Nos últimos días coñeceuse un cambio moi relevante para moitas persoas venezolanas en España: o Goberno deixará de conceder de forma sistemática os permisos de residencia por razóns humanitarias que, desde 2018, funcionaran como unha saída habitual para quen solicitaba asilo e recibía unha denegación. Segundo a información publicada, este cambio comezará a aplicarse a partir de xuño de 2026.
Agora ben, convén dicilo con precisión. Non estamos ante a desaparición do artigo 37.b da Lei de Asilo nin ante a derrogación do réxime de razóns humanitarias no Regulamento de Estranxeiría. O Regulamento vixente segue contemplando a autorización de residencia temporal por razóns humanitarias para as persoas ás que Interior autorice a permanencia en España conforme aos artigos 37.b) e 46.3 da Lei 12/2009, e a propia web oficial do Ministerio segue describindo esta autorización como unha residencia temporal prorrogable por períodos dun ano. O que se anunciou é, polo de agora, un cambio de criterio administrativo e de práctica xeral, non unha supresión formal publicada no BOE desa base xurídica.
Por iso, a pregunta non é só que cambia para quen chegue a partir de agora, senón tamén que pode pasar coas persoas venezolanas que xa están en España, que xa solicitaron asilo, que xa teñen razóns humanitarias ou que están tentando atopar outra vía de regularización. E aquí hai que falar claro: non todas as situacións son iguais.
1. Persoas venezolanas que aínda teñen a súa solicitude de asilo en trámite
Se unha persoa venezolana ten o asilo aínda pendente de resolución, polo momento segue sendo solicitante de protección internacional. Isto importa moito porque o Regulamento de Estranxeiría establece que non se pode solicitar un arraigo mentres a persoa siga sendo solicitante de protección internacional, nin tampouco se computa, con carácter xeral, o tempo de permanencia en España durante a tramitación desa solicitude ata que exista unha resolución firme na vía administrativa e, se é o caso, xudicial.
Isto significa que non é correcto dicir que calquera persoa co asilo en trámite terá automaticamente unha saída por arraigo se máis adiante recibe unha denegación. Dependerá do momento procesual, da data da resolución firme e dos requisitos concretos de cada vía.
Dito isto, aquí hai unha matización importante. O Goberno anunciou en xaneiro unha regularización extraordinaria para persoas estranxeiras que xa viven en España. Segundo a información oficial difundida pola Moncloa, poderán acollerse aquelas que acrediten polo menos cinco meses de residencia antes do 31 de decembro de 2025, carezan de antecedentes penais e, ademais, tamén poderán beneficiarse quen presentase a súa solicitude de protección internacional antes desa mesma data. O Executivo explicou igualmente que a admisión a trámite permitiría traballar provisionalmente e que as fillas e fillos menores en España poderían regularizarse á vez.
Polo tanto, para unha parte das persoas venezolanas co asilo en trámite, a regularización extraordinaria podería converterse na saída máis importante de 2026, sempre que finalmente se aprobe e se publiquen os seus termos definitivos. A data do 5 de abril de 2026, o propio Goberno segue falando dun proceso pendente de aprobación definitiva, aínda que mantén que o seu calendario continúa en marcha.
2. Persoas venezolanas cuxa solicitude de asilo xa foi denegada
Aquí tamén convén afinar moito. O Regulamento vixente inclúe unha disposición transitoria quinta que permite solicitar unha autorización de residencia por arraigo a determinadas persoas que quedaron en situación irregular tras unha resolución firme denegatoria ou desestimatoria da súa solicitude de protección internacional, pero esta vía só resulta aplicable, conforme ao réxime transitorio actualmente vixente, a quen quedase nesa situación antes do 20 de maio de 2025. Ademais, esa disposición non vale para todo o mundo nin de forma inmediata: esixe que a persoa permanecese en España polo menos seis meses en situación irregular antes de presentar a solicitude.
Agora ben, xunto a esa transitoria do Regulamento xa vixente, nos borradores da regularización extraordinaria de 2026 estase contemplando outra disposición transitoria quinta diferente, pensada especificamente para persoas solicitantes de protección internacional. Segundo a información pública dispoñible sobre esa tramitación, esta futura vía podería beneficiar quen presentase a súa solicitude de asilo antes do 1 de xaneiro de 2026, mesmo aínda que non encaixase na disposición transitoria quinta actualmente vixente do Regulamento. Para moitas persoas venezolanas isto sería especialmente relevante, porque permitiría abrir unha vía de regularización extraordinaria vinculada á súa condición de solicitantes de asilo, sen esixirlles en principio o mesmo encaixe que hoxe pide a transitoria vixente para denegacións firmes anteriores ao 20 de maio de 2025. Dito de forma sinxela: se ese borrador se aproba en termos similares, podería ofrecer unha saída importante a moitas persoas venezolanas solicitantes de asilo que hoxe quedarían fóra da disposición transitoria quinta do Regulamento actualmente en vigor.
