Se es unha persoa estranxeira e queres facer un doutoramento en España, hai unha novidade moi importante.
A Dirección Xeral de Xestión Migratoria publicou o Criterio de Xestión 2/2026, que aclara que autorización deben solicitar as persoas estranxeiras que veñen a España para realizar estudos de doutoramento.
A idea principal é sinxela:
Como regra xeral, un doutoramento xa non debe tramitarse como unha estancia por estudos. A vía indicada pola Administración é a autorización de residencia para investigación nacional da Lei 14/2013.
O Ministerio xa inclúe expresamente os estudantes de doutoramento matriculados entre as persoas que poden utilizar a autorización para investigación.
Imos explicalo paso a paso.
Resumo rápido: que cambia para as persoas estranxeiras estudantes de doutoramento?
O máis importante é isto:
- Se unha persoa estranxeira quere estudar un doutoramento en España, a Administración considera que estes estudos teñen unha finalidade esencialmente investigadora.
- Por iso, debe utilizarse a autorización de residencia para investigación nacional do artigo 72 da Lei 14/2013.
- O expediente tramítase ante a Unidade de Grandes Empresas e Colectivos Estratéxicos (UGE-CE).
- A solicitude pode presentala a propia persoa estranxeira ou, segundo o caso, a universidade ou institución de educación superior.
- Se a persoa está fóra de España, primeiro obtén a autorización e despois solicita o visado correspondente no Consulado de España.
- Se se presenta un doutoramento como unha estancia ordinaria por estudos ante Estranxería, esa xa non é a vía que o novo criterio administrativo considera procedente.
O criterio publicouse oficialmente o 11 de agosto de 2026.
Por que se considera agora investigación un doutoramento?
Para entendelo, pensemos no que fai unha persoa durante un doutoramento.
Un estudante de grao normalmente vai a clase, aprende materias e fai exames.
Nun doutoramento ocorre algo diferente.
A persoa investiga un tema durante varios anos, traballa cun director ou directora de tese e finalmente presenta unha investigación nova.
A Lei Orgánica 2/2023 do Sistema Universitario di que os estudos de doutoramento serven para adquirir competencias e habilidades relacionadas coa investigación.
Por iso, a Dirección Xeral de Xestión Migratoria conclúe que os estudos de doutoramento teñen unha finalidade esencialmente investigadora.
O doutoramento corresponde ademais ao nivel 4 do Marco Español de Cualificacións para a Educación Superior (MECES) e ao nivel 8 do marco europeo.
Dito dunha forma máis sinxela:
o doutoramento é o nivel máis alto dos estudos universitarios e a súa parte principal é investigar.
Que autorización debe solicitar agora un estudante estranxeiro de doutoramento?
A vía establecida polo Criterio de Xestión 2/2026 é a seguinte:
Autorización de residencia para investigación nacional
Está regulada no artigo 72 da Lei 14/2013, de apoio aos emprendedores e á súa internacionalización. O artigo distingue entre unha autorización para investigación UE e outra para investigación nacional.
Para os estudantes estranxeiros que van cursar un doutoramento, o novo criterio indica expresamente que os casos se tramitarán a través da autorización de residencia para investigación nacional.
Isto é importante porque estamos falando dunha autorización de residencia, non da típica autorización de estancia por estudos.
Quen tramita esta residencia?
Aquí tamén hai un cambio práctico importante.
Non se presenta ante a Oficina de Estranxería da provincia como moitas solicitudes de estudos.
A competencia corresponde á:
Unidade de Grandes Empresas e Colectivos Estratéxicos (UGE-CE).
Aínda que o seu nome poida parecer estraño para unha persoa que simplemente quere estudar un doutoramento, esta unidade é a que tramita as autorizacións reguladas pola Lei 14/2013.
O Ministerio confirma actualmente que as solicitudes de investigación se presentan telematicamente ante a UGE-CE.
