinco anos e serían independentes das dos seus proxenitores, para protexer o interese superior das nenas, nenos e adolescentes e evitar a inestabilidade administrativa.
Se este é o teu caso, o teu expediente debe incluír, ademais da túa documentación, un cartafol familiar ordenado: identidade das túas fillas e fillos, escolarización ou informes do centro se procede, documentación sanitaria se existe discapacidade ou dependencia e probas de convivencia.
Outros familiares en España: posibilidade de solicitudes simultáneas
O texto indica que, se tes familiares en España que cumpran os requisitos do artigo 127 c), poderían solicitar unha autorización por arraigamento social simultaneamente, cumprindo os requisitos do capítulo correspondente con excepcións específicas.
Esta é unha sección máis técnica, pero a idea práctica é esta: nalgúns casos, a norma prevé que os expedientes vinculados se tramiten de forma coordinada. Se cres que se che aplica, o recomendable é revisalo con acompañamento xurídico ou social para identificar ben o encaixe.
Como se presenta a solicitude: rexistro e facilidades previstas
O borrador prevé que a presentación de solicitudes e documentación se poida facer mediante un formulario elaborado pola Administración competente e por calquera dos medios de rexistro válidos en dereito.
Tamén abre a porta a habilitar outras oficinas públicas para a presentación en todo o territorio mediante un procedemento específico, preferente e diferenciado.
E engade dúas garantías importantes:
A residencia habitual pode acreditarse con calquera proba válida en dereito.
Non será esixible achegar documentación que xa estea en poder da Administración pública.
Despois da concesión: a TIE
Se che conceden a autorización, o borrador indica que, durante o mes inmediatamente posterior, deberás solicitar a Tarxeta de identidade de estranxeiro (TIE), que se expedirá polo prazo de validez da autorización.
Para pechar: prepararte agora dáche estabilidade e marxe
A clave desta vía, tal como está deseñada no borrador, é que busca achegar seguridade xurídica e facilitar a transición cara a unha situación máis estable, coa posibilidade de incorporarse ao mercado laboral durante a tramitación, se se cumpren os requisitos.
Se tes tarxeta vermella ou estás nun proceso de asilo, a túa mellor decisión hoxe é sinxela: reunir probas, ordenar a túa historia documental e resolver canto antes o punto dos antecedentes. Iso sitúate nunha posición moito máis forte cando se active o procedemento.
Se presentaches un arraigamento sociolaboral ou un arraigamento socioformativo e o teu expediente segue pendente de resolución na Oficina de Estranxeiría, é normal que teñas dúbidas: espero?, presento tamén a regularización extraordinaria de 2026?, podo “cambiar de vía”?, perdo o que xa avancei?
Esta entrada, pensada para persoas migrantes e familias que necesitan claridade, explica que permite o borrador do novo Real decreto, que efectos ten sobre os expedientes xa presentados e como decidir (con criterios prácticos) se che convén manter a solicitude en curso ou apostar pola regularización extraordinaria.
Importante: o que explicamos baséase no Proxecto de real decreto e na súa Memoria de impacto normativo publicados para audiencia pública (28/01/2026). O texto definitivo pode cambiar.
1) Que é a “regularización extraordinaria 2026” no borrador
O borrador introduce unha disposición transitoria sexta que crea unha autorización de residencia por circunstancias excepcionais única, que se pode solicitar durante un tempo limitado (ata o 30 de xuño de 2026, segundo o proxecto).
Esa autorización “única” formúlase cunha lóxica clara: dar seguridade xurídica ás persoas xa presentes en España e facilitar a súa inclusión, incluída a incorporación ao mercado laboral.
Para moitas persoas cun arraigamento sociolaboral ou socioformativo pendente, o máis relevante non é só “se cumpres os requisitos”, senón isto:
O borrador indica que, ao presentar a solicitude de regularización extraordinaria, se paraliza (se pon en pausa) calquera outra solicitude de residencia ou de residencia e traballo presentada anteriormente para esa mesma persoa, ata que exista unha denegación firme (se a houbese) da solicitude extraordinaria.
Esta frase cambia o taboleiro: non é “presento dúas cousas e avanzan á vez”, senón “se presento a regularización, o meu expediente anterior queda en pausa”.
