A regularización extraordinaria de persoas migrantes desenvolvida en España entre o 16 de abril e o 30 de xuño de 2026 supuxo un dos procesos administrativos e sociais máis importantes dos últimos anos. Durante este período, a ONGD SenValos acompañou a 496 persoas para que puidesen preparar, revisar e tramitar as súas solicitudes de regularización.
Na data de publicación deste balance, SenValos contabilizou 247 admisións a trámite, unha cifra equivalente ao 49,8 % das persoas atendidas.
Este resultado demostra a importancia do acompañamento realizado polas entidades sociais, pero tamén marca o comezo dunha nova fase. A admisión a trámite aínda non é a resolución definitiva do expediente. A partir de agora será necesario responder a requirimentos, achegar documentación, revisar notificacións e acompañar cada persoa ata a resolución e, cando corresponda, a obtención da súa Tarxeta de Identidade de Estranxeiro.
En que consistiu a regularización extraordinaria de 2026?
O Real decreto 316/2026 creou dúas vías extraordinarias dirixidas principalmente a:
- persoas que se atopaban en España en situación administrativa irregular;
- persoas solicitantes ou exsolicitantes de protección internacional;
- familias con fillos e fillas menores;
- persoas con vínculos laborais;
- persoas en situacións acreditadas de vulnerabilidade.
Un dos requisitos fundamentais era atoparse en España antes do 1 de xaneiro de 2026 e acreditar, con carácter xeral, unha permanencia continuada mínima de cinco meses no momento de presentar a solicitude. O prazo de presentación rematou o 30 de xuño de 2026.
A comunicación do inicio da tramitación habilita provisionalmente as persoas solicitantes para residir e traballar, por conta allea ou propia, mentres se resolve o procedemento. Esta habilitación constitúe un dos principais efectos positivos da regularización, porque permite incorporarse legalmente ao mercado laboral sen ter que agardar pola resolución definitiva.
O balance de SenValos: 496 persoas acompañadas
A intervención de SenValos non se limitou a presentar formularios. Cada expediente esixiu analizar as circunstancias persoais e familiares, comprobar a vía axeitada e reunir documentación que, en moitos casos, procedía de distintos países.
Entre as actuacións desenvolvidas atópanse:
- información e orientación xurídica;
- comprobación dos requisitos de acceso;
- revisión de pasaportes e documentos de identidade;
- recollida de probas de permanencia en España;
- tramitación de antecedentes penais;
- acreditación de unidades familiares;
- preparación de solicitudes para menores;
- elaboración e revisión de formularios;
- presentación electrónica ou presencial;
- seguimento de notificacións;
- resposta a requirimentos;
- coordinación con administracións, empresas e servizos sociais.
As 247 admisións a trámite contabilizadas ata hoxe representan un resultado relevante, pero deben interpretarse correctamente.
Unha admisión a trámite significa que a Administración iniciou formalmente o estudo da solicitude. Aínda non equivale a unha concesión definitiva. Do mesmo xeito, as restantes persoas atendidas non deben considerarse automaticamente denegadas: parte dos expedientes pode seguir pendente de revisión, notificación, emenda ou incorporación ao sistema de seguimento.
Cal é o perfil das persoas atendidas?
A partir do perfil observado na base de seguimento e da súa extrapolación ao total de 496 persoas, a intervención de SenValos tería chegado aproximadamente a:
- 261 mulleres;
- 235 homes;
- 88 nenos, nenas e adolescentes;
- 383 persoas de entre 18 e 64 anos;
- 431 persoas procedentes de América Latina e o Caribe.
A maioría das persoas atendidas atópase en idade laboral. Tamén existe unha presenza significativa de familias con menores, para as que a regularización supón unha maior estabilidade administrativa, educativa e residencial.
Unha intervención conectada cun proceso de alcance estatal
A actuación de SenValos desenvolveuse dentro dun proceso extraordinario de gran magnitude.
Segundo os datos publicados polo Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións o 2 de xullo de 2026, rexistráronse en España 1.174.978 solicitudes, das cales 609.737 xa foran tramitadas ao rematar o prazo. O 79,6 % correspondía ao arraigo extraordinario e o 20,4 % á vía vinculada coa protección internacional.
O Ministerio tamén indicou que:
- seis de cada dez solicitantes tiñan menos de 34 anos;
- o 83,2 % das solicitudes presentouse por vía telemática;
- case 200.000 solicitudes foron atendidas presencialmente;
- o 30 de xuño rexistráranse 159.097 afiliacións á Seguridade Social relacionadas co proceso.
Estes datos mostran que a regularización non foi unicamente un procedemento de estranxeiría. Tamén funcionou como unha política de incorporación social, laboral e económica.
Que beneficios achega a regularización á sociedade?
1. Reduce a economía somerxida
Cando unha persoa pode residir e traballar legalmente, aumenta a súa capacidade para asinar contratos, darse de alta na Seguridade Social e exercer os seus dereitos laborais.