3. Persoas que xa teñen concedidas razóns humanitarias
Este é un dos puntos máis delicados. As persoas que xa dispoñen dunha autorización de residencia por razóns humanitarias seguen hoxe amparadas por unha autorización válida, con permiso para residir e traballar, e a información oficial do Ministerio indica que estas autorizacións e as súas prórrogas teñen unha vixencia dun ano.
O problema aparece cando se formula o salto a unha autorización ordinaria máis estable. Aquí hai que corrixir unha idea que se está repetindo moito: o Regulamento vixente non permite solicitar a modificación do artigo 191 desde as autorizacións de residencia por circunstancias excepcionais do artigo 128.1, entre as que se atopan precisamente as autorizacións por razóns humanitarias vinculadas á Lei de Asilo. O artigo 191.7 do Regulamento exclúeo expresamente.
Dito de forma sinxela: ter razóns humanitarias non significa que hoxe exista unha porta aberta e clara para «modificar» automaticamente a unha residencia e traballo ordinaria por esa vía. Ese é precisamente un dos grandes problemas xurídicos do momento.
4. O grupo con máis incerteza: persoas con razóns humanitarias que non estean traballando e dependan de renovacións anuais
Este é probablemente o colectivo máis exposto. Hai moitas persoas venezolanas que levan tempo en España, que foron encadeando prórrogas anuais da súa autorización humanitaria e que non puideron consolidar unha situación máis estable. Nalgúns casos non teñen contrato; noutros traballan en condicións precarias; noutros, simplemente, non encaixan nas vías ordinarias previstas pola normativa.
Neste momento, a transición aplicable a todas estas persoas non está definida expresamente co grao de detalle que sería desexable, o que fai prematuro afirmar que todas acabarán en situación irregular. O máis preciso é dicir que existe un risco real de inseguridade xurídica para quen dependía dunha dinámica de renovacións e non ten fácil acceso a outras vías.
Tampouco parece, en principio, que o arraigo de segunda oportunidade resolva este problema na maioría dos casos, porque ese arraigo esixe ter sido titular dunha autorización de residencia que non fose concedida por circunstancias excepcionais. E as razóns humanitarias son, precisamente, unha autorización por circunstancias excepcionais.
5. Persoas venezolanas que cheguen a partir de agora
Para quen chegue a España a partir de agora, o escenario será máis difícil. Se deixa de aplicarse de forma xeneralizada a práctica que viña permitindo conceder razóns humanitarias tras a denegación do asilo, xa non existirá esa expectativa case automática que durante anos funcionou na práctica para moitas persoas venezolanas. Iso obrigará a buscar outras vías de regularización, que adoitan ser máis lentas, máis esixentes e máis incertas.
Ademais, as vías ordinarias de arraigo esixen, con carácter xeral, dous anos de permanencia continuada e, no caso de quen foi solicitante de protección internacional, o tempo de tramitación do asilo non se computa ata que exista unha resolución firme. Isto pode alongar moito os prazos reais de acceso a unha autorización por arraigo.
O que revela esta situación
Convén non perder de vista o contexto humano. ACNUR segue describindo a situación de Venezuela como unha crise de desprazamento de enorme magnitude e sinala que preto de 7,9 millóns de persoas saíron do país buscando protección e unha vida mellor. Ese contexto axuda a entender por que España abriu desde 2018 unha vía humanitaria que beneficiou centos de miles de persoas venezolanas.
Por iso, o debate non debería limitarse a se cambia ou non un procedemento. A cuestión de fondo é outra: se se reduce unha vía que na práctica funcionara como resposta masiva a unha crise prolongada, as alternativas deben estar claras, ser accesibles e ofrecer seguridade xurídica real. Cando iso non sucede, o risco non é só administrativo. O risco é empurrar moitas persoas e familias a un novo período de incerteza.
Que convén facer agora
O máis importante neste momento é non actuar por rumores. Cada caso necesita unha revisión individual: data de entrada en España, situación do expediente de asilo, vixencia da autorización actual, antecedentes, empadroamento, vínculos familiares, traballo e posibilidade ou non de encaixar na regularización extraordinaria se finalmente se aproba.
Tamén convén reunir canto antes toda a documentación que poida resultar útil: empadroamento, pasaporte, resolucións de asilo, tarxetas, vida laboral, contratos, certificados de antecedentes, informes dos servizos sociais, documentación médica ou escolar de menores e calquera proba de permanencia en España. En 2026, a diferenza entre poder defender unha vía de regularización ou quedar fóra pode estar, literalmente, en como se acredita cada data e cada circunstancia.
Unha idea final
A data do 5 de abril de 2026, o máis honesto é dicir isto: si, o escenario estase endurecendo para moitas persoas venezolanas, pero aínda non está todo pechado nin todo perdido. Hai situacións con saída, outras con moita incerteza e outras que dependen de que a regularización extraordinaria chegue finalmente a aprobarse nos termos anunciados.
Nun momento así, a prudencia xurídica non é alarmismo. É responsabilidade.