2) Que pasa co teu arraigamento sociolaboral ou socioformativo se presentas a regularización
Se xa tes un expediente aberto (arraigamento sociolaboral ou socioformativo) e presentas a regularización extraordinaria prevista na disposición transitoria sexta, o proxecto establece:
A solicitude extraordinaria tramítase con carácter preferente.
E, sobre todo: a presentación da solicitude extraordinaria supón a paralización, coa suspensión de calquera prazo pendente, de calquera outra solicitude de residencia ou de residencia e traballo presentada anteriormente para esa mesma persoa, ata a denegación firme (se a houbese) da extraordinaria.
En linguaxe sinxela: o teu expediente de arraigamento queda “conxelado” mentres se decide a regularización extraordinaria.
Isto ten dúas consecuencias prácticas:
Non convén presentar a regularización “por se acaso” se o teu arraigamento está moi ben preparado e esperas unha resolución favorable a curto prazo, porque poderías estar freándoo ti mesmo.
Pode ter sentido se o teu arraigamento presenta riscos (documentación débil, cambios de contrato ou curso, requirimentos difíciles ou prazos que non controlas) ou se a vía extraordinaria che ofrece un encaixe máis sólido.
3) Requisitos da regularización extraordinaria que máis afectan a quen ten un arraigamento pendente
O proxecto fixa requisitos xerais e, ademais, esixe cumprir polo menos unha de varias condicións. Para unha persoa cun arraigamento sociolaboral ou socioformativo pendente, estes puntos adoitan determinar a decisión.
A) Presenza e permanencia continuada
O borrador esixe ter permanecido de forma continuada durante un mínimo de meses no momento de solicitar, e permite acreditalo cun documento público, privado ou cunha combinación de ambos.
Isto importa porque, aínda que o teu arraigamento xa estea presentado, a regularización extraordinaria non se “activa” por ter un expediente aberto: actívase por cumprir o que esixe a disposición transitoria.
B) Piar laboral (clave para o sociolaboral)
Entre as condicións do borrador, unha é ter traballado durante a túa permanencia en España ou presentar un contrato de traballo.
Para quen ten un arraigamento sociolaboral, normalmente este piar é o máis natural. Se o teu sociolaboral se basea nun contrato, a extraordinaria pode ser unha alternativa lóxica, sempre que o resto dos requisitos tamén encaixen.
C) Piar familiar e piar de vulnerabilidade (claves frecuentes no socioformativo)
O borrador tamén permite cumprir por unidade familiar (cunha definición específica) ou por situación de vulnerabilidade acreditada polos servizos sociais ou por entidades do Terceiro Sector inscritas nun rexistro concreto.
Isto é relevante para moitas persoas cun arraigamento socioformativo, porque o seu expediente non sempre se apoia nun contrato inmediato e pode necesitar outro piar para encaixar na vía extraordinaria.
D) Vantaxe práctica importante: autorización provisional para residir e traballar se se admite a trámite
O proxecto prevé que, unha vez admitida a trámite a solicitude extraordinaria, se autorice provisionalmente a residir e, se estás en idade laboral, a traballar por conta allea ou propia, en todo o territorio e sector; se se denega, esa autorización provisional decae automaticamente.
Este punto pode ser determinante para decidir, porque afecta a túa capacidade de estabilizar a túa vida laboral durante a tramitación.
4) As túas opcións se o teu arraigamento está pendente
Opción 1: esperar a que Estranxeiría resolva o teu arraigamento (sen presentar a regularización)
Ten sentido se o teu expediente está moi ben preparado, se xa respondiches aos requirimentos ou se o teu caso depende de manter condicións (contrato, formación e informes) que xa están ben encamiñadas e estables.
A idea é sinxela: se a túa solicitude actual ten unha alta probabilidade de saír adiante, pode non compensar mover ficha.
Opción 2: presentar a regularización extraordinaria e deixar o teu arraigamento en pausa
Esta é a opción de “cambio de canle”. Presentas a regularización extraordinaria e a túa solicitude anterior queda paralizada ata que a extraordinaria se denegue de forma firme (se se denega).