Pode presentar a solicitude o propio estudante?
Si.
O Criterio de Xestión 2/2026 establece que a solicitude pode ser presentada:
- pola propia persoa estranxeira, ou
- polo centro ou institución de educación superior onde vaia realizar o doutoramento.
A información actualizada do Ministerio tamén aclara que, cando un estudante de doutoramento non ten contrato coa universidade ou institución, pode presentar el mesmo a solicitude.
Isto é especialmente importante porque moitas persoas que realizan un doutoramento non teñen un contrato de investigación.
Fai falta ter un contrato de traballo para facer o doutoramento?
Non necesariamente.
A información oficial contempla expresamente o caso de estudantes de doutoramento sen contrato de investigación.
Polo tanto, non debemos confundir dúas situacións:
Doutorando con contrato: pode existir unha relación laboral ou de investigación cunha universidade ou centro.
Doutorando sen contrato: pode solicitar igualmente esta autorización se cumpre os requisitos correspondentes.
Para as persoas sen contrato, o Ministerio publicou mesmo unha lista específica de documentos que deben acreditar.
Que documentos necesita un estudante de doutoramento sen contrato?
Segundo a información oficial actualizada do Ministerio, solicítase, entre outra documentación:
- pasaporte ou título de viaxe en vigor;
- formulario correspondente de Mobilidade Internacional;
- proba de que dispón de diñeiro suficiente para manterse;
- seguro médico válido en España;
- documento da universidade que demostre que foi admitido nun programa de doutoramento;
- acreditación de ter pagado a inscrición ou matrícula correspondente;
- antecedentes penais cando sexan esixibles;
- declaración responsable sobre antecedentes dos últimos anos;
- xustificante do pagamento da taxa.
Ademais, o programa de doutoramento debe estar rexistrado oficialmente no Rexistro de Universidades, Centros e Títulos (RUCT) con nivel académico de Doutor.
Cantos cartos debe demostrar un doutorando sen contrato?
Para un estudante de doutoramento que non ten contrato de investigación, a información oficial da UGE establece actualmente que debe acreditar, como mínimo, recursos equivalentes ao 50 % do Salario Mínimo Interprofesional en cómputo anual.
Se se desprazan familiares con el, o Ministerio sinala un nivel de recursos equivalente ao 100 % do SMI.
Isto non significa que haxa que cobrar un salario.
Pódense acreditar medios económicos mediante a documentación correspondente.
Como o SMI pode cambiar cada ano, convén comprobar a cantidade concreta que estea vixente cando se presente a solicitude.
Que seguro médico necesita?
A persoa debe dispoñer dun seguro público ou privado de enfermidade válido en España.
Para os estudantes de doutoramento sen contrato, a información oficial advirte de que non se aceptan simples seguros de viaxe nin seguros con determinadas limitacións como copagos ou períodos de carencia.
Polo tanto, antes de contratar un seguro é importante comprobar que cumpre realmente os requisitos esixidos pola UGE.
Que pasa se a persoa aínda está fóra de España?
O procedemento ten dous pasos.
Paso 1. Solicitar a residencia
Primeiro debe tramitarse a autorización de residencia para investigación nacional ante a UGE-CE.
Paso 2. Solicitar o visado
Cando se conceda a autorización, a persoa que se atopa fóra de España deberá solicitar o visado correspondente no Consulado de España que lle corresponda polo seu lugar de residencia.
Isto aparece expresamente tanto no Criterio de Xestión 2/2026 como na información actualizada do Ministerio.
E se xa estou en España?
O criterio tamén contempla as persoas que xa son titulares dunha autorización de estancia ou residencia e queren comezar un doutoramento.
Nestes casos, a vía aplicable para cursar o doutoramento pasa a ser igualmente a autorización de residencia para investigación nacional.
Pero existe unha condición xeral importante: a información oficial indica que a persoa solicitante non pode atoparse en situación irregular en España.