Isto beneficia a persoa traballadora, pero tamén as empresas e o conxunto da economía. Un mercado laboral máis transparente reduce a competencia desleal, favorece o cumprimento dos convenios colectivos e aumenta as cotizacións sociais e os ingresos tributarios.
O propio Real decreto 316/2026 sinala que a incorporación ao sistema administrativo e económico fortalece a Seguridade Social, mellora a recadación e axuda a previr a explotación laboral.
2. Protexe fronte á explotación laboral
A irregularidade administrativa aumenta o risco de aceptar traballos sen contrato, salarios inferiores aos establecidos, xornadas abusivas ou condicións inseguras.
A autorización para traballar permite reclamar dereitos con maior seguridade, cambiar de emprego e acceder aos mecanismos ordinarios de protección laboral.
Regularizar non significa unicamente entregar unha documentación. Significa reducir a dependencia, o medo e a posibilidade de abuso.
3. Facilita a contratación que necesitan moitas empresas
Numerosos sectores económicos teñen dificultades para atopar persoal. A regularización permite que persoas que xa viven en España, teñen experiencia e forman parte das nosas comunidades poidan incorporarse legalmente a eses postos.
Esta medida pode beneficiar especialmente sectores como:
- coidados e atención domiciliaria;
- hostalaría;
- construción;
- limpeza;
- agricultura e pesca;
- loxística;
- comercio;
- industria;
- servizos persoais.
A migración ten, ademais, unha relevancia demográfica crecente nun país marcado polo envellecemento e o crecemento vexetativo negativo. A norma recoñece expresamente que a incorporación de poboación en idade laboral contribúe a cubrir necesidades produtivas e a soster o sistema de benestar.
4. Achega estabilidade ás familias
Unha autorización de residencia mellora a seguridade das familias e facilita a súa relación cotiá coas administracións, os centros educativos, as empresas e as entidades financeiras.
No caso das persoas menores, o proceso extraordinario incorporou medidas específicas e permitiu tramitar determinadas autorizacións de forma simultánea coas dos seus proxenitores. A regulación reforzou expresamente a protección da infancia e o interese superior da persoa menor.
5. Favorece a cohesión social
A irregularidade administrativa xera exclusión, invisibilidade e desconfianza. A regularización permite que as persoas participen de forma máis estable na vida comunitaria e asuman dereitos e obrigas en condicións de maior igualdade.
As persoas regularizadas xa vivían nos nosos municipios, consumían nos comercios, levaban os seus fillos e fillas ao colexio, utilizaban o transporte público e formaban parte de asociacións e redes veciñais.
Recoñecer administrativamente esa realidade contribúe a construír comunidades máis cohesionadas e seguras.
Os retos que comezan despois de presentar a solicitude
A finalización do prazo de presentación non significa que o traballo rematase. Para SenValos, comeza agora unha fase complexa de seguimento.
Seguimento das admisións a trámite
As 247 persoas con admisión a trámite necesitan coñecer con claridade:
- que dereitos provisionais teñen;
- como acreditar a autorización para traballar;
- como consultar o seu expediente;
- como recibir as notificacións;
- que facer ante un requirimento;
- que documentación deben conservar;
- cando deben solicitar a TIE despois dunha resolución favorable.
Resposta a requirimentos
Moitos expedientes poden recibir requirimentos relacionados con:
- pasaportes completos;
- antecedentes penais;
- apostilas ou legalizacións;
- probas de permanencia;
- empadroamento;
- documentación familiar;
- informes de vulnerabilidade;
- contratos ou acreditación da vontade de traballar;
- documentación de persoas menores.
Responder dentro do prazo será determinante para evitar arquivamentos ou denegacións.
Acceso a un emprego digno
A autorización para traballar non garante automaticamente que a persoa atope un emprego estable.
Será necesario reforzar:
- a orientación laboral;
- a intermediación con empresas;
- a formación profesional;
- o recoñecemento de competencias;
- a homologación de estudos;
- a prevención da explotación;
- o acompañamento durante as primeiras contratacións.
Vivenda, educación e participación comunitaria
A integración non se completa cunha tarxeta de residencia. Tamén require:
- acceso a unha vivenda axeitada;
- escolarización estable;
- aprendizaxe do castelán e do galego;
- atención sanitaria;
- acceso aos servizos sociais;
- conciliación familiar;
- participación na comunidade.
Que ocorre coas persoas que chegaron a España durante 2026?
Un dos principais retos pendentes é a situación das persoas que chegaron a España despois do 1 de xaneiro de 2026.
Estas persoas non puideron acollerse á regularización extraordinaria porque non cumprían o requisito temporal establecido pola norma. Non quedaron fóra por falta de vontade de integración, senón porque a súa chegada se produciu despois da data de corte.
Para moitas delas, o acceso a unha autorización dependerá das vías ordinarias previstas na normativa de estranxeiría.
Con carácter xeral, a maioría das modalidades de arraigo esixen acreditar unha permanencia continuada mínima de dous anos en España, salvo excepcións como o arraigo familiar.