Pode ter sentido se:
O teu arraigamento presenta puntos débiles ou incertezas importantes.
Preocúpache perder condicións do arraigamento (por exemplo, que cambie a túa situación laboral ou formativa).
Buscas o efecto práctico da autorización provisional de residencia e traballo tras a admisión a trámite (se se cumpre).
Opción 3: desistir do arraigamento pendente e optar pola regularización extraordinaria
Atención: o borrador non di que teñas que desistir para presentar a extraordinaria. Xa prevé a suspensión automática do expediente anterior.
Entón, por que desiste alguén? Porque pode querer:
evitar manter un expediente “aberto” que xa non lle interesa;
concentrar os esforzos nunha soa vía;
ou reducir o risco de confusión se espera requirimentos e non quere estar respondendo a dúas lóxicas diferentes.
Desistir pode ser recomendable, pero só nalgúns escenarios (ver o apartado 6).
5) Vantaxes e desvantaxes de “pasarte” á regularización extraordinaria
Vantaxes potenciais
A principal vantaxe, segundo o borrador, é que a vía extraordinaria se tramita preferentemente e pode conceder unha autorización provisional de residencia e traballo desde a admisión a trámite.
Isto, na vida real, pode traducirse en menos incerteza sobre se poderás traballar mentres esperas.
Desvantaxes e riscos
A desvantaxe máis clara é estrutural: ao presentar a extraordinaria, o teu arraigamento queda en pausa (paralización coa suspensión dos prazos) ata que haxa unha denegación firme, se a houbese.
Isto significa:
podes perder tempo se a extraordinaria non sae adiante,
e o teu expediente anterior non avanzará mentres tanto.
Outro risco é práctico: se o teu encaixe na vía extraordinaria depende dun piar que non tes sólido (por exemplo, un contrato ou a acreditación familiar ou de vulnerabilidade), poderías estar deixando “conxelado” un expediente que si tiña percorrido.
6) Cando pode estar recomendado desistir do arraigamento e optar pola regularización extraordinaria
Non existe unha resposta universal. A decisión depende do teu expediente e do momento vital no que te atopes. Aínda así, co texto do borrador na man, hai criterios razoables.
Escenarios nos que adoita ser razoable valorar o desistimento
1) O teu arraigamento ten unha alta probabilidade de denegación por un motivo estrutural.
Exemplo típico: un requisito que non podes completar ou un elemento esencial que non podes manter (e sabes que non poderás mantelo a curto prazo). Se o teu arraigamento está “coxo” de base, mantelo aberto só consume enerxía.
2) O teu arraigamento está “parado” e non podes achegar o que che piden.
Se estás recibindo requirimentos difíciles de cumprir ou se a carga probatoria che resulta inviable, a regularización extraordinaria pode ser unha vía máis directa, sempre que encaixes nela.
3) A vía extraordinaria encaixa mellor contigo e precisas estabilidade con urxencia.
Aquí o elemento diferencial é a previsión do borrador sobre a autorización provisional para residir e traballar tras a admisión a trámite. Se a túa prioridade vital agora é estabilizar o traballo e a vida cotiá, este punto pode pesar.
Escenarios nos que NON adoita ser recomendable desistir (ou convén pensalo dúas veces)
1) O teu arraigamento está moi ben preparado e preto da resolución.
Se o teu expediente está completo, sen fisuras e xa avanzado, desistir pode ser “cambiar un aprobado probable por unha aposta”.
2) Non tes claro que cumpras os requisitos da vía extraordinaria.
Porque, se presentas a extraordinaria sen un encaixe sólido, conxelas o teu arraigamento para despois atoparte cunha denegación e unha perda de tempo.
7) Recomendación práctica: como decidir sen perderte
Unha forma sinxela e útil de decidir é responder a estas tres preguntas (por escrito, nunha folla):
O meu arraigamento (sociolaboral ou socioformativo) está completo e é coherente, ou depende de “cousas que poden caer”?
Cumpro claramente os requisitos da regularización extraordinaria, e con que piar principal (laboral, familiar ou de vulnerabilidade)?
Que me prexudica máis agora: esperar unha resolución incerta ou conxelar o meu expediente actual para apostar pola extraordinaria?