Por iso, se unha persoa xa está en España, convén revisar que autorización ten, cando caduca e en que momento debe facerse o cambio.
Que ocorre se solicito unha estancia por estudos para facer un doutoramento?
Aquí o novo criterio é especialmente claro.
Se unha persoa presenta ante unha Oficina de Estranxería unha solicitude de estancia por estudos superiores para realizar un doutoramento, a Administración deberá informala de que esa vía non é a procedente e de que debe utilizar o procedemento do artigo 72 da Lei 14/2013.
O mesmo sucede se unha persoa que se atopa no estranxeiro intenta solicitar o visado de estudos ordinario para cursar o doutoramento.
Polo tanto:
doutoramento ≠ estancia ordinaria por estudos.
Segundo o Criterio 2/2026:
doutoramento → residencia para investigación nacional.
Isto afecta tamén a un máster universitario?
Non.
O criterio que estamos explicando refírese especificamente aos estudos de doutoramento.
Non di que todos os estudos universitarios pasen a tramitarse como investigación.
Unha persoa que vén a España para estudar, por exemplo:
- un grao;
- un máster universitario;
- determinados estudos superiores;
pode seguir estando dentro do réxime de estancia por estudos cando corresponda.
O cambio concreto afecta aos doutoramentos, pola súa natureza investigadora.
Canto tarda a autorización?
A información oficial do Ministerio establece actualmente un prazo máximo de resolución de 20 días hábiles desde a presentación electrónica da solicitude ante o órgano competente.
Ademais, se non existe resolución dentro dese prazo, a información oficial indica que a autorización se entende estimada por silencio administrativo.
Isto diferencia este procedemento de moitos expedientes ordinarios de estranxería que poden tardar máis tempo.
Canto dura esta residencia?
A Lei 14/2013 establece que a autorización de residencia para investigación pode ter unha duración de ata tres anos, ou unha duración inferior cando así resulte da relación ou actividade que xustifique a autorización.
A situación concreta dun doutorando dependerá da duración acreditada no seu expediente e das condicións do seu programa.
Cando a autorización sexa superior a seis meses, deberá solicitar posteriormente a súa Tarxeta de Identidade de Estranxeiro (TIE).
Pode vir a familia do estudante de doutoramento?
Si, cando se cumpren os requisitos.
A regulación de mobilidade internacional permite que determinados familiares acompañen ou se reúnan coa persoa titular.
Entre eles poden atoparse:
- o cónxuxe ou parella;
- os fillos menores;
- determinados fillos maiores dependentes;
- determinados ascendentes que estean ao seu cargo.
A solicitude dos familiares pode tramitarse conxuntamente ou posteriormente e a súa autorización queda vinculada á da persoa investigadora.
Un exemplo moi sinxelo
Imaxinemos a María, unha muller colombiana que foi admitida nun doutoramento dunha universidade española.
María non ten contrato de traballo coa universidade.
Antes podía pensar:
«Como vou estudar, teño que solicitar unha estancia por estudos».
Co novo criterio, esa non é a vía correcta.
María deberá preparar unha solicitude de residencia para investigación nacional ante a UGE-CE.
Terá que demostrar, entre outras cousas, que:
- foi admitida nun doutoramento oficial;
- realizou a matrícula correspondente;
- ten diñeiro suficiente;
- dispón de seguro médico;
- cumpre os requisitos sobre antecedentes penais.
Se María está en Colombia, primeiro tramitarase a autorización e, cando sexa favorable, solicitará o visado correspondente no Consulado español.
Que pasa coas persoas que xa teñen unha estancia por estudos para facer un doutoramento?
Este punto merece prudencia.
O Criterio de Xestión 2/2026 establece que autorización debe utilizarse para tramitar os estudos de doutoramento, pero o documento non di que todas as autorizacións de estancia por estudos que xa estaban concedidas queden automaticamente anuladas.