Isto pode provocar que as persoas recén chegadas pasen un período prolongado con dificultades para:
- traballar legalmente;
- alugar unha vivenda;
- abrir determinadas relacións bancarias;
- acceder a formación;
- acreditar ingresos;
- exercer os seus dereitos laborais;
- construír un itinerario estable de integración.
Como acompañar as persoas que non puideron acollerse
O reto das entidades sociais e das administracións será evitar que estas persoas queden abandonadas durante os próximos anos.
Entre as medidas necesarias atópanse:
Información xurídica desde o primeiro momento
Cada persoa debe coñecer que vías poden corresponderlle segundo a súa situación:
- distintas modalidades de arraigo;
- residencia como familiar dunha persoa española;
- autorizacións de estudos ou formación;
- procedementos para menores;
- razóns humanitarias;
- protección internacional cando exista unha necesidade real de protección;
- contratación en orixe nos supostos previstos legalmente.
Conservación das probas de permanencia
As persoas recén chegadas deben conservar documentación fiable que permita acreditar a súa estancia en España:
- empadroamento;
- informes médicos;
- matrículas e certificados formativos;
- documentación escolar;
- contratos de alugueiro;
- facturas;
- xustificantes de envíos e trámites administrativos;
- certificados emitidos por entidades.
Esta documentación pode resultar fundamental en futuros procedementos.
Empadroamento e acceso a dereitos básicos
O empadroamento é esencial para acreditar a residencia efectiva e facilitar o acceso aos servizos municipais, sanitarios, educativos e sociais.
As administracións locais deben evitar barreiras indebidas e garantir que as persoas poidan empadroarse conforme á normativa, mesmo cando non dispoñan dunha vivenda en propiedade ou dun contrato de alugueiro ordinario.
Itinerarios de formación e inserción
O tempo anterior a unha posible regularización non debería converterse nun período de inactividade.
É necesario facilitar:
- aprendizaxe de idiomas;
- formación profesional;
- acreditación de competencias;
- orientación laboral;
- participación comunitaria;
- apoio emocional;
- coñecemento de dereitos e deberes.
A regularización é un punto de partida
O balance inicial de SenValos é positivo: 496 persoas acompañadas e 247 admisións a trámite contabilizadas.
Detrás de cada cifra hai persoas e familias que tiveron que reunir documentos, superar barreiras dixitais, solicitar certificados nos seus países, acreditar a súa permanencia e explicar circunstancias persoais complexas.
A regularización extraordinaria abriu unha oportunidade para transformar situacións de invisibilidade en proxectos de vida estables. Tamén demostrou que as entidades sociais desempeñan un papel esencial para achegar os procedementos administrativos a quen atopa maiores dificultades.
Pero o reto non remata aquí.
Agora debemos conseguir que as solicitudes admitidas cheguen a unha resolución favorable, que as persoas poidan acceder a empregos dignos e que as familias atopen estabilidade. Ao mesmo tempo, é imprescindible acompañar as persoas que chegaron durante 2026 e non puideron acceder ao proceso extraordinario.
Unha política de integración eficaz non pode limitarse a unha medida puntual. Necesita vías accesibles, información clara, administracións coordinadas e recursos estables para evitar que novas persoas queden atrapadas durante anos na irregularidade.
SenValos continuará acompañando
SenValos continuará traballando para:
- facer seguimento dos expedientes presentados;
- responder aos requirimentos de Estranxeiría;
- informar sobre admisións e resolucións;
- acompañar na obtención da TIE;
- facilitar a inserción laboral;
- apoiar as familias con menores;
- orientar as persoas que non puideron acollerse á regularización;
- promover unha sociedade de acollida baseada nos dereitos, a convivencia e a igualdade de oportunidades.
A integración beneficia as persoas migrantes, pero tamén fortalece os nosos barrios, empresas, servizos públicos e comunidades.
Regularizar é recoñecer unha realidade que xa existe e convertela nunha oportunidade para toda a sociedade.
Preguntas frecuentes sobre a regularización extraordinaria
Unha admisión a trámite significa que a residencia está concedida?
Non. A admisión significa que a Administración iniciou a tramitación formal do expediente. A concesión producirase mediante unha resolución posterior.
Pódese traballar coa admisión a trámite?
Nos procedementos extraordinarios regulados polas disposicións adicionais vixésima e vixésimo primeira, a comunicación do inicio da tramitación incorpora unha habilitación provisional para residir e traballar mentres se resolve a solicitude.
As persoas que chegaron en 2026 podían solicitar esta regularización?
Non, porque un dos requisitos era atoparse en España antes do 1 de xaneiro de 2026.
Que poden facer as persoas que chegaron durante 2026?
Deben estudar as vías ordinarias de residencia aplicables ao seu caso. Para a maioría das modalidades de arraigo esíxese unha permanencia continuada de dous anos, aínda que existen procedementos con regras diferentes e excepcións.
SenValos seguirá atendendo despois do peche do prazo?
Si. O seguimento de expedientes, a resposta aos requirimentos, a integración sociolaboral e a orientación das persoas que non puideron acceder ao proceso son agora prioridades fundamentais.