Se, con honestidade, a túa resposta apunta a “o meu arraigamento é fráxil e a extraordinaria encaixa mellor comigo”, entón ten sentido valorar o cambio. Se é ao revés, o prudente adoita ser esperar.
8) Preguntas frecuentes
Podo presentar a regularización extraordinaria aínda que teña un arraigamento pendente?
O borrador prevé que, ao presentar a solicitude extraordinaria, se paraliza (se suspende) calquera outra solicitude anterior de residencia ou de residencia e traballo para a mesma persoa. Isto implica que existe un encaixe procedemental, pero co custo da “pausa” do expediente anterior.
Teño que desistir obrigatoriamente do meu arraigamento?
O proxecto non o esixe: prevé a suspensión automática do outro expediente ao presentar a extraordinaria. Desistir sería unha decisión estratéxica, non un requisito.
Teño que presentar de novo os antecedentes penais se xa os acheguei no arraigamento?
Se presentas a regularización extraordinaria, é unha solicitude nova e terás que cumprir os seus requisitos, incluído acreditar que careces de antecedentes penais. Agora ben, o borrador indica que non se che pode esixir achegar documentación que xa estea en poder da Administración. Na práctica, se o teu certificado de antecedentes penais xa consta no teu expediente de arraigamento e é recente, podes referencialo e pedir que o incorporen ao novo expediente sen volver achegalo.
Aínda así, se o certificado é antigo ou se Estranxeiría considera que precisa un documento actualizado (por exemplo, polo tempo transcorrido), pode requirirche que achegues un novo. Por iso, se estás valorando o cambio á vía extraordinaria, o máis prudente adoita ser ter o certificado preparado ou, polo menos, o xustificante de telo solicitado. O propio borrador contempla unha saída excepcional cando o certificado do país de orixe ou de residencia tarda en chegar (co xustificante da solicitude e, se procede, unha declaración responsable).
Que vantaxe diferencial ofrece a regularización extraordinaria?
O borrador prevé unha autorización provisional de residencia e traballo tras a admisión a trámite, ata a resolución.
Peche: o que che convén facer agora
Se o teu arraigamento sociolaboral ou socioformativo está pendente, a túa marxe de mellora non está en “esperar máis”, senón en entender a túa situación e elixir con criterio:
Se o teu expediente actual é sólido: probablemente convén mantelo.
Se o teu expediente actual é fráxil e a vía extraordinaria encaixa mellor: convén valorar o cambio.
Se tes dúbidas: o máis intelixente é pedir unha revisión profesional do teu caso (aínda que sexa breve) antes de “conxelar” un procedemento por presentar outro.
O borrador deixa clara unha idea: a regularización extraordinaria 2026 non é unha “segunda solicitude máis”, senón unha vía que reorganiza a túa situación administrativa porque pon en pausa o anterior.
Se estás preparando a túa solicitude para a Regularización Extraordinaria de 2026, unha das dúbidas máis importantes é esta: que pasa coas túas fillas ou fillos menores e como se presentan os seus papeis.
Aquí vai o primeiro e máis importante: o texto definitivo xa non se basea nas referencias do borrador á disposición transitoria quinta ou sexta do Regulamento de 2024. A base correcta, coa norma xa aprobada, está na disposición adicional vixésima, na disposición adicional vixésimo primeira e na disposición transitoria primeira do Real decreto 316/2026, do 14 de abril.
Ademais, o calendario xa está pechado: o real decreto publicouse o 15 de abril de 2026, a vía telemática abriuse o 16 de abril, a atención presencial comezou o 20 de abril e o prazo de solicitude estará aberto ata o 30 de xuño de 2026.
1) O primeiro: hai dúas vías para a persoa adulta
A regularización extraordinaria diríxese a dous grandes grupos:
1. Persoas solicitantes de protección internacional, se presentaron a súa solicitude antes do 1 de xaneiro de 2026. Esta vía articúlase a través da disposición adicional vixésima.