Por iso, unha persoa que xa teña unha tarxeta válida por estudos de doutoramento non debería asumir que a súa autorización deixou de ser válida.
Haberá que comprobar:
- que autorización ten;
- cando foi concedida;
- cando caduca;
- se está comezando ou continuando o doutoramento;
- e que trámite debe realizar cando chegue o momento de renovar ou modificar a súa situación.
Nestes casos é recomendable revisar individualmente o expediente antes de presentar unha nova solicitude.
O Criterio de Xestión 2/2026 é unha nova lei?
Non.
Isto tamén é importante.
O Criterio de Xestión 2/2026 non é unha nova lei nin un novo Regulamento.
É un criterio administrativo da Dirección Xeral de Xestión Migratoria que busca unificar como debe aplicarse a normativa existente ás persoas estranxeiras que realizan un doutoramento.
O seu fundamento principal atópase en:
- o artigo 72 da Lei 14/2013;
- o artigo 13 da Lei 14/2011 da Ciencia, a Tecnoloxía e a Innovación;
- e o artigo 9 da Lei Orgánica 2/2023 do Sistema Universitario.
A propia páxina oficial do Ministerio incorpora actualmente este criterio dentro da normativa de referencia para as autorizacións de investigación.
Preguntas frecuentes sobre doutoramento e residencia para investigación
Un estudante estranxeiro de doutoramento necesita unha estancia por estudos?
Co Criterio de Xestión 2/2026, a vía indicada pola Dirección Xeral de Xestión Migratoria é a autorización de residencia para investigación nacional do artigo 72 da Lei 14/2013.
Ten que presentar a solicitude a universidade?
Non necesariamente. O propio estudante pode presentala nos casos previstos, especialmente cando está matriculado nun doutoramento e non ten contrato coa entidade.
Necesito un contrato de traballo?
Non. Existe expresamente un procedemento documental para estudantes de doutoramento sen contrato de investigación.
Onde se presenta?
Telematicamente ante a Unidade de Grandes Empresas e Colectivos Estratéxicos (UGE-CE).
Podo solicitala estando en España?
O criterio tamén contempla as persoas que xa teñen unha autorización de estancia ou residencia. En todo caso, a información oficial esixe non atoparse irregularmente en España.
Que pasa se estou fóra de España?
Primeiro debe obterse a autorización. Despois solicítase o visado correspondente no Consulado español.
Podo traer a miña familia?
Si, determinados familiares poden obter unha autorización vinculada á persoa investigadora se cumpren os requisitos.
Vale calquera curso que se chame «doutoramento»?
Non. Para os doutorandos sen contrato, a información oficial esixe que o programa estea rexistrado no RUCT con nivel académico de Doutor.
Que recomendamos desde SenValos?
Se vas comezar un doutoramento en España, non presentes automaticamente unha estancia por estudos como se fose un máster ou un grao.
Primeiro comproba se o teu programa é un doutoramento oficial inscrito no RUCT e prepara o expediente para a autorización de residencia para investigación nacional ante a UGE-CE.
Se xa estás en España facendo un doutoramento cunha estancia por estudos, non significa que teñas que cancelar inmediatamente a túa tarxeta. Nese caso convén estudar a túa autorización actual e as datas antes de decidir o seguinte paso.
En ONGD SenValos podemos revisar a túa situación e axudarche a identificar que procedemento corresponde.
Agora o máis importante é comprobar se o programa que vas cursar é realmente un doutoramento oficial e non presentar a solicitude pola vía equivocada.
Fontes oficiais
O Ministerio de Inclusión publicou o Criterio de Xestión 2/2026 o 11 de agosto de 2026. A información oficial sobre a autorización de residencia para investigación actualizouse en agosto de 2026 e inclúe expresamente os estudantes de doutoramento. A base legal atópase principalmente no artigo 72 da Lei 14/2013.
Criterios de Xestión do Ministerio de Inclusión
Información oficial sobre residencia para investigación