2. Persoas en situación administrativa irregular que xa estaban en España antes do 1 de xaneiro de 2026. Esta vía articúlase a través da disposición adicional vixésimo primeira. Neste caso, ademais de acreditar a estancia previa e os cinco meses de permanencia continuada, hai que demostrar polo menos un destes tres supostos: ter traballado ou ter intención de traballar, convivir coa unidade familiar prevista na norma ou atoparse nunha situación de vulnerabilidade acreditada.
Isto importa porque a vía da persoa adulta determina o modelo que tamén se utiliza para tramitar o da filla ou fillo menor.
2) A filla ou fillo menor non queda simplemente “incluído” na solicitude principal
A norma aprobada di que, cando a persoa adulta incluída na DA20 ou na DA21 teña fillas ou fillos menores de idade, ou maiores con discapacidade que requiran apoio, debe presentarse a solicitude do artigo 159 ou do artigo 160 de forma simultánea á solicitude da persoa proxenitora. Ademais, ambas as solicitudes resolveranse conxuntamente.
Dito de forma sinxela: non abonda con mencionar o menor na solicitude da persoa adulta. Hai que tramitar a súa autorización específica ao mesmo tempo. Os propios modelos oficiais da regularización xa inclúen casas separadas para marcar “Fillo menor nacido en España” ou “Fillo menor non nacido en España”, tanto no EX-31 como no EX-32. https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex31-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-solicitantes-pi-da20-.pdf https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex32-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-extraordinario-da21-.pdf
3) Que artigo corresponde segundo o caso do menor
Aquí a regra é bastante clara:
Artigo 159
Utilízase para a filla ou fillo menor nacido en España. O réxime xeral do regulamento esixe que a solicitude se presente dentro dos seis meses seguintes ao nacemento ou desde que a persoa proxenitora obteña a residencia, se iso ocorre despois.
Artigo 160
Utilízase para a filla ou fillo menor non nacido en España ou para a persoa filla maior con discapacidade nos termos previstos na norma. No réxime xeral, esta autorización esixe dous anos de permanencia previa e medios económicos e aloxamento para a reagrupación familiar.
4) Que facilita a regularización extraordinaria de 2026 para os menores
Aquí está unha das melloras máis importantes da norma aprobada.
A disposición transitoria primeira establece que, nas solicitudes simultáneas de menores:
se o caso vai polo artigo 159, non se esixirá presentar a solicitude dentro dos seis meses posteriores ao nacemento;
se o caso vai polo artigo 160, non se esixirá nin a permanencia previa de dous anos nin que a persoa proxenitora ou titora acredite os medios económicos e o aloxamento esixidos para a reagrupación familiar.
Pero aquí hai un matiz clave que convén explicar ben: no caso do artigo 160, aínda que se elimina a esixencia dos dous anos e dos medios económicos e da vivenda, si debe acreditarse que a persoa menor permaneceu en España de forma ininterrompida durante os cinco meses anteriores ao momento de presentar a solicitude. Ese punto é novo e esencial.
Ademais, estas autorizacións concederanse atendendo ao interese superior do menor e poderán ter unha vixencia de ata cinco anos.
5) Que modelo se presenta
Este punto tamén cambia respecto de moitas guías antigas.
Se a persoa adulta vai pola protección internacional
Utilízase o modelo EX-31. Ese modelo inclúe expresamente as casas: https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex31-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-solicitantes-pi-da20-.pdf
Fillo menor nacido en España
Fillo menor non nacido en España
Familiar dunha persoa solicitante de protección internacional
Se a persoa adulta vai por situación irregular
Utilízase o modelo EX-32. Tamén inclúe expresamente as casas: https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex32-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-extraordinario-da21-.pdf
Fillo menor nacido en España
Fillo menor non nacido en España
Familiar dunha persoa solicitante de autorización de residencia por circunstancias excepcionais da DA21ª
Por iso, para esta regularización extraordinaria, o correcto non é seguir explicando o caso como se só se fose presentar un EX-25 “normal” de menores. Neste proceso extraordinario, a solicitude simultánea do menor articúlase dentro dos modelos específicos EX-31 ou EX-32, segundo a vía da persoa adulta. https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex25.pdf https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex31-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-solicitantes-pi-da20-.pdf https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex32-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-extraordinario-da21-.pdf
6) Que documentos preparar para a persoa adulta
Todas as persoas solicitantes deben presentar, como base:
o modelo oficial correspondente;
copia completa do pasaporte, cédula de inscrición ou título de viaxe válido en España;
proba de que xa estaban en España antes do 1 de xaneiro de 2026;
proba de ter permanecido en España durante os cinco meses anteriores á solicitude;
certificado de antecedentes penais do país de orixe e dos países onde residisen nos cinco anos anteriores á entrada en España.
Se a persoa non é nin foi solicitante de protección internacional, ademais debe acreditar un destes tres bloques:
traballo realizado ou intención de traballar;
unidade familiar;
vulnerabilidade acreditada.
Na vía de unidade familiar da DA21, o propio modelo EX-32 indica que a persoa solicitante deberá xustificar a escolarización dos menores ou das persoas con discapacidade coas que convive. E na vía de vulnerabilidade, o modelo esixe o certificado correspondente emitido polos servizos sociais ou por entidades do terceiro sector inscritas. https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex32-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-extraordinario-da21-.pdf https://www.inclusion.gob.es/documents/20121/7817425/Modelo%20de%20certificado%20de%20vulnerabilidad.pdf/a50a2832-48e2-1b30-4040-f072c9c2c582?version=1.0&download=true https://www.inclusion.gob.es/documents/d/guest/entidades-colaboradoras?download=false
7) Que documentos preparar para a filla ou fillo menor
A) Se a filla ou fillo naceu en España: artigo 159
O esencial é preparar:
copia completa do pasaporte, documento de viaxe ou cédula do menor e da persoa proxenitora solicitante;
certificado de nacemento en España do menor;
se está en idade de escolarización obrigatoria, documento do colexio ou centro educativo.
Na regularización extraordinaria, xa non che prexudica deixar pasar o prazo xeral de seis meses desde o nacemento, porque ese requisito queda expresamente flexibilizado.
B) Se a filla ou fillo non naceu en España: artigo 160
Aquí convén preparar, como mínimo:
copia completa do pasaporte, documento de viaxe ou cédula do menor e da persoa proxenitora ou titora;
certificado de nacemento do menor ou documento que acredite a tutela;
documento de escolarización, se está en idade obrigatoria;
proba de que o menor estivo en España de forma continuada durante os cinco meses anteriores á solicitude;
se o caso o require, documentos de custodia, autorización da outra persoa proxenitora ou resolución xudicial;
se hai discapacidade, a documentación acreditativa correspondente.
Aquí hai que insistir en algo importante: nesta regularización xa non che esixirán os dous anos previos, nin os medios económicos nin a vivenda adecuada para a reagrupación, pero iso non elimina a necesidade de probar ben o vínculo familiar, a situación do menor e eses cinco meses de permanencia en España.
8) Que probas axudan a demostrar a permanencia en España
A guía pública de preguntas e respostas lembra que as probas deben ser nominativas e ter data. Poden servir, por exemplo, selos de entrada no pasaporte, billetes nominativos, movementos bancarios en España, contratos de alugueiro, certificados oficiais de formación ou documentos de transporte dentro do territorio español.
Para os menores, ademais diso, adoitan ser especialmente útiles:
padrón municipal;
certificados do centro de saúde ou de pediatría;
matrícula ou certificado do centro escolar;
documentos dos servizos sociais, cando existan.
Isto non aparece como unha lista pechada na norma, pero na práctica axuda moito a que Estranxeiría vexa rapidamente a presenza real do menor en España e a relación coa solicitude principal.
9) Atención cos documentos estranxeiros
Se vas achegar certificados de nacemento, resolucións de custodia ou outros documentos emitidos fóra de España, lembra que, con carácter xeral, deberán estar legalizados ou apostilados e, cando non estean en castelán, traducidos.
Este punto segue sendo unha das causas máis frecuentes de requirimentos. Non é un detalle menor.
10) Como se presenta a solicitude
A solicitude pode presentarse por vía telemática ou presencial.
A vía telemática a través de MERCURIO permite presentar durante todo o proceso: https://mercurio.delegaciondelgobierno.gob.es/mercurio/inicioMercurio.html
con certificado electrónico propio;
por medio dunha persoa apoderada;
mediante profesionais habilitados;
a través de entidades inscritas no Rexistro de Colaboradores de Estranxeiría.
A vía presencial require sempre cita previa e habilitouse para: https://www.inclusion.gob.es/regularizacion#solicita-cita
Oficinas de Estranxeiría;
determinadas oficinas da Seguridade Social;
oficinas de Correos habilitadas.
Ademais, a guía pública indica que nunha mesma cita se poderán xestionar as solicitudes das persoas que formen parte da mesma unidade de convivencia, algo moi útil cando tamén se presenta a solicitude dunha filla ou fillo menor.
11) Erros que convén evitar
Os fallos máis frecuentes, á vista xa do texto definitivo, son estes:
pensar que a filla ou fillo menor entra “só” dentro do expediente da persoa adulta;
non distinguir entre menor nacido en España e menor non nacido en España;
esquecer que, no caso do artigo 160, o menor debe acreditar cinco meses de permanencia continuada en España;
presentar documentos estranxeiros sen apostila, legalización ou tradución;
non levar ben preparada a documentación de custodia ou a autorización do outro proxenitor cando sexa necesario.
Conclusión
A reforma xa aprobada aclara moito mellor o encaixe das fillas e fillos menores na Regularización Extraordinaria 2026. A idea central é esta: si poden regularizarse xunto coa súa nai, pai ou titor/a, pero non por arrastre automático. A autorización do menor debe tramitarse de forma simultánea, ao abeiro do artigo 159 se naceu en España ou do artigo 160 se non naceu en España.
A boa noticia é que o novo real decreto flexibiliza precisamente os puntos que antes bloqueaban máis expedientes: o prazo de seis meses para menores nacidos en España e, para menores non nacidos en España, os dous anos previos e os requisitos de medios económicos e vivenda. Pero non elimina a necesidade de presentar un expediente ben preparado. Segue sendo fundamental demostrar o vínculo familiar, a escolarización cando corresponda e, no caso do artigo 160, a permanencia continuada do menor durante os cinco meses anteriores á solicitude.
A recomendación máis práctica é esta: separar moi ben o cartafol da persoa adulta e o de cada menor, utilizar o modelo correcto (EX-31 ou EX-32) e non presentar nada sen revisar antes o nacemento, a custodia, a permanencia e a validez formal dos documentos estranxeiros. O obxectivo é que o menor quede nunha situación máis estable e cun horizonte de futuro máis claro para a súa vida escolar, sanitaria e familiar en España. https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex31-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-solicitantes-pi-da20-.pdf https://www.inclusion.gob.es/documents/d/migraciones/ex32-formulario-autorizacion-de-residencia-por-circunstancias-excepcionales-por-razon-de-arraigo-extraordinario-da21-.pdf
Gestionar consentimiento
Para ofrecer las mejores experiencias, utilizamos tecnologías como las cookies para almacenar y/o acceder a la información del dispositivo. El consentimiento de estas tecnologías nos permitirá procesar datos como el comportamiento de navegación o las identificaciones únicas en este sitio. No consentir o retirar el consentimiento, puede afectar negativamente a ciertas características y funciones.
Funcional
Sempre activo
El almacenamiento o acceso técnico es estrictamente necesario para el propósito legítimo de permitir el uso de un servicio específico explícitamente solicitado por el abonado o usuario, o con el único propósito de llevar a cabo la transmisión de una comunicación a través de una red de comunicaciones electrónicas.
Preferencias
El almacenamiento o acceso técnico es necesario para la finalidad legítima de almacenar preferencias no solicitadas por el abonado o usuario.
Estadísticas
El almacenamiento o acceso técnico que es utilizado exclusivamente con fines estadísticos.El almacenamiento o acceso técnico que se utiliza exclusivamente con fines estadísticos anónimos. Sin un requerimiento, el cumplimiento voluntario por parte de tu proveedor de servicios de Internet, o los registros adicionales de un tercero, la información almacenada o recuperada sólo para este propósito no se puede utilizar para identificarte.
Marketing
El almacenamiento o acceso técnico es necesario para crear perfiles de usuario para enviar publicidad, o para rastrear al usuario en una web o en varias web con fines de marketing similares.